Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘καραβίδα’

Μεζεδάκια του Ηφαιστίωνα

Posted by sarant στο 11 Ιανουαρίου, 2020

Βέβαια, η κακοκαιρία που ονοματίστηκε έτσι πέρασε, ήδη από τις αρχές της εβδομάδας, αλλά ας τη μνημονέψουμε για μια τελευταία φορά στον τίτλο του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου.

Να θυμηθούμε και ένα μιμίδιο που αποδείχτηκε προφητικό κατά κάποιο τρόπο και που έχει και γλωσσικό ενδιαφέρον αφού παίζει με την ομοιότητα του ονόματος με τον παρατατικό του ανύπαρκτου ρήματος «ηφαιστιώνω» (που τι θα σήμαινε άραγε αν υπήρχε;)

Και ενώ συνεχίζονται τα στοιχήματα για το όνομα που θα δοθεί στο προσεχές κύμα κακοκαιρίας, όνομα που πρέπει να είναι θηλυκό και να αρχίζει από Θ, να προχωρήσουμε στα καθαυτό μεζεδάκια μας. Άλλωστε δεν είναι σωστό να δοθεί μεγάλη δημοσιότητα σε αυτά τα στοιχήματα, για να μην επηρεαστεί ο καλός κύριος της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας που διαλέγει τα ονόματα, με αρκετά ενδιαφέρον γούστο μέχρι στιγμής.

* Αν πάντως θέλετε να στοιχηματίσετε, μπορείτε να προσπαθήσετε να μαντέψετε ποια λέξη θα αναδειχτεί «Λέξη της δεκαετίας μας» στην ψηφοφορία που συνεχίζεται -κι αν δεν έχετε ακόμα ψηφίσει, πρέπει να βιαστείτε αφού απομένουν (κυριολεκτικά) λίγες ώρες: στις 8 το βράδυ, ώρα Ελλάδος, κλείνει και τα αποτελέσματα θ’ανακοινωθούν τη Δευτέρα. Ψηφίζουμε εδώ.

* Αντιγράφω ένα σχόλιο που έγραψα στο Φέισμπουκ για κάτι που έγραψε στην Καθημερινή ο Στέφανος Κασιμάτης, που μας έχει δώσει κάμποσες φορές υλικό για σχολιασμό.

Μπόρις Τζόνσον από το πανέρι

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , , | 207 Σχόλια »

Μεζεδάκια της παραμονής

Posted by sarant στο 24 Δεκεμβρίου, 2016

… της παραμονής των Χριστουγέννων, βέβαια, αφού σήμερα διαβάζετε, όσοι δεν έχετε φύγει από το Διαδίκτυο, το πολυσυλλεκτικό μας άρθρο.

* Και ξεκινάω με κάτι ανεπίκαιρο, αφού πρόκειται για σελίδα που υπάρχει από καιρό, ένα λινκ που μου έστειλε φίλος, μια σελίδα στο Φέισμπουκ με τίτλο Αλογοπαίγνια, και με τον υπότιτλο να επεξηγεί: Όχι άλλα λογοπαίγνια.

Το ιστολόγιο αγαπάει τα λογοπαίγνια, και δεν μπορούν να είναι όλα πετυχημένα ούτε να αρέσουν σε όλους. Στο δικό μας παλιότερο άρθρο είχα αποκαλέσει «αλογοπαίγνια» τα κρύα λογοπαίγνια, χαρακτηρισμός βέβαια που είναι κι αυτός υποκειμενικός. Το «μεταξύ Subaru και αστείου», ας πούμε, μου φαίνεται εκβιασμένο, αλλά το «steel-η άλατος» για τον τερματοφύλακα του Παναθηναϊκού Στιλ, που έμεινε ακίνητος και έφαγε το γκολ, δεν είναι κακό.

* Διαβάστε στην Ίσκρα την ανακοίνωση του Κ.Κ.Συρίας και πείτε μου πόσα κομμουνιστικά κόμματα εμφανίζονται. Γίνεται λόγος για ΚΚΣυρίας (Ενιαίο), ΚΚΣυρίας (United) και ΚΚΣυρίας (Bakdash). Προς στιγμήν σκέφτηκα ότι Bakdash είναι το «ενιαίο» στα αραβικά, αλλά τελικά αυτό είναι το όνομα κάποιου παλιού κομμουνιστή και υπάρχουν δύο ΚΚ στη Συρία, το Ενιαίο και το Bakdash, ενώ το United το έβαλε ο συντάκτης για να μας μπερδέψει ή για να δείξει ότι ξέρει αγγλικά.

