Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κατάρ’

Ένα άρθρο 8.000 λέξεων

Posted by sarant στο 27 Μαρτίου, 2014

Τώρα τελευταία, μετά την ίδρυση του νέου κόμματος, του Ποταμιού εννοώ, δημοσιεύονται στα κοινωνικά μέσα σατιρικοί διάλογοι που μιμούνται το στιλ δημοσιογραφίας του ποταμιάνου αρχηγού, με σύντομες, κοφτές ερωτήσεις και μονολεκτικές απαντήσεις. Καθώς το είδα τυπωμένο, μου θύμισε τα μυθιστορήματα που δημοσιεύονταν παλιότερα σε λαϊκά περιοδικά, που μου αρέσει να τα ξεφυλλίζω κάποτε. Πράγματι, πριν από πολλά χρόνια, όσοι έγραφαν περιπετειώδη λαϊκά μυθιστορήματα σε συνέχειες για περιοδικά ή εφημερίδες, συνήθιζαν να πληρώνονται με την αράδα, πράγμα που τους έσπρωχνε να υιοθετούν ένα στιλ γραφής γεμάτο σύντομους διαλόγους, αφού έτσι η αράδα εξαντλιόταν σε μια-δυο λέξεις, ας πούμε:

– Το βλέπεις εκείνο εκεί το σπίτι;

– Πού;

– Εκεί, αριστερά, στο βάθος.

– Αριστερά;

– Ναι, αριστερά, με τα πράσινα πατζούρια.

– Αυτό δίπλα στην εκκλησιά;

– Ναι, δίπλα στην εκκλησιά. Είναι το σπίτι εκείνης…

– Ποιας;

– Εκείνης, ντε!

– Εννοείς την….;

– Ναι!

Την ίδια τεχνική την εφάρμοσαν αργότερα τα σίριαλ του Φώσκολου και των συναφών δυνάμεων, που με έναν τέτοιο διάλογο μπορούσαν να μπαζώσουν μισό επεισόδιο. Από την άλλη πλευρά, στην Αμερική που οι μέθοδες ήταν εξελιγμένες, η πληρωμή των συγγραφέων γινόταν συνήθως με τη λέξη. Μάλιστα, τον καιρό εκείνο (προπολεμικά δηλαδή) που δεν υπήρχε τρόπος να γίνει αυτόματα το μέτρημα των λέξεων, τη δουλειά αυτή την αναλάμβαναν γραμματείς που είχαν την εντολή να γυρίζουν πάνω-κάτω τις σελίδες του χειρογράφου που μετρούσαν για να μη διαβάζουν το κείμενο που μετρούσαν τις λέξεις του, γιατί αλλιώς υπήρχε φόβος να απορροφηθούν και να χάσουν το μέτρημα.

Όταν είχα αρχίσει να δουλεύω μεταφραστής, ακόμα τις λέξεις τις μετρούσαμε με το χέρι, αφού τις πρώτες μεταφράσεις μου τις έδινα χειρόγραφες. Βέβαια, τότε οι περισσότεροι εκδότες πλήρωναν με το τυπογραφικό (το 16σέλιδο δηλαδή), όμως σε βιβλία πληροφορικής, επειδή είχαν πολλούς πίνακες, το 16σέλιδο δεν ήταν κατάλληλο μέτρο και από την αρχη η πληρωμή γινόταν με τη λέξη. Βέβαια, λίγο αργότερα όλοι πήραμε κομπιούτερ και οι επεξεργαστές κειμένου, ακόμα κι από την αρχή, μετρούσαν τις λέξεις αντί για μας. Πάντως, και το σύστημα της πληρωμής με τη λέξη (της γλώσσας στόχου, που ήταν και πιο εύκολο να μετρηθούν, αφού το κείμενο πηγή δεν το είχαμε σε ηλεκτρονική μορφή) ώθησε αρκετούς στο κυνήγι των πολλών λέξεων -θυμάμαι έναν ο οποίος δεν έγραφε ποτέ μονολεκτικά παραθετικά επιθέτων· είχε παρατηρήσει ότι π.χ. γράφοντας «πιο καλός» είχε τα ίδια χτυπήματα με το να γράψει «καλύτερος» αλλά πληρωνόταν μια λέξη παραπάνω.

Από την άλλη, υπάρχει το ρητό ότι «Μια εικόνα αξίζει όσο χίλιες λέξεις». Κάποιοι το λένε κινέζικο, αλλά στη Βικιπαίδεια βρίσκω πως η φράση του πρέπει, όπως είναι λογικό άλλωστε, να αναζητηθεί στην αμερικάνικη δημοσιογραφία και διαφήμιση στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα.

Ως εδώ έχω γράψει περίπου 450 λέξεις, αλλά στο υπόλοιπο άρθρο σκοπεύω να ξεπεράσω τις 7.500, όχι αραδιάζοντάς σας σεντόνια κειμένου αλλά εφαρμόζοντας το πιο πάνω ρητό. Μ’ άλλα λόγια, θα σας παρουσιάσω εφτά φωτογραφίες, όλες σχετικά πρόσφατες, που έχουν κάποιο γλωσσικό ενδιαφέρον. Εκτός από την τελευταία, τις έχω τραβήξει εγώ με το κινητό μου στην Αθήνα, οπότε αν μη τι άλλο είναι όλες πρωτότυπες με την έννοια ότι δεν θα τις έχετε συναντήσει αλλού στο Διαδίκτυο. Επίσης, ο πρόλογος του σημερινού άρθρου νομίζω πως διεκδικεί με αξιώσεις τον τίτλο του πιο άσχετου με το κυρίως θέμα προλόγου που έχω γράψει ποτέ!

 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ευτράπελα, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 158 Σχόλια »