Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κάρελ Τσάπεκ’

Οι εικονοκλάστες (μια «απόκρυφη ιστορία» του Κάρελ Τσάπεκ)

Posted by sarant στο 25 Φεβρουαρίου, 2018

Θα σας παρουσιάσω σήμερα ένα διήγημα του Τσέχου συγγραφέα Κάρελ Τσάπεκ (1890-1938), που το πήρα από το βιβλίο του «Απόκρυφες ιστορίες», ένα βιβλίο που το αγόρασα τότε που κυκλοφόρησε, πριν από 30 χρόνια περίπου, και που μου αρέσει να το φυλλομετράω ξανά και ξανά και να διαβάζω ένα-δυο διηγήματα, και που βλέπω ότι βρίσκεται ακόμα σε κυκλοφορία.

Περιέργως, δεν έχω παρουσιάσει τόσα χρονια κανένα απο τα διηγήματα αυτά του Τσάπεκ στο ιστολόγιο -που είναι «απόκρυφες ιστορίες», δηλαδή φανταστικά στιγμιότυπα από την παγκόσμια ιστορία που θα μπορούσαν να έχουν συμβεί, αλλά χωρίς αξιώσεις ιστοριογραφίας ή εναλλακτικής ιστορίας, παρά σατιρικές βινιέτες πάνω σ’ έναν γνωστό από την ιστορία καμβά.

Ήρωες των ιστοριών είναι πρόσωπα πασίγνωστα από την ιστορία και τη λογοτεχνία: ο Θερσίτης, ο Μεγαλέξανδρος, ο Πιλάτος, ο Λάζαρος, ο Αττίλας, ο Ναπολέων, ο Άμλετ, αλλά και άγνωστοι όπως ένας φούρναρης τον καιρό που ο Ιησούς έμπαινε στα Ιεροσόλυμα (να θυμηθώ να παρουσιάσω την έξοχη αυτή βινιέτα την Κυριακή των Βαΐων!) ή όπως οι πρωταγωνιστές της σημερινής «απόκρυφης ιστορίας» που διαδραματίζεται στο Βυζάντιο την εποχή της εικονομαχίας.

Δεν πρόκειται για ιστορικό διήγημα και δεν έχει ιστορική ακρίβεια -για παράδειγμα, δεν υπήρχε «κρητική σχολή» στη βυζαντινή ζωγραφική τον 8ο αιώνα, όμως είναι εύστοχη η επιλογή του Τσάπεκ να κάνει κρητικό, δηλαδή κάπως εξωτικό, τον νεωτεριστή αγιογραφο Παπαναστασίου.

Να θυμισω ότι στον Τσάπεκ, συγγραφέα επιπέδου Νόμπελ, χρωστάει η ανθρωπότητα τη λέξη «ρομπότ». Συστήνω να διαβάσετε, αν τη βρείτε, τη σατιρική δυστοπία του «Ο πόλεμος με τις σαλαμάνδρες».

Η μετάφραση είναι του Κώστα Κουντούρη.

ΟΙ ΕΙΚΟΝΟΚΛΑΣΤΕΣ

Κάποιος Προκόπιος, πασίγνωστος ως ικανός τεχνοκριτικός και μανιώδης συλλέκτης βυζαντινών έργων τέχνης, είχε πάει να επισκεφθεί τον Νικηφόρο, ηγού­μενο του μοναστηριού του Αγίου Συμεών. Ο Προκό­πιος ήταν φανερά ταραγμένος καθώς περίμενε να δει τον γέροντα και έκοβε βόλτες στο προαύλιο του μονα­στηριού. Όμορφες κολόνες έχουν εδώ πέρα, σκεφτό­ταν, πρέπει να είναι αναμφισβήτητα του 5ου αιώνα. Ο Νικηφόρος είναι ο μόνος που μπορεί να μάς βοηθήσει. Έχει μεγάλη επιρροή στην Αυλή και ήταν κάποτε αγιογράφος κι ο ίδιος. Και ο γέρος δεν ήταν κακός ως αγιογράφος. Θυμάμαι πως παλιά έφτιαχνε σχέδια για τα κεντήματα της Αυτοκράτειρας κι επίσης τής ζω­γράφιζε εικόνες. Γι’ αυτό και τον κάνανε ηγούμενο όταν τα χέρια του παραμορφώθηκαν απ’ τους ρευματι­σμούς και δεν μπορούσε να κρατήσει το πινέλο. Και λένε πως ο λόγος του εξακολουθεί να έχει βάρος στην Αυλή. Αχ, Θεέ μου, τι όμορφο κιονόκρανο! Ναι, ο Νι­κηφόρος θα μας βοηθήσει. Ευτυχώς που τον σκεφτήκαμε.