Τρία ονόματα, δυο πολιτικές όπως λέει και ο φίλος που το έστειλε.

* Άρθρο της Μηχανής του Χρόνου έχει θέμα μια ιστορική συναυλία το 1969 στην οποία η Τζάνις Τζόπλιν και η Τίνα Τέρνερ τραγούδησαν μαζί. Σύμφωνα με το άρθρο, η συναυλία έγινε στον Κήπο της Madison Square. Νομίζω ότι κακώς (μισο)μεταφράστηκε το Madison Square Garden, διότι δεν έγινε σε κήπο η συναυλία, αλλά σε κλειστό γήπεδο που λέγεται Madison Square Garden. Θα μπορούσαν βέβαια να το μεταφράσουν ολόκληρο, στον Κήπο της Πλατείας Μάντισον ή ίσως Μάδησον!

* Στη γλώσσα του ιστολογίου, έχει καθιερωθεί να αποκαλούμε «καραβίδα» τη συσσώρευση πολλών πραγματολογικών λαθών σε μια σχετικά μικρή παράγραφο ή και πρόταση (δείτε το παλιό μας άρθρο για τη γέννηση του όρου)

Μια τοξική καραβίδα ψάρεψα σε άρθρο του γνωστού φιλελεύθερου κλόουν Θάνου Τζήμερου, που δημοσιεύτηκε πριν από μερικές μέρες στο liberal.gr:

«Στις πρώτες ενέργειές της, η ΒΚΟ έθεσε θέμα αυτονομίας της Μακεδονίας αναφερόμενη στις τρεις “Μακεδονίες”: του Βαρδάρη, του Πιρίν και του Αιγαίου. Ο Γ.Γ. του Κ.Κ.Ε. Κώστας Γεωργιάδης διαφωνεί. Το πειθήνιο στα κελεύσματα της Μόσχας ΚΚΕ τον καθαιρεί και τον διαγράφει! »

Μετρήστε λάθη ή ψέματα:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κουίζ, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μονοτονικό, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 283 Σχόλια »

Προϋπολογισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 10 Δεκεμβρίου, 2016

Τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές γίνεται στη Βουλή η συζήτηση για τον προϋπολογισμό -ο οποίος, με βάση το πρόγραμμα, θα ψηφιστεί αύριο το βράδυ- κι αυτό μού δίνει τον τίτλο για τα σημερινά μεζεδάκια, παρόλο που μέχρι τώρα δεν έχω ακούσει κάποιο αξιομνημόνευτο μαργαριτάρι.

Αν και μόλις το έγραψα αυτό άκουσα τον κ. Σαλμά της ΝΔ να λέει «κύριε υπουργέ δεν είμαστε αμπορίτζιναλ» και μπορώ να πω ότι κάπως με πείραξε -δεν φτάνει που οι καημένοι οι Αβορίγινες έχουν τραβήξει τα πάνδεινα από τους λευκούς της Αυστραλίας, έχουν και δήθεν μορφωμένους και πολιτισμένους να τους χλευάζουν. Αλλά ας είναι.

* Η είδηση ενδιαφέρουσα, ο τίτλος μαργαριταρένιος: Στίχοι του Ρίτσου διαβάζουν στο μετρό της Στοκχόλμης.

Τι (και πώς) διαβάζουν οι στίχοι, δεν μας το λέει το άρθρο..

* Φίλος μου στέλνει μια είδηση, την αναγγελία του θανάτου ενός Βρετανού ηθοποιού, του Πίτερ Βόγκαν, «ο οποίος πρόσφατα ενσάρκωσε τον Αίμον Ταργκάρυεν, τον Μέιστερ στη Νυχτερινή Φρουρά του Μαύρου Κάστρου»

Επειδή μέχρι σχετικά πρόσφατα νόμιζα ότι το Game of Thrones είναι βιντεοπαιχνίδι, δεν ξέρω τι είναι και πώς προφέρονται ο Μέιστερ και ο Αίμον, ξέρω όμως ότι το επώνυμο Vaughan δεν προφέρεται Βόγκαν, αλλά Βον, με μακρό το ο, γι’αυτό και το έγραφαν παλιότερα και Βων.

