Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κεφαλονιά’

Δημοτικά τραγουδάκια εθνικά μαζευμένα από τους τραγουδιστάδες εις το Ληξούρι

Posted by sarant στο 28 Αύγουστος, 2016

Κάπως παλιοκαιρίσιος ακούγεται ο τίτλος, δεν βρίσκετε; Αναμενόμενο είναι, μια και το χειρόγραφο που φέρει περίπου αυτόν τον τίτλο γράφτηκε τον προπερασμένον αιώνα. Λέω «περίπου αυτόν» διότι ολόκληρος ο τίτλος του χειρογράφου είναι «Δημοτικά τραγουδάκια εθνικά μαζευμένα από τους τραγουδιστάδες εις το Ληξούρι (Κεφαλληνία – Επαρχία Πάλης) τους 1842», οπότε έχουμε και μια χρονολογική ένδειξη (αν και το χειρόγραφο ολοκληρώθηκε αργότερα). Προσέξτε ότι λέει «τους 1842» και όχι «το 1842» διότι εννοεί «τους 1842 χρόνους» -ακουγόταν αυτό τότε.

Αλλά να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Το χειρόγραφο για το οποίο σας μιλάω εκδόθηκε πρόσφατα σε βιβλίο από τις εκδόσεις Άγρα, σε επιμέλεια του καθηγητή Γιάννη Παπακώστα και του Παντελή Μπουκάλα. Πρόκειται για μια ανώνυμη συλλογή δημοτικών τραγουδιών και παροιμιών, που φέρει τον παραπάνω μακροσκελή τίτλο. Ο άγνωστος συλλογέας δεν αρκέστηκε στη συλλογή του υλικού, αλλά προχώρησε και σε σύντομο σχολιασμό του, με σχόλια που έδειχναν άνθρωπο λόγιο, βαθιά καλλιεργημένο και με ποιητική ευαισθησία αλλά και γνώση της μετρικής.

Ο Παπακώστας, γνωρίζοντας την πολύχρονη ενασχόληση του Μπουκάλα με το δημοτικό τραγούδι, του έδειξε τη συλλογή θέλοντας να εξακριβώσει αν είναι πρωτότυπη. Τελικά, η εμπλοκή του φίλου Παντελή στο εγχείρημα ήταν τέτοια που την έκδοση την πραγματοποίησαν και οι δυο από κοινού.

Έμενε να βρεθεί ο ανώνυμος συλλογέας των δημοτικών τραγουδιών. Ύστερα από κοπιαστικές έρευνες που εκτίθενται αναλυτικά στον πρόλογο (το κομμάτι αυτό διαβάζεται σχεδόν σαν αστυνομικό μυθιστόρημα!), κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, πέρα από κάθε αμφιβολία, η συλλογή οφείλεται στον Ανδρέα Λασκαράτο (1811-1901), τον πολύ γνωστό Κεφαλλονίτη (και Ληξουριώτη) λόγιο, ποιητή και πεζογράφο. Αυτό βεβαίως αναβαθμίζει κατακόρυφα την αξία της συλλογής και δικαιολογεί και την έκδοσή της σε βιβλίο από έναν εκδοτικό οίκο που απευθύνεται στο ευρύ κοινό και όχι μόνο στους ειδικούς. Είναι γνωστό από πολλές πηγές ότι ο Λασκαράτος στα νιάτα του μάζευε δημοτικά τραγούδια, είχε μάλιστα κάνει και ταξίδια για τον σκοπόν αυτό. Η ταύτισή του με τον ανώνυμο συλλογέα είναι απολύτως σίγουρη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Δημοτικά τραγούδια, Λαογραφία, Παρουσίαση βιβλίου, Παροιμίες | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 108 Σχόλια »

Νηστίσιμα και σαρακοστιανά

Posted by sarant στο 17 Μαρτίου, 2016

Από τη Δευτέρα έχουμε μπει στη Σαρακοστή. Το ιστολόγιο δεν νηστεύει και δεν θρησκεύεται, όμως τηρεί τις παραδόσεις και παρατηρεί ότι τούτη είναι η όγδοη (ρε πώς περνάν τα άτιμα!) Σαρακοστή που έχει δει στη ζωή του κι όμως ποτέ δεν έχει γράψει άρθρο για τα λεξιλογικά της, με εξαίρεση μια ειδική περίπτωση, το άρθρο για την ανύπαρκτη λέξη διπορος (ή ωδιπόρος ή ηδύπορος) και την προσπάθεια κάποιων να βγάλουν «λανθασμένη» τη γνωστή παροιμία «ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει». Αλλά το άρθρο εκείνο (που εδώ βλέπετε την τελευταία του δημοσίευση) είχε θέμα αποκλειστικό τη συγκεκριμένη παροιμία (και την έωλη αμφισβήτησή της) και όχι τα λοιπά της Σαρακοστής.

Κι αυτό είναι σοβαρή παράλειψη, ακόμα περισσότερο δυσκολοσυγχώρητη για έναν Σαραντάκο, που συγγενεύει με τη Σαρακοστή κατά το ότι και οι δυο έλκουν την καταγωγή από τον αριθμό 40, σαράντα.