«Καλώς ήρθες, Προκόπιε», ακούστηκε μια σιγανή φωνή πίσω του.

Ο Προκόπιος γύρισε απότομα. Πίσω του στεκόταν ένας ρυτιδωμένος ευγενικός γεράκος με τα χέρια του χωμένα στα μανίκια του. «Όμορφο κιονόκρανο, ε;» είπε. «Αρχαίο, απ’ τη Νάξο.»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Βυζάντιο, Διηγήματα, Ιστορία, Σατιρικά | Με ετικέτα: , , , , | 381 Σχόλια »

Το ρομπότ που πήρε τη δουλειά μου

Posted by sarant στο 20 Ιανουαρίου, 2017

visuel_self2-b-1200Πριν από μερικές μέρες, οι ταμίες της αλυσίδας σουπερμάρκετ Auchan, μιας από τις μεγαλύτερες στη Γαλλία, έκαναν κινητοποίηση για να διαφωτίσουν τους πελάτες σχετικά με τους κινδύνους που διατρέχει το επάγγελμά τους από την ολοένα και μεγαλύτερη εξάπλωση των αυτόματων ταμείων, όπως λέγονται. Σύμφωνα με το συνδικάτο των εργαζομένων, μέσα στην επόμενη τριετία απειλούνται 2.000 θέσεις εργασίας, δηλ. το 20% του συνόλου των θέσεων στα ταμεία.

Στα αυτόματα ταμεία, ο πελάτης περνάει ο ίδιος ένα-ένα τα είδη που έχει αγοράσει από έναν σαρωτή ο οποίος διαβάζει τους κωδικούς. Πολλές φορές υπάρχει και ταμίας που εποπτεύει και επεμβαίνει αν κάποιος πελάτης κάνει λάθος χειρισμό και κολλήσει, αλλά αντιστοιχεί ένας εργαζόμενος σε πέντε ή οχτώ αυτόματα ταμεία. Η Amazon προχώρησε περισσότερο –πρόσφατα άνοιξε το πρώτο σουπερμάρκετ (φυσικά στο Σιάτλ) στο οποίο όχι μόνο ταμίες δεν υπάρχουν αλλά ούτε ταμεία –ο πελάτης μπαίνοντας στο κατάστημα «συνδέεται» με το σμαρτόφωνό του, και κάθε αγορά αφαιρείται από τον λογαριασμό του –με το που βγαίνει, οι αγορές του επικυρωνονται.

Τα αυτόματα συστήματα γενικώς και τα ρομπότ ειδικότερα έχουν μπει για τα καλά στον κόσμο της εργασίας. Υπολογίζεται ότι τουλάχιστον το 10% των σημερινών θέσεων εργασίας θα υποκατασταθούν από κάποιο αυτόματο σύστημα, ιδίως στους ιμάντες παραγωγής, ενώ πολύ περισσότερα επαγγέλματα θα επηρεαστούν. Η επανάσταση της ρομποτικής είναι η επόμενη μεγάλη τεχνολογική επανάσταση –και έχει ήδη αρχίσει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιστημονική φαντασία, Επικαιρότητα, Εργατικά, Ιστορίες λέξεων, Τεχνολογία | Με ετικέτα: , , , , | 312 Σχόλια »

Ο υγιώς σκεπτόμενος μικροεμποράκος πουλάει σβάστικες (από δεύτερο χέρι)