* Κατά την ορολογία του ιστολογίου, καραβίδες λέγονται οι προτάσεις που περιέχουν αλλεπάλληλα πραγματολογικά λάθη (για την προέλευση του όρου, δείτε ένα παλιό μας άρθρο).

Το ιστολόγιο αρέσκεται να ψαρεύει καραβίδες, όμως είναι σχετικά σπάνιες. Κι έτσι, με χαρά μου ψάρεψα τις προάλλες μια μεσαίου μεγέθους καραβίδα σε άρθρο της Λιάνας Κανέλλη, όπου γίνεται λόγος για το Καλίνινγκραντ:

Το σφηνωμένο μεταξύ Εσθονίας και Πολωνίας κομμάτι ρώσικης εδαφικής κυριαρχίας, γενέθλια και ταφική πατρίδα του Καντ, αποκομμένο μετά την ενδόρηξη της Σοβιετικής Ενωσης από τη σημερινή Ρωσία, είναι το άμεσα συνορεύον έδαφός της, με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ …  Το ΝΑΤΟ απ’ τις βαλτικές χώρες και την Πολωνία ως τη Βουλγαρία και οι Ρώσοι εκτός Καυκάσου και Μαύρης Θάλασσας, μέχρι το Καλίνινγκραντ (μετονομασία του ανατολικοβαυαβρικού Κρόνενμπουργκ προς τιμήν του μπολσεβίκου Μιχαήλ Καλίνιν, μετά τη συμφωνία του Πότσδαμ),

Ας προσέξουμε τον τύπο «ενδόρηξη» που αποδίδει το αγγλικό implosion, και μετά ας περάσουμε στην καραβίδα κι ας αρχίσουμε να μετράμε λάθη.

Σαν προοίμιο, το Καλίνινγκραντ (η πόλη και η επαρχία της) δεν είναι σφηνωμενο «μεταξύ Εσθονίας και Πολωνίας», αλλά μεταξύ Λιθουανίας και Πολωνίας. Η Εσθονία είναι αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα πιο πάνω, αφού μετά τη Λιθουανία μεσολαβεί και η Λετονία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Εκδηλώσεις, Κοτσανολόγιο, Λουξεμβούργο, Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , , | 237 Σχόλια »

Η καραβίδα του Καμύ και άλλα μουντιαλικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Ιουνίου, 2014

Η μερίδα σήμερα θα είναι λειψή και ελπίζω να μην παρουσιαστεί ο αστυνόμος και την τυλίξει για να πάει στο τμήμα να τη ζυγίσει. Και είναι λειψή όχι από καμιά διάθεση λούφας ή αισχροκέρδειας, αλλά επειδή τα μεζεδάκια γράφτηκαν μια μέρα νωρίτερα, και μάλλον βιαστικά, ενώ επίσης το σχετικό υλικό άρχισα να το μαζεύω μια μέρα αργότερα, αφού τα μεζεδάκια της προηγούμενης εβδομάδας είχαν δημοσιευτεί, κατ’ εξαίρεση, την Κυριακή. Θα μπορούσα να τα πω και «τσουρούτικα» μεζεδάκια, ή ίσως «ξίκικα», αλλά αφού αυτές τις μέρες άρχισε το Μουντιάλ λογικό είναι να τα πω μουντιαλικά, πολύ περισσότερο που ο μεγαλύτερος μεζές της πιατέλας, μια καραβίδα θηριωδών διαστάσεων, έχει σχέση με το ποδόσφαιρο. Όσο για την «ελλιπή μερίδα», πατσίζουμε κάποιαν άλλη φορά. (Επίσης, επειδή όλη τη μέρα θα είμαι έξω, μάλλον δεν θα μπορέσω να σχολιάσω/επιμεληθώ παρά μόνο αργά, μετά το ματς με την Κολομβία).

