Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Καλάβρυτα’

Περιπέτειες, βίος και διαθήκη Χρήστου Θεοδωρακόπουλου

Posted by sarant στο 8 Σεπτεμβρίου, 2013

Ο κοινός λόγος, δηλαδή οι μη λογοτεχνικές αυτοβιογραφικές αφηγήσεις, έχει την αξία της αυθεντικής μαρτυρίας, ιδίως όταν ο αφηγητής έχει πάρει μέρος σε κρίσιμες στιγμές που σημάδεψαν την ιστορία. Στις περιπτώσεις αυτές, ιδίως αν ο αφηγητής έχει ταλέντο, πλησιάζει τη συγκίνηση του λογοτεχνικού έργου, όπως ξέρουν όσοι έχουν διαβάσει τη συλλογή κειμένων «Κοινός λόγος» της Έλλης Παπαδημητρίου, που κατά σύμπτωση παρουσιάστηκε σε θεατρική διασκευή πριν από λίγες μέρες στο Ηρώδειο.

Συγκεντρωμένες μαρτυρίες μπορείτε να βρείτε στον ιστότοπο του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού, μια συλλογή με μεγάλη ποικιλία, από ανώνυμους και επώνυμους (Βάρναλης, Εγγονόπουλος κτλ.), από παλιότερους και νεότερους καιρούς, πόλεμο και ειρήνη. (Βέβαια, οι μαρτυρίες και τα απομνημονεύματα γνωστών λογοτεχνών μάλλον σε ξεχωριστό είδος ανήκουν). Λογαριάζω επίσης να παρουσιάσω τους επόμενους μήνες τα βιβλία της Γεωργίας Σκοπούλη «Αυτές που γίναν ένα με τη γη» και «Στ’ απόσκια της ιστορίας», που έχει συγκεντρωμένες αφηγήσεις σε πρώτο πρόσωπο, όπου 68 γυναίκες (στο πρώτο βιβλίο) και ισάριθμοι άντρες (στο δεύτερο) αφηγούνται μέσα σε λίγες σελίδες τη ζωή τους.

Σήμερα θα δούμε ένα απόσπασμα από την αυτοβιογραφία του Χρήστου Θεοδωρακόπουλου, ο οποίος γεννήθηκε το 1888 σ’ ένα χωριό των Καλαβρύτων, μετανάστευσε 18 χρονών στην Αμερική, στη μεγάλη μετανάστευση των αρχών του 20ού αιώνα, τότε που άδειασε η Πελοπόννησος, αλλά επέστρεψε για να πολεμήσει εθελοντής το 1912 και τελικά έμεινε στην Ελλάδα αφού μπλέχτηκε στις πολεμικές περιπέτειες που ακολούθησαν. Διάλεξα να παρουσιάσω αποσπάσματα από την περίοδο που ο αφηγητής έζησε στην Αμερική, μια και μου φάνηκαν πιο άγνωστα για τον σημερινό αναγνώστη σε σύγκριση με τις αναμνήσεις από τους πολέμους. Υπάρχει και γλωσσικό ενδιαφέρον, για τον τρόπο που αποδίδει ο αφηγητής διάφορα δυσκολοπρόφερτα (για τον Έλληνα) τοπωνύμια, με πιο χαρακτηριστικό το Καστεργκάρι, που είναι το περίφημο και από άλλους Καστιγκάρι, όπου κρατούσαν τους νεοφερμένους μετανάστες, και που είναι απόδοση του Castle Garden.

Ο Χρήστος Θεοδωρακόπουλος διάλεξε να χρησιμοποιήσει την καθαρεύουσα των μορφωμένων της εποχής του για την αφήγησή του, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να εκφραστεί με άνεση και φυσικότητα, αλλά το κείμενό του έχει την αμεσότητα της μαρτυρίας. Αν το μικρό δείγμα που θα διαβάσετε σας δελεάσει, μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το βιβλίο. Βλέπετε, τις αναμνήσεις του ο αφηγητής τις κατέγραψε σε ένα τετραδιάκι που το βρήκε ο δισέγγονός του, ο Μπάμπης Καββαδίας, το καθαρόγραψε, το σχολίασε υποδειγματικά (για τεχνικούς λόγους τα σχόλια δεν έχουν μεταφερθεί εδώ) και το ανέβασε στο Διαδίκτυο, απ’ όπου το προσφερει δωρεάν σε ποικίλους μορφότυπους για να το κατεβάσετε.

Παραθέτω τα αποσπάσματα που διάλεξα (σε αγκύλες είναι σχόλια ή συμπληρώσεις του Μπάμπη Καββαδία):

Τέλος μετά [από ταξίδι] 5 ημερών εφθάσαμε εις τον λιμένα της Νέας Υόρκης, όπου υπήρχον πλήθος πλοίων ηγγηροβολημένα, όπου υπάρχει και ο Κολόμβος, άγαλμα χρυσούν, ο οποίος ανεκάλυψε την Αμερικήν. [Μάλλον εννοεί το Άγαλμα της Ελευθερίας;]

Από εκεί δε επεράσαμε από την επιτροπήν, από το λεγόμενον «καστεργκάρι», όπου εις όλα τα κάθε έκαστα εξετάζουν και τοις γράφουν με κιμωλία εις τας πλάτες αν θα τον βγάλουν έξω ή θα τον γυρίσουν οπίσω.

