Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κείμενα μαζί’

Γιώργος Ιωάννου: Η μόνη κληρονομιά. Και το Λογοτεχνικό Ιστολόγιο.

Posted by sarant στο 10 Φεβρουαρίου, 2019

Τις Κυριακές βάζουμε κάτι λογοτεχνικό κι έτσι σήμερα θα δημοσιεύσω ένα αγαπημένο διήγημα ενός αγαπημένου συγγραφέα: Το διήγημα «Η μόνη κληρονομιά» του Γιώργου Ιωάννου (1927-1985) από την ομότιτλη συλλογή, που κυκλοφόρησε το 1974.

Είναι ένα διήγημα που πάντα με συγκινεί σαν το διαβάζω. Δυστυχώς στην περίπτωση του Ιωάννου η δοξασία για τη μόνη κληρονομιά επαληθεύτηκε -έφυγε κι αυτός πριν τα εξήντα του χρόνια, όπως όλοι οι αρσενικοί στο σόι του.

Το διήγημα αυτό το είχα δημοσιεύσει το 2008 στον παλιό μου ιστότοπο. Σήμερα δημοσιεύεται και σε μια άλλη γωνιά του ελληνόφωνου Διαδικτύου, στο Λογοτεχνικό ιστολόγιο.

Το Λογοτεχνικό ιστολόγιο ξεκινάει σήμερα το ταξίδι του στον κυβερνοχώρο, όμως έχει πίσω του μια μικρή ιστορία.

Ένα από τα πρώτα πράγματα που έκανα όταν απέκτησα κι εγώ προσωπική σελίδα στο Διαδίκτυο, τον Απρίλιο του 1998, ήταν να φτιάξω έναν κατάλογο με συνδέσμους προς τα ελληνικά λογοτεχνικά κείμενα που υπήρχαν στο Διαδίκτυο -ελάχιστα τότε.

Σιγά σιγά, ο κατάλογος πύκνωνε, τα ονόματα των λογοτεχνών πλήθαιναν, αλλά πάντοτε τα ονόματα και τα έργα που έλειπαν ήταν πολύ περισσότερα. Έτσι, άρχισα να πληκτρολογώ ή να σκανάρω ποιήματα και σύντομα πεζά που μου άρεσαν και να τα προσθέτω στον κατάλογο.

Τα χρόνια περνούσε, η συλλογή μου όλο και πλουτιζόταν, αν και κάθε τόσο κάποιοι σύνδεσμοι έπαυαν να λειτουργούν, κάποιοι ιστότοποι καταργούνταν.

Όταν απέκτησα ιστότοπο στο όνομά μου, www.sarantakos.com, με περισσότερο διαθέσιμο χώρο, άρχισα να προσθέτω περισσότερο υλικό. Κάποια στιγμή είχα την ιδέα να ζητήσω τη βοήθεια εθελοντών, που ανέλαβαν να πληκτρολογούν κείμενα που τους έστελνα σκαναρισμένα. Την πρωτοβουλία αυτή την ονόμασα ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΖΙ.

Έτσι μπορέσαμε να ανεβάσουμε πολλά εκτενή πεζά λογοτεχνικά κείμενα: Παπαδιαμάντη, Βουτυρά, αρκετά μυθιστορήματα, ανθολογίες διηγημάτων. Όπως πάντοτε συμβαίνει σε ανάλογες προσπάθειες, αρκετοί ήταν εκείνοι που εκδήλωσαν προθυμία, λίγοι ήταν οι πιο ταχτικοί συνεργάτες. Οφείλω να εξάρω ιδίως τρεις, τον Σφραγιδονυχαργοκομήτη, τη Μαρία Μ. και τον Γιάννη Π. Ο Γιάννης, μάλιστα, εφαρμόζοντας κάποιες πανέξυπνες πατέντες, μπόρεσε να επιταχύνει πολύ την ψηφιοποίηση πολυτονικών κειμένων (σε μονοτονικό φυσικά).

Τα ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΖΙ λειτούργησαν όλο το 2008 και το πρώτο μισό του 2009. Σταμάτησαν για δύο λόγους. Ο ένας, ότι από τον Φλεβάρη του 2009 άρχισε να λειτουργεί τούτο εδώ το ιστολόγιο που απορροφούσε πλέον όλον τον ελεύθερο χρόνο μου. Ο άλλος, ότι ο ιστότοπος sarantakos.com είχε πια εξαντλήσει τον διαθέσιμο χώρο του. Έτσι, η πρωτοβουλία σταμάτησε -αν και κατά καιρούς έπαιρνα γράμματα επισκεπτών που δήλωναν πρόθυμοι να συμμετάσχουν.

