Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Καλπάκι’

Μεζεδάκια του ηλιοστασίου

Posted by sarant στο 21 Ιουνίου, 2014

Σήμερα, λίγο πριν από το μεσημέρι, και συγκεκριμένα στις 13:51 ώρα Ελλάδος αν είδα καλά, έχουμε το θερινό ηλιοστάσιο τη θερινή ισημερία, μπαίνουμε δηλαδή επίσημα στο καλοκαίρι, με τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου. Θα μπορούσα λοιπόν τα καθιερωμένα σαββατιάτικα μεζεδάκια μας να τα αποκαλέσω “Ισημεριακά”, όμως τον τίτλο αυτό τον έχω ήδη χρησιμοποιήσει για τη φθινοπωρινή ισημερία του 2012, οπότε ας τα πούμε απλώς «μεζεδάκια του ηλιοστασίου» της ισημερίας».

Προσθήκη: Όπως λένε και τα πρώτα σχόλια, έκανα γκάφα, διότι βέβαια σήμερα έχουμε τη μεγαλύτερη μέρα, άρα έχουμε ηλιοστάσιο -όχι ισημερία αφού δεν είναι ίση η διάρκεια μέρας και νύχτας. Οπότε αλλάζω και τον τίτλο.

Ξεκινάω με ένα λαθάκι από τίτλο της Αυγής (για να μη λέτε ότι μεροληπτώ): «Ευαγγελισμός»: Στη θέση του, παρά τω νόμω, ο συντονιστής διευθυντής της καρδιολογικής κλινικής! Η κρυφή γοητεία της γηραιάς κυρίας, της δοτικής δηλαδή, θα έλεγε κανείς -αλλά επίσης πρόκειται για έλξη από τον υπαρκτό αν και αρχαίο τύπο «παρά τω», π.χ. «παρά τω πρωθυπουργώ». Αλλά το «παρά» με δοτική, που αμφιβάλλω αν πρέπει να το χρησιμοποιούμε έτσι κι αλλιώς, σημαίνει «πλάι στον», ενώ εδώ ο κύριος διευθυντής δεν παραμένει στη θέση του «πλάι στον νόμο» αλλά σε πείσμα του νόμου, κατά παράβαση του νόμου, κόντρα στον νόμο -παρά τον νόμο.

 * Κι ένα γουστόζικο ορθογραφικό που περίμενα να το έχουν διορθώσει -αλλά προς το παρόν ακόμα στέκει, τίτλος στο Βήμα: Βρούτσης: «Σημαντική στιγμή η ανακήρυξη της Μύλου ως «Ιεράς Νήσου»». Μύλος η υπόθεση ή μήπως μήλος; Περιμένουμε τώρα την ανακοίνωση για την ανακήρυξη της Πήλου σε κάτι ανάλογα ηχηρό.

* Σε σχέση με το Μουντιάλ που συνεχίζεται, παρατηρώ ότι στα ελληνικά ΜΜΕ η Ακτή Ελεφαντοστού γενικώς συντομεύεται σε Ακτή, επειδή όμως δεν ακούω μεταδόσεις από ελληνικό κανάλι δεν πρόσεξα πώς λένε οι εκφωνητές τους παίκτες της: Ιβοριανούς, παίκτες της Ακτής ή…;

Πάντως, κάτι άλλο που παρατήρησα σε μερικούς αθλητικούς ιστότοπους είναι ότι γράφουν πως χτες το βράδυ θα έπαιζαν «οι Ονδούρες». Δηλαδή τις Αθήνες και τις Θήβες τις κάναμε Αθήνα και Θήβα, αλλά τις Honduras, που εδώ και δεκαετίες είχαν γίνει Ονδούρα, τώρα λέμε να τις επαναφέρουμε στο Ονδούρες; Ευτυχώς όμως οι περισσότεροι γράφουν ακόμα «Ονδούρα».

* Μου γράφει ένας φίλος για μια καινούργια λέξη που γεννήθηκε τον τελευταίο καιρό (ή έστω εδώ και μερικά χρόνια):

Δεν ξέρω αν είναι μεζεδάκι αλλά τον τελευταίο καιρό εμφανίστηκε στο ελληνικό ίντερνετ η λέξη «Χασισοβολώνας», όπως το σιτοβολώνας για την Ουκρανία σε σχέση με τη Ρωσία ή το θεσσαλικό κάμπο για την Ελλάδα.

Αν την ψάξεις στη Γκούγκλη έχει καμιά εξακοσαριά ευρήματα, τα περσότερα των οποίων πρόσφατα

Χασισοβολώνα αποκάλεσαν το χωριό Λαζαράτι της Νότιας Αλβανίας, κάτι σαν τα Ζωνιανά τα δικά μας αλλά στο πιο εύφορο, με αφορμή την πολλοστή επιχείρηση της αστυνομίας ενάντια σ’ αυτό το λατιΦΟΥΝΤΙο. Η οποία επιχείρηση μάλλον θα πάει κι αυτή στράφι, καθώς οι Λαζαρατιανοί έχουν την πολιτική κάλυψη του Σαλί Μπερίσα.

Αυτά, πριν από μερικές μέρες. Στο μεταξύ, αφενός οι γκουγκλιές είναι περίπου 5.000, και αφετέρου, παρά την πρόβλεψη του φίλου, φαίνεται ότι το λατιΦΟΥΝΤιο (έξοχο λογοπαίγνιο) έπεσε.

Μια όμως και εδώ λεξιλογούμε, να πούμε ότι ο σιτοβολώνας είναι από το ελληνιστικό σιτοβολών, που βγαίνει από τη λέξη «σίτος» και το -βολών, από το θέμα του βάλλω. Οποτε να τον δεχτούμε και τον χασισοβολώνα, διότι πώς αλλιώς θα φτάσουμε τα 5 εκατομμύρια λέξεις να σβήσουμε το χρέος της χώρας;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δαίμων του τυπογραφείου, Κοτσανολόγιο, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νεοκαθαρεύουσα, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , , , | 179 Σχόλια »