Μου έκαμαν και εμέ κάτι γραμμές. Δεν ήξευρα αν με είχαν δια εμπρός ή δια οπίσω. Συνεννοούμαι με έναν άλλον και ο ένας έσβησε του ενός και εγώ έσβησα αυτού για ασφαλέστερον. [Οι γραμμές ήταν σύμβολα για τις ιατρικές εξετάσεις που έπρεπε να κάνουν]

[…]

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αναμνήσεις, Μαρτυρίες, Μετανάστες | Με ετικέτα: , , , , , | 61 Σχόλια »

Χρυσαυγίτες με άμφια;

Posted by sarant στο 30 Οκτώβριος, 2012

Για τον μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιο έχουμε ξαναγράψει στο ιστολόγιο, διότι ο σεβαστός ιεράρχης (είναι και μπλόγκερ) συνηθίζει να τραβάει πάνω του τα φώτα της δημοσιότητας με ακραίες δηλώσεις και κηρύγματα μίσους του. Όσο όμως κι αν φαίνεται περίεργο, νομίζω ότι προχτές κατάφερε να ξεπεράσει τον εαυτό του, στην ανακοίνωση που δημοσίευσε στο ιστολόγιό του. Στην ανακοίνωση αυτή, με αφορμή (ή με πρόσχημα) τη φήμη που είχε κυκλοφορήσει ότι επρόκειτο να ευλογήσει τα εγκαίνια των γραφείων της τοπικής οργάνωσης Αιγίου του νεοναζιστικού κόμματος, αντί να περιοριστεί σε μιαν απλή και λιτή διάψευση της φήμης, ο άγιος Καλαβρύτων κάνει κάτι που κανείς (απ’ όσο θυμάμαι) ιεράρχης της εκκλησίας μας δεν έχει αποτολμήσει, τουλάχιστον από τη μεταπολίτευση και δώθε. Αφενός επιτίθεται εφόλης της ύλης σε ένα πολιτικό κόμμα, στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης μάλιστα, και αφετέρου μετατρέπεται σε ίματζ μέικερ ενός άλλου πολιτικού κόμματος, της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής. Δεν θυμάμαι να έχει υποπέσει άλλος ορθόδοξος ιεράρχης σε παρόμοιο ατόπημα τις τελευταίες δεκαετίες -μόνο οι παπικοί επίσκοποι του ιταλικού νότου αναμιγνύονταν τόσο απροκάλυπτα στην πολιτική, απ’ όσο θυμάμαι, κι αυτό παλιότερα.

Βέβαια, ο κ. Αμβρόσιος ξεκινάει το άρθρο του ισχυριζόμενος ότι «ένεκα της θέσεώς του ως επίσκοπος δεν έχει το δικαίωμα να ανήκει σε κάποιο πολιτικό κόμμα» και ότι ως εκ τούτου «είναι ακομμάτιστος και γι’ αυτό δεν ασχολείται με την πολιτική». Ωστόσο, αμέσως μετά αυτοδιαψεύδεται, αφού ασχολείται σε τόσο βάθος και πλάτος με τα πολιτικά πράγματα, που απορεί κανείς τι άλλο θα έλεγε αν «ασχολιόταν». Φτάνει μάλιστα στο σημείο να επικρίνει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας επειδή δεν κάλεσε στη σύσκεψη τον αρχηγό της Χρυσής Αυγής, δηλαδή μια μάλλον δευτερεύουσα λεπτομέρεια της πολιτικής ζωής. Όχι απλώς ασχολείται με την πολιτική ο άγιος Καλαβρύτων, αλλά και παθιάζεται ανεπίτρεπτα, σε σημείο που ο λόγος του να είναι κατάφορτος με μειλίχιες εκφράσεις χριστιανικής αγάπης όπως: κορυβαντιούν, με κατακρεούργησαν, δεν τους χαμπερίζω, οι Συριζαίοι εφρύαξαν, τσιράκια της αριστεράς, ας κοιτάξουν τη δική τους τύφλα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκκλησία, Μισαλλοδοξία | Με ετικέτα: , , , , | 327 Σχόλια »

Σπρεντ εσείς, τζιπ εμείς

Posted by sarant στο 15 Απρίλιος, 2010

 

Μηνύματα αισιοδοξίας από το Αίγιο και τα Καλάβρυτα: ακόμα κι αν πτωχεύσει η χώρα, πάντα θα βρίσκονται τα απολύτως απαραίτητα -εν προκειμένω, ένα ανοιχτό τζιπ.

Όπως διαβάζω στο ιστολόγιο του μητροπολίτη Καλαβρύτων, ξέρετε, του δεσπότη εκείνου που διαδίδει τη συκοφαντία για τις παιδοφιλικές γαμήλιες τελετές της Χαμάς, η μητρόπολη Καλαβρύτων είχε ζητήσει την αποστολή στρατιωτικού τζιπ και στρατιωτικού αγήματος για τη λιτάνευση της εικόνας της Παναγιάς της Τρυπητής και οι αρμόδιοι αρνήθηκαν (τόλμησαν να αρνηθούν, κατά τη διατύπωση του ιεράρχη) επικαλούμενοι την κακή οικονομική κατάσταση της χώρας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκκλησία | Με ετικέτα: , , , | 70 Σχόλια »