Διότι, βέβαια, η Σαρακοστή λέγεται έτσι επειδή έχει σαράντα μέρες. Στην πραγματικότητα, δεν έχει σαράντα μέρες, αφού διαρκεί πάνω από έξι εβδομάδες (κάπου 48 μέρες) αλλά επικράτησε ο αριθμός σαράντα, που είναι στρογγυλός και βαρύς, σε συνδυασμό με το προηγούμενο των σαράντα ημερών νηστείας του Ιησού στην έρημο. Η τεσσαρακοστή λοιπόν ημέρα από το Πάσχα, η πρώτη μέρα της νηστείας, έδωσε την ονομασία σε ολόκληρη την περίοδο.

Στους πατέρες της εκκλησίας τον τέταρτο αιώνα, η θρησκεία νηστεία πριν από το Πάσχα ονομάζεται αγία και ένδοξος και «μεγάλη τεσσαρακοστή». Ωστόσο, την εποχή εκείνη είχε ήδη εμφανιστεί ο απλολογικός τύπος «σαράκοντα», απ’ τον οποίο προέκυψε και ο σημερινός σαράντα. Με την ίδια απλολογία πήραμε και τη σαρακοστή, που απαντά ήδη σε κάποιον εκκλησιαστικό συγγραφέα του 5ου αιώνα, τον Χρύσιππο, και με την πάροδο των αιώνων ο τύπος αυτός, σαρακοστή, επικράτησε.

Η νηστεία πριν από το Πάσχα δεν ήταν η μοναδική που όριζε η εκκλησία, οπότε, για να ξεχωρίζουν, η προπασχαλινή νηστεία θρησκεία ονομάστηκε και Μεγάλη Σαρακοστή. Σαράντα μέρες νηστείας τηρούσαν οι πιστοί και πριν από τα Χριστούγεννα, από τις 15 Νοεμβρίου έως τις 24 Δεκεμβρίου, που κι αυτή ονομάστηκε σαρακοστή ή και σαραντάμερο («του σαραντάμερου η μέρα – καλημέρα, καλησπέρα» λέει μια κεφαλονίτικη παροιμία, διότι πράγματι τότε είναι οι πιο μικρές μέρες του χρόνου). Νηστεία τηρείται και πριν από τον Δεκαπενταύγουστο -εκεί διαρκεί δεκαπέντε μέρες, αλλά κι αυτή η νηστεία σαρακοστή ονομάστηκε, αφού σιγά-σιγά η λέξη έπαψε να αναφέρεται σε συγκεκριμένο αριθμό ημερών και έφτασε να σημαίνει κάθε μεγάλη περίοδο νηστείας.

Επειδή εγώ δεν νηστεύω και δεν ξέρω καλά τα καθέκαστα, αντιγράφω τις συμβουλές του παπα-Συναδινού, που έγραψε τον 17ο αιώνα το «Χρονικό των Σερρών» και μας λέει τι πρέπει να κάνουμε σε μια γλώσσα που δεν διαφέρει και τόσο από τη σημερινή νεοελληνική:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επετειακά, Ετυμολογικά, Λαογραφία, Ποίηση, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , | 192 Σχόλια »

Μηνολόγιον Μαρτίου, λοιπόν

Posted by sarant στο 1 Μαρτίου, 2016

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όχι πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Να επισημάνω ότι δυο από τις μέρες του μήνα (23 και 29 Μαρτίου) τιμούν γεγονότα του οικογενειακού μας μικροκόσμου. (Και για να προλάβω ερωτήσεις, ο Χαράλαμπος Κανόνης ήταν γεωπόνος της Αγροτικής Τράπεζας και αδελφικός φίλος του παππού μου, που μαρτύρησε στη Χίο στις 29 Μαρτίου 1948, στα τριανταεννιά του χρόνια).

 

Τρ  1 Ανακάλυψις της ραδιενεργείας υπό Ερρίκου Μπεκερέλ
Τε 2 Γενέσιον Αντωνίου Βιβάλντι
Πε  3 † Νικολάου Γκόγκολ
Πα 4 Γενέσιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Σα 5 Σωκράτους του φιλοσόφου θανάτωσις
Κυ 6 Μιχαήλ Αγγέλου. Και του Κιλελέρ.
Δε  7 Αριστοτέλους του Σταγειρίτου θανή
Τρ  8 Παγκόσμια ημέρα των γυναικών
Τε  9 Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Πε 10 † Γεωργίου Ζαμπέτα
Πα 11 Ρωμαίου και Ιουλιέτας
Σα 12 Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω και Σταύρου Κουγιουμτζή θανή
Κυ 13 † Ίβο Άντριτς
Δε 14 Κοίμησις Καρόλου Μαρξ
Τρ 15 Γενέσιον Αγγέλου Σικελιανού, του υψιπετούς
Τε 16 † Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού
Πε 17 Του Εθνικού Θεάτρου
Πα 18 † Οδυσσέως Ελύτη
Σα 19 Ταφή Ανδρέου Κάλβου  «είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα»
Κυ 20 †Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
Δε 21 Παγκόσμια ημέρα ποιήσεως αλλά και εαρινή ισημερία.
Τρ 22
† Ιωάννη Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Τε 23 Άχθου Αρούρη, του αγνώστου ποιητού
Πε 24 † Αδαμαντίου Κοραή
Πα 25 Της Ελληνικής Επαναστάσεως
Σα 26 † Λουδοβίκου φαν Μπετόβεν
Κυ 27 Παγκόσμια ημέρα θεάτρου
Δε 28 Δημώνακτος του φιλοσόφου
Τρ 29 Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
Τε 30 Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
Πε 31 Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Λαογραφία, Μηνολόγιο, Παροιμίες | Με ετικέτα: , , , , , , | 187 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιουνίου ξανά

