Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘καρβούλες’

Της καρδιάς

Posted by sarant στο 14 Φεβρουαρίου, 2022

Του Αγίου Βαλεντίνου σήμερα, γιορτή των ερωτευμένων, ίσως ξενόφερτη αλλά εξίσου ξενόφερτα, μόνο παλιότερα, είναι κι άλλα έθιμα και πράγματα που τα θεωρούμε απολύτως φυσιολογικά και συνυφασμένα με την ιδιοσυστασια μας, σαν το χριστουγεννιάτικο δέντρο, τα κλαρίνα, η γαλοπούλα των Χριστουγέννων ή η ντοματοσαλάτα.

Οπότε, σήμερα το ιστολόγιο θα τιμήσει τη μέρα όπως μπορεί και ξέρει, δηλαδή λεξιλογικά -εσείς πάλι, αφού κάνετε τα σχόλιά σας, μπορείτε να την τιμήσετε και με άλλους τρόπους.

Κι αφού ο έρωτας συμβατικά από εκεί εκπορεύεται, σήμερα θα λεξιλογήσουμε ακριβώς για την καρδιά.

Ο σημερινός τύπος, καρδιά, είναι μεσαιωνικός. Ο αρχαίος τύπος, καρδία, είναι ήδη ομηρικός -πιο σωστά, στον Όμηρο εμφανίζεται ο ιωνικός τύπος, καρδίη: Ἀχαιοῖσιν δὲ μέγα σθένος ἔμβαλ’ ἑκάστῳ καρδίῃ ἄληκτον πολεμίζειν ἠδὲ μάχεσθαι (Ιλ. Λ11-12) [«κι εφύσησε στων Αχαιών τα στήθη την ανδρείαν, να πολεμούν, να μάχονται και παύσιν να μη θέλουν» στη μετάφραση του Πολυλά]. Ωστόσο, ο Όμηρος χρησιμοποιεί πολύ συχνότερα τον παράλληλο τύπο «κραδίη».

Ωστόσο, οι αρχαίοι είχαν και μιαν άλλη λέξη, που ο Όμηρος τη χρησιμοποιεί ακόμα πιο συχνά: το κηρ, με περισπωμένη, γενική του κηρός, δοτική κήρι, με περισπωμένη. Πχ τὸ δ᾽ ἐμὸν κῆρ ἄχνυται ἐν θυμῷ, ὅθ᾽ ὑπὲρ σέθεν αἴσχε᾽ ἀκούω πρός Τρώων (Ιλ. Ζ523-4: κι εμένα πονάει η καρδιά τους Τρώες ακούγοντας το τι για σένα σέρνουν, λέει ο Έκτορας στον Πάρη στη μετάφραση Καζαντζάκη-Κακριδή). Στους τραγικούς χρησιμοποιείται ο τύπος «κέαρ», που τον είχε χρησιμοποιήσει και η τραγική κ. Μανωλίδου σε διάσημο τουίτ της.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ιστορίες λέξεων, Φρασεολογικά, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , | 195 Σχόλια »