Πέρασαν σχεδόν δέκα χρόνια. Το ιστολόγιο στο μεταξύ συνέχισε να λειτουργεί ακατάπαυστα -την τελευταία πενταετία, όπως ξέρετε, δεν έχει περάσει μέρα χωρίς καινούργιο άρθρο. Στις αρχές του 2019, ο Γιάννης Π., ο παλιός καλός συνεργάτης, έριξε την ιδέα να μετατρέψουμε τα ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΖΙ σε ιστολόγιο, κι έτσι να ξεπεράσουμε τα προβλήματα χωρητικότητας και ενδεχομένως να αρχίσουμε να προσθέτουμε και νέο υλικό.

Προς το παρόν έχει μεταφερθεί στο Λογοτεχνικό ιστολόγιο ο κύριος όγκος των κειμένων που υπήρχαν στα ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΖΙ, με εξαίρεση κάποια έργα που έτσι κι αλλιώς τα βρίσκει κανείς σε ειδικούς έγκυρους ιστότοπους όπως π.χ. τα διηγήματα του Παπαδιαμάντη. Σε δεύτερη φάση θα μεταφερθούν επίσης άλλα λογοτεχνικά κείμενα από τον παλιό μου ιστότοπο και από το παρόν ιστολόγιο ενώ θα προστεθεί και καινούργιο υλικό -ο Γιάννης έχει κατά νου τον Βλαχογιάννη.

Η νέα μορφή επιτρέπει και σχόλια, αλλά δεν θα είναι αυτός ο βασικός χαρακτήρας του εγχειρήματος. Σκοπός είναι να μείνει ένα αποθετήριο ελληνικών λογοτεχνικών κειμένων που δεν υπάρχουν αλλού στο Διαδίκτυο.

Θα υπάρχει κάποια αλληλεπίδραση με το εδώ ιστολόγιο, με την έννοια ότι κάποια κείμενά του θα δημοσιεύονται και εδώ, ενώ και κάποια διηγηματα που πρωτοδημοσιεύτηκαν στο ιστολόγιο θα φιλοξενηθούν και εκεί. Όμως είναι δυο διαφορετικά εγχειρήματα -άλλωστε το Λογοτεχνικό ιστολόγιο είναι συλλογικό και, για αντικειμενικούς λόγους, ο Γιάννης Π. θα είναι πιο κοντά στην καθημερινή διαχείρισή του.

Μετά από αυτή την απαραίτητη παρένθεση, το διήγημα του Γιώργου Ιωάννου:

Η μόνη κληρονομιά

Τώρα που έχουν πεθάνει όλες οι γριές, γιαγιάδες και παραγιαγιάδες, τώρα βρήκαν να ξεφυτρώσουν μέσα μου ένα σωρό απορίες βαθιές για πρόσωπα και πράγματα παλιά και για πάντα σβησμένα. Όσο ζούσαν εκείνες, δεν ξέρω γιατί, σχεδόν τίποτα δεν ήθελα να ρωτήσω. Η αλήθεια είναι πως κι οι ίδιες δεν έδειχναν προθυμία να μου τα πουν. Τυχαία μόνο τις άκουγα να λένε μεταξύ τους για τους προγόνους και τα παλιά, σαν τις κυρίευε η νοσταλγία και το παράπονο για τη βασανισμένη ζωή, που τους ήταν γραμμένο να κάνουνε στα στερνά τους στην προσφυγιά. Αυτό σχεδόν με εξόργιζε. Θαρρούσα πως κατηγορούσαν πλάγια τις συνθήκες ζωής που είχαμε εξασφαλίσει. Άνοιγα τότε το στόμα μου κι εγώ κι αράδιαζα αστόχαστα διάφορα πράγματα πικρά και περιγελαστικά για τα πρωτόγονα, όπως νόμιζα, μέρη απ’ όπου είχαμε ξεριζωθεί άγρια. Εκείνες όμως διαμαρτύρονταν σφοδρά, φέρνοντας στο φως, απάνω στην αγανάκτησή τους, περιγραφές που έδειχναν μια ζωή πολύ ανώτερη, και προπαντός ευγενικότερη, απ’ αυτήν της ρωμέικιας κοινωνίας, όπου βουρλιζόμαστε ανελέητα, χωρίς ανάπαυλα, όλοι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Διηγήματα, Θεσσαλονίκη, Κείμενα, Λογοτεχνία, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , | 145 Σχόλια »