Posted by sarant στο 13 Σεπτεμβρίου, 2012

Περίμενα μερικές μέρες πριν γράψω το άρθρο αυτό, μήπως και εκδηλωθεί κανείς νομικός, αλλά δεν είδα τίποτε οπότε, μοιραία, θα γράψω εγώ κι ελπίζω να μην με κατηγορήσετε για αντιποίηση αρμοδιοτήτων, αν όχι επαγγέλματος. Άλλωστε το άρθρο δεν θα έχει νομικό θέμα, απλώς σε ένα σημείο θα αναφερθούμε στον Ποινικό Κώδικα. Θέμα μου είναι τα πρόσφατα απανωτά επεισόδια όπου θρασύδειλοι μπράβοι της Χρυσής Αυγής, μερικοί με βουλευτική ασυλία, επιτέθηκαν και κατέστρεψαν πάγκους αλλοδαπών μικροπωλητών, στη Ραφήνα και στο Μεσολόγγι, στα δυο πιο τρανταχτά επεισόδια ρατσιστικής βίας των τελευταίων ημερών -όχι και τα μοναδικά βέβαια· κι από μια άποψη, σοβαρότερη ήταν η εμπρηστική επίθεση στο κουρείο του Πακιστανού στη Μεταμόρφωση, ωστόσο στα δυο επεισόδια της Ραφήνας και του Μεσολογγιού υπάρχει κάτι ποιοτικά διαφορετικό.

Η διαφορά με όλα τα προηγούμενα επεισόδια είναι ότι στη Ραφήνα και στο Μεσολόγγι οι θρασύδειλοι εγκληματίες καταρχάς είχαν για γκεσέμια τους βουλευτές, κατά δεύτερο έκαναν ό,τι έκαναν ανοιχτά (μάλιστα βιντεοσκόπησαν οι ίδιοι τις εγκληματικές πράξεις τους) και τρίτον υποστήριξαν στη συνέχεια πως ζήτησαν πιστοποιητικά από τους αλλοδαπούς μικροπωλητές και έσπασαν (ή, τέλος πάντων, «απομάκρυναν» σύμφωνα με τον κασιδιάρικο ευφημισμό που χρησιμοποίησαν) τους πάγκους όσων πλανόδιων δεν είχαν χαρτιά. Αργότερα μαθεύτηκε ότι στο Μεσολόγγι συμμετείχε στους τραμπουκισμούς ο αστυνομικός που είχε διατεθεί για την… προστασία του βουλευτή Μπαρμπαρούση, και άλλωστε γι’ αυτό το λόγο τέθηκε σε διαθεσιμότητα.

Πρώτη φορά η ΧΑ εξαγγέλλει τόσο καθαρά την πρόθεσή της να πραγματοποιεί σε τακτική βάση ρατσιστικά πογκρόμ, με σαφή παρακρατικά χαρακτηριστικά, και αντιποιούμενη αρμοδιότητες που κανονικά μόνο στην αστυνομία ανήκουν. Το επιχείρημα ότι «όπου η πολιτεία δεν εφαρμόζει το νόμο» θα βρεθεί ένας χρυσαυγίτης, βουλευτής ή απλό μέλος, να τον εφαρμόσει, είναι διάτρητο και έωλο, μια και η αυτοδικία αποτελεί την πιο σίγουρη συνταγή για πλήρη κατάρρευση του κράτους δικαίου -αλλά εδώ δεν έχουμε καν αυτοδικία, έχουμε ρατσιστικές επιθέσεις μασκαρεμένες σε πράξεις αυτοδικίας, διότι βέβαια κανείς δεν έχει εμπιστοσύνη στην ορθή κρίση ή την αμεροληψία των αυτόκλητων τιμωρών. Ήδη, ο δήμαρχος Ραφήνας διέψευσε τους ισχυρισμούς για μικροπωλητές χωρίς άδεια, αφήνοντας τους θρασύδειλους  ναζιστές χωρίς έστω κι αυτό το μικροσκοπικό φύλλο συκής.

Ωστόσο, οι χρυσαυγίτες επικαλέστηκαν κάποιες νομικές διατάξεις -εκεί είναι που περίμενα σχόλιο από νομικούς, αλλά δεν είδα κανένα, οπότε είπα να το κοιτάξω μόνος μου -κι αν κάνω κάποιο λάθος, ας με διορθώσουν οι νομικοί. Λοιπόν, ο Κασιδιάρης επικαλέστηκε το άρθρο 275 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Το μεταφέρω:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακροδεξιά, Επικαιρότητα, Νομικά | Με ετικέτα: , , , , , | 232 Σχόλια »