Κάμποσα από τα (λιγοστά, είπαμε) μεζεδάκια μας είναι όντως μουντιαλικά, όχι όμως όλα. Το πρώτο μεζεδάκι της πιατέλας, ας πούμε, προέρχεται από τον ανασχηματισμό -θα μου πείτε, όλος ο ανασχηματισμός ήταν ένα κακόγουστο αστείο, με όλες αυτές τις τηλεοπτικές περσόνες που τοποθετήθηκαν στους υπουργικούς θώκους, και θα συμφωνήσω, πάντως στον νέο υπουργό Προστασίας του Πολίτη, τον κ. Βασίλη Κικίλια ανήκει η τιμή για το πρώτο μαργαριτάρι του νέου κυβερνητικού σχήματος, αφού σε συνέντευξη που έδωσε στον Γ. Παπαδάκη κατασκεύασε μια νέα λέξη, στην προσπάθειά του ασφαλώς να πλουτίσει την ελληνική γλώσσα για να πιάσουμε τα 5 εκατομμύρια λέξεις που διαφημίζουν οι ελληνοκεντρικοί στα Λερναία.

* Λοιπόν, στο βιντεάκι εδώ ο κ. Κικίλιας, στο τέλος (στο 3.17 του στιγμιότυπου) εκφράζει την ευχή να ζουν οι αστυνομικοί και όλοι οι Έλληνες «σε μια χώρα ασφαλή, ευημερή, και να δουλεύουν όλοι με την καλύτερη ψυχολογία». Λέξη «ευημερή» δεν υπάρχει, ούτε «ευημερής» άλλωστε (οι αρχαίοι είχαν «ευήμερος»), όσο για την ευφράδεια του νέου υπουργού… αφήστε καλύτερα.

(Στο ίδιο βίντεο, γύρω στο 2.28,  ο νέος υπουργός ακούγεται να προφέρει μια ηχηρή μπαρούφα, που σχολιάστηκε πολύ, ότι «οι Έλληνες αστυνομικοί είναι γιοι μας και οι Ελληνίδες αστυνομικ* είναι κόρες μας» Καταρχάς θα ήθελα να διαχωρίσω τη θέση μου από την ακατάσχετη διάθεση τεκνοθεσίας του κ. υπουργού, ενώ να επισημάνω ότι έγραψα «αστυνομικ*» επειδή άλλοι ακούν «αστυνομικοί», άλλοι «αστυνομικές» και άλλοι «αστυνομικίνες»).

* Ένας φίλος μού έγραψε τις προάλλες για ένα μαργαριτάρι που άκουσε σε μια μετάδοση αγώνων Φόρμουλα-Ι. Ο εκφωνητής είπε: «… κι έχουν διαλύσει στα εξ ων συνετέθη τα δυο αυτοκίνητα.» Τι ανάγκη την είχε, την ελληνικούρα, με ρωτάει. Έλα ντε!

* Ένα ενδιαφέρον άρθρο στην Καθημερινή, για ένα θέμα που μας έχει απασχολήσει κι εδώ, τους μεταφρασμένους τίτλους κινηματογραφικών ταινιών. Το άρθρο το χαρακτηρίζω ενδιαφέρον επειδή έχει αρκετά στοιχεία, ιδίως τις απόψεις των ανθρώπων της δουλειάς, αλλά δεν συμμερίζομαι καθόλου την περιπαιχτική ή υποτιμητική διάθεση του συντάκτη, που αντικατοπτρίζεται και στον τετριμμένο τίτλο που διάλεξε.

Το πιο αστείο είναι ότι τουλάχιστον σε μια περίπτωση ο αρθρογράφος πιάνεται αδιάβαστος. Χαρακτηρίζει αξιοπερίεργη την απόδοση του τίτλου «The Edukators» σε «Οι μέρες της αφθονίας σας είναι μετρημένες», που θεωρεί ότι οφείλεται σε επαναστατική διάθεση. Ο σαρκασμός όμως γυρνάει μπούμεραγκ όταν δεν ξέρεις για ποιο πράγμα μιλάς. Η συγκεκριμένη ταινία είναι γερμανική-αυστριακή παραγωγή, και ο πρωτότυπος τίτλος της είναι Die fetten Jahre sind vorbei -δηλαδή ο ελληνικός τίτλος είναι αρκετά πιστή απόδοση του πρωτότυπου γερμανικού, ενώ ο αγγλικός (με τη λογική του συντάκτη, βέβαια) είναι «αξιοπερίεργος».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Τίτλοι | Με ετικέτα: , , , | 142 Σχόλια »