Η Αγνή του Ψυχάρη

Posted by sarant στο 13 Ιανουαρίου, 2013

Πριν από πέντε και κάτι χρόνια, στα τέλη του 2007, που δεν είχα ακόμα ιστολόγιο αλλά μόνο τον παλιό μου ιστότοπο, δημοσίευσα στον ιστότοπό μου μιαν αγγελία στην οποία ζητούσα συνεργάτες, που θα πληκτρολογούσαν, σε εθελοντική βέβαια βάση, κείμενα που θα τους έστελνα και που θα δημοσιεύονταν στη συνέχεια σε ειδικήν ενότητα του ιστοτόπου. Ο ιστότοπος δεν είναι ιστολόγιο, δεν έχει άμεση αναπληροφόρηση, και δεν θυμάμαι αν την αγγελία μου αυτή την είχα βάλει πουθενά αλλού, πάντως ανταπόκριση υπήρξε άφθονη και εκλεκτή, κι έτσι με τον καιρό συγκεντρώθηκε αξιόλογο υλικό, ποιοτικά και ποσοτικά.

Πέρασε καιρός, άρχισα και το ιστολόγιο, δεν είχα πια καιρό να επιμελούμαι τα κείμενα που ανέβαζα στον ιστότοπο, γιατί θέλουν κι αυτά την επιμέλειά τους. Στο μεταξύ όμως κι από τους συνεργάτες είχαν μείνει λίγοι αλλά έμπειροι και άξιοι, που δεν ήθελαν οδηγίες, είχαν γίνει ξεφτέρια, διάλεγαν τα βιβλία μοναχοί τους, τα ετοίμαζαν όπως πρέπει, ούτε να τα κοιτάξω δεν χρειαζόταν. Ένας από αυτούς, ο Γιάννης Π., είχε βρει και μια μέθοδο ημιαυτόματη, ή ίσως την είχαμε βρει μαζί, περνούσε δηλαδή από οσιάρ το σκαναρισμένο κείμενο, ύστερα το περνούσε από κάτι αλλεπάλληλα μάκρο για να το καθαρίσει απ’ τα ρετάλια του πολυτονικού, και μέσα σ’ ένα σαββατοκύριακο ετοίμαζε μυθιστόρημα ολόκληρο. Φυσικά, όλα τα πράγματα κάποτε τελειώνουν, κι έτσι προς τα τέλη του 2009 τα «Κείμενα μαζί» σταμάτησαν, όχι μόνο επειδή κουράστηκαν οι συντελεστές του εγχειρήματος, αλλά και για έναν επιπρόσθετο, τεχνικό λόγο: κόντευε να εξαντληθεί η χωρητικότητα του ιστοτόπου. Από τις αρχές του 2010, ελάχιστο νέο υλικό προσθέτω στον παλιό μου ιστότοπο, με το σταγονόμετρο. (Πειραματικά, κάποια κείμενα μπαίνουν και στη σελίδα «Άλλα κείμενα» του ιστολογίου).

Πριν από λίγο καιρό, ο παλιός συνεργάτης, ο Γιάννης Π.,  μου έστειλε ένα ηλεμήνυμα ρωτώντας αν θα μ’ ενδιέφερε να ανεβάσω στον ιστότοπό μου την «Αγνή» του Ψυχάρη. Κατά σύμπτωση, λίγο νωρίτερα η εταιρεία που στεγάζει τον ιστότοπό μου είχε πάθει μια βλάβη κι έτσι αναγκάστηκα να ξανανεβάσω όλο το υλικό, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί λίγος ελεύθερος χώρος, μάλλον επειδή διάφορα προσωρινά και άχρηστα αρχεία σβήστηκαν. Οπότε είπα του Γιάννη να προχωρήσει, κι έτσι πριν από μερικές μέρες μού έστειλε το μυθιστόρημα αυτό του Ψυχάρη, την Αγνή, που την ανέβασα χτες στον παλιό μου ιστότοπο. Όπως βλέπετε, είναι μερακλήδικη δουλειά, με χωρισμό σε κεφάλαια και με αναπαραγωγή των εικόνων του πρωτοτύπου -το οποίο πρωτότυπο υπάρχει κι αυτό ονλάιν, χάρη στην Ανέμη.

