Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘καπιταλισμός’

Κάπιταλ κοντρόλς, ένα ασυμμόρφωτο δάνειο

Posted by sarant στο 5 Οκτωβρίου, 2015

Το άρθρο που παρουσιάζουμε σήμερα δημοσιεύτηκε χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στην τακτική μηνιαία στήλη που έχω στα Ενθέματα της κυριακάτικης Αυγής, στήλη η οποία, όπως θα δείτε στην εισαγωγή του άρθρου, συμπλήρωσε αισίως εφτά χρόνια ζωής. Ο πίνακας που συνοδεύει το άρθρο είναι Οι αργυραμοιβοί του Marinus van Reymerswaele (1548). Το άρθρο το αναδημοσιεύω εδώ όπως μπήκε στην εφημερίδα, αλλά προσθέτω έναν επίλογο στο τέλος.

8-marinus_van_reymerswaeleΜε το σημερινό άρθρο η στήλη συμπληρώνει εφτά χρόνια ζωής: όλον αυτό τον καιρό, την πρώτη Κυριακή κάθε μήνα δημοσιεύουμε ένα λεξιλογικό άρθρο, που συνήθως αναφέρεται σε μια ή περισσότερες λέξεις που ακούστηκαν πολύ τον μήνα που πέρασε.

Σήμερα θα ασχοληθούμε με έναν όρο που αποτελείται από δυο λέξεις, που ακούγεται πάρα πολύ τους τελευταίους μήνες, έναν όρο που μπήκε ορμητικά –και όχι για καλό– στη ζωή μας και επηρεάζει όχι λίγο την καθημερινότητά μας αλλά που δεν θα τον βρείτε σε κανένα λεξικό της ελληνικής γλώσσας, και τούτο για τον απλό λόγο ότι πρόκειται για όρο της αγγλικής γλώσσας που μπήκε στα ελληνικά ατελώνιστος, εννοώ ως αμεταγλώττιστο, ασυμμόρφωτο δάνειο.

Θα το καταλάβατε, εννοώ τα «κάπιταλ κοντρόλς», που προτιμώ να τα γράφω με ελληνικά, αφού ελληνικό κείμενο γράφω, και δεν τα προφέρω όπως οι Αμερικανοί ή οι Άγγλοι, ώστε να τα γράψω capital controls — αλλά αναγνωρίζω πως σχεδόν όλοι γράφουν τον όρο με λατινικά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικά δάνεια, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , , , , , | 194 Σχόλια »

Το σύστημα νοσεί και θα αντικατασταθεί

Posted by sarant στο 6 Ιανουαρίου, 2011

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε προχτές 4.1.2010, στην εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης και αποτελεί το δεύτερο μέρος μιας δυάδας, που πρώτο της μέρος είναι αυτό.

Όπως έγραφα στο προηγούμενο σημείωμά μου, το τελευταίο του Δεκέμβρη, έχω την πεποίθηση πως οι μέρες του οικονομικού και πολιτικού συστήματος, που επικρατεί στις χώρες του υπαρκτού καπιταλισμού, είναι μετρημένες, για ένα και μοναδικό, αλλά αποφασιστικής σημασίας, λόγο: πως το σύστημα αυτό δε συμφέρει πια.
Μπορεί αυτό να φάνηκε σε πολλούς υπερφίαλα αισιόδοξο, αλλά βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και το υποστηρίζουν αναλύσεις εγκύρων δημοσιολόγων.
Πραγματικά ο σημερινός, ο υπαρκτός, καπιταλισμός, διαφέρει τελείως τόσο από τον κλασσικό καπιταλισμό που μελέτησε ο Κάρολος Μαρξ, αλλά και από τον καπιταλισμό των αρχών του 20ού αιώνα, που μελέτησε ο Μαξ Βέμπερ. Τότε ο μεγάλος πλούτος παραγόταν στα εργοστάσια, στα εργοτάξια, στις εμπορικές επιχειρήσεις, στις μεγάλες φάρμες, ενώ οι τράπεζες ήταν οργανισμοί που διευκόλυναν απλώς τις οικονομικές συναλλαγές. Έβαζαν οι εργαζόμενοι τη δουλειά τους και οι κεφαλαιούχοι τα κεφάλαιά τους (ιδιοποιούμενοι φυσικά την παραγόμενη υπεραξία) και το αποτέλεσμα ήταν χρήσιμα προϊόντα: μηχανήματα, σπίτια, έπιπλα, ρούχα.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , | 11 Σχόλια »

Είναι η βία η μαμή της ιστορίας;

Posted by sarant στο 8 Ιουνίου, 2010

Άρθρο του πατέρα μου, Δημήτρη Σαραντάκου, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης σήμερα, 8 Ιουνίου 2010.

Να θυμίσω ότι βιντεάκι από την πρόσφατη παρουσίαση των βιβλίων του πατέρα μου, υπάρχει εδώ:


Ο ορισμός, αν δεν κάνω λάθος, ανήκει στον Φρίντριχ Έγκελς, αλλά, παρά τη μεγάλη εκτίμηση που τρέφω στον άξιο συναγωνιστή του Μαρξ και στο έργο του, νομίζω πως είναι λανθασμένος.
Για να εξηγήσω τον συλλογισμό μου, που σε πολλούς μπορεί να φανεί βλάσφημος, ξεκινώ από το τι εννοούμε λέγοντας «ιστορία». Προφανώς δεν είναι μόνο η αφήγηση των ιστορικών γεγονότων, αλλά και η αναζήτηση και η ερμηνεία των αιτίων που προκαλούν τα γεγονότα αυτά, αφού όμως ξεκαθαρίσουμε ποια ιστορικά γεγονότα πρέπει να θεωρούνται καθοριστικά για την πορεία του ανθρώπου και ποια δευτερεύοντα ή έστω παράγωγα των πρώτων.
Για παράδειγμα, η έκβαση ενός πολέμου, οι πολιτικές μεταβολές, οι πολιτειακές ανατροπές, οι οικονομικές κρίσεις, με όσες δραματικές συνέπειες και αν έχουν, δεν ανήκουν στα ιστορικά γεγονότα που καθορίζουν την πορεία της Ανθρωπότητας. Έναν νικηφόρο πόλεμο μπορεί σε κάποια χρόνια να ακολουθήσει στρατιωτική ήττα, οι οικονομικές κρίσεις εναλλάσσονται με περιόδους οικονομικής ανάπτυξης, οι κυβερνήσεις μπορεί να διαδέχονται η μια την άλλη, οι μοναρχίες μπορεί να καταργούνται και να παλινορθώνονται και ουσιαστικά τίποτα να μην αλλάζει σε βάθος. Οι άνθρωποι και πριν και μετά από τα γεγονότα αυτά, ζούνε όπως ζούσανε.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , | 46 Σχόλια »