Δεν πρόκειται βέβαια να ανεβάσω εδώ στο ιστολόγιο το μυθιστόρημα του Ψυχάρη -όσο κι αν δεν είναι μεγάλο, ξεπερνάει τις 10ο σελίδες βιβλίου. Θα βάλω την αφιέρωση στον Μαρίνο Σιγούρο, τις πρώτες σελίδες, και θα πω δυο-τρία πράγματα για το λεξιλόγιο του Ψυχάρη. Το μυθιστόρημα, αν θέλετε να το διαβάσετε, βρίσκεται στον παλιό μου ιστότοπο. Η ορθογραφία του πρωτοτύπου έχει εκσυγχρονιστεί (μονοτονικό και σημερινή ορθογραφία) αλλά διατηρεί τις ιδιορρυθμίες του Ψυχάρη (π.χ. εβ και εφ αντί ευ).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημοτικισμός, Λογοτεχνία | Με ετικέτα: , , , | 61 Σχόλια »

Ποια είναι τα τρία συχνότερα ουσιαστικά; – κουίζ στα «Κείμενα μαζί»

Posted by sarant στο 22 Ιουλίου, 2011

Έχουμε πολύ-πολύ καιρό να κάνουμε κουίζ στο ιστολόγιο, οπότε μόλις παρουσιάστηκε, χτες, η ευκαιρία, είπα να μην την αφήσω να περάσει έστω κι αν είναι καλοκαιριάτικη Παρασκευή σήμερα, κι έτσι η συμμετοχή θα είναι μειωμένη. Το σημερινό κουίζ έχει να κάνει με συχνές λέξεις και με σώματα κειμένων. Ο τίτλος είναι ελαφρώς ανακριβής για λόγους οικονομίας χώρου, θα εξηγηθώ πιο αναλυτικά εδώ. Αλλά ας πάρω τα πράγματα με τη σειρά.

Πριν από μερικές μέρες πήρα ένα ηλεμήνυμα στο οποίο ο  ερευνητής Γιώργος Κρητικός μού ζήτησε την άδεια να χρησιμοποιήσει το σώμα κειμένων «Κείμενα μαζί» που φιλοξενώ στον ιστότοπό μου για να φτιάξει έναν πίνακα με τη συχνότητα εμφάνισης  των λεκτικών τύπων σε ελληνικά κείμενα. Όπως μού είπε, δεν βρήκε άλλη τέτοια λίστα  στο Διαδίκτυο. Οι εφαρμογές της είναι πολλές, αλλά αυτό είναι θέμα για άλλη συζήτηση.

Να θυμίσω επιτροχάδην τι είναι τα «Κείμενα μαζί». Είναι μια συλλογή λογοτεχνικών κειμένων που δημιουργήθηκε ύστερα από δική μου πρωτοβουλία από αρκετούς εθελοντές συνεργάτες που ανταποκρίθηκαν στη σχετική πρόσκληση και πληκτρολογούσαν τα κείμενα που τους έστελνα ή διάλεγαν οι ίδιοι κείμενα και τα πρότειναν. Το εγχείρημα αυτό διάρκεσε δύο χρόνια, το 2008 και το 2009, και έδωσε μια αρκετά σημαντική, ποσοτικά και ποιοτικά, συλλογή λογοτεχνικών κειμένων, όσο κι αν δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα, μια και προέκυψε από συγκερασμό των προτιμήσεων -των δικών μου και των συνεργατών- αλλά και της διαθεσιμότητας των κειμένων. Πολλά κείμενα που ανεβάσαμε έχουν κοπιράιτ, αλλά ως τώρα δεν είχα καμιάν ενόχληση. Βέβαια, απέφευγα γνωστούς σύγχρονους συγγραφείς και έργα που εκδόθηκαν πρόσφατα. Η πρωτοβουλία αυτή σταμάτησε, δεν συνεχίζεται πια, αφενός επειδή έχει εξαντληθεί η χωρητικότητα του ιστότοπου που τη φιλοξενούσε και αφετέρου επειδή δεν έχω πια χρόνο να ασχοληθώ -φταίει και το ιστολόγιο που άνοιξα στο μεταξύ 🙂 Ωστόσο, το αποτέλεσμά της δεν είναι πιστεύω αμελητέο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κουίζ, Σώματα κειμένων | Με ετικέτα: , | 125 Σχόλια »