Posted by sarant στο 1 Ιουνίου, 2015

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

  Δε 1 Εφεύρεσις ραδιοφώνου υπό Μαρκόνι

Τρ 2

Τα ιερά Θαργήλια (και γενέθλια Γς)

Τε 3

Γεωργίου Μπιζέ και Ιωάννου Στράους του νεωτέρου

Πε 4

Διεθνής Ημέρα των δικαιωμάτων των παιδίων

Πα 5

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

Σα  6

Πυρπόλησις ναυαρχίδος Καραλή υπό Κωνσταντίνου Κανάρη εν Χίω. Και αναχώρησις Ρέη Μπράντμπερη προς τα δίδυμα φεγγάρια του Άρη

Κυ  7

Γενέσιον Παύλου Γκωγκέν

Δε  8

Γενέσιον Ροβέρτου Σούμαν, του συνθέτου

Τρ 9

† Καρόλου Ντίκενς

Τε 10

Των εν Διστόμω υπό των χιτλερικών σφαγιασθέντων αθώων

Πε 11

† Ανδρέου Μιαούλη

Πα 12

† Ρήγα Φερραίου, του εθνομάρτυρος, στραγγαλισμός

Σα 13

† Μιχαήλ Μπακούνιν

Κυ 14

† Νικηφόρου Λύτρα και γενέσιον Ερνέστου Τσε Γκεβάρα

Δε 15

† Κοίμησις Μάνου Χατζιδάκι

Τρ 16

† Μάρκου Αυγέρη· αυτοκτονία Άρη Βελουχιώτη στη Μεσούντα

Τε 17

Δίωξις Ιωάννου Συκουτρή επί αθεϊα

Πε 18

Διεθνής Ημέρα Διακηρύξεως των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Πα 19

Ακριβής υπολογισμός της περιμέτρου της Γης υπό Ερατοσθένους

Σα 20

Παγκόσμια ημέρα προσφύγων

Κυ 21

Ευρωπαϊκή Ημέρα Μουσικής

Δε 22

Γαλιλαίου ταπείνωσις προ της Ιεράς Εξετάσεως

Τρ 23

Ολυμπιακή ημέρα – Μνήμη βαρώνου Κουμπερτέν

Τε 24

Σύλληψις της ιδέας του Ερυθρού Σταυρού, υπό Ερρίκου Ντυνάν

Πε 25

Γενέσιον Αντωνίου Γκαουντί, του εκκεντρικού αρχιτέκτονος

Πα 26

Παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκωτικών

Σα 27

Αρίωνος του κιθαρωδού διάσωσις υπό δελφίνων

Κυ 28

Γενέσιον Λουδοβίκου Πιραντέλο

Δε 29

† Αιμιλίου Βεάκη

Τρ 30

Θάνατος των τριών κοσμοναυτών του διαστημοπλοίου Σογιούζ ΧΙ

Ο Ιούνιος ετυμολογείται μάλλον από τη θεά Juno των Ρωμαίων, που είναι το αντίστοιχο της Ήρας. Η λαϊκή του ονομασία είναι Θεριστής, αλλά και Κερασάρης -ευεξήγητη και στις δυο περιπτώσεις η προέλευση του ονόματος.

Ο Ιούνης είναι ο μήνας με τις μεγαλύτερες μέρες του χρόνου. Στις 21 Ιουνίου έχουμε το θερινό ηλιοστάσιο ή λιοτρόπι, και συνάμα τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου. Στο δικό μας γεωγραφικό πλάτος, οι μέρες γύρω στην 21η Ιουνίου διαρκούν σχεδόν 15 ώρες (παρά 12 λεπτά). Βορειότερα, οι μέρες διαρκούν περισσότερο -στο Λονδίνο 16 ώρες και 40 λεπτά, και πιο πάνω φτάνουμε στις λευκές νύχτες.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Παροιμίες | Με ετικέτα: , , , , , | 60 Σχόλια »

Μηνολόγιον Ιουνίου

Posted by sarant στο 2 Ιουνίου, 2014

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς για τα γεγονότα του μήνα, που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα. Tο σημερινό μηνολόγιο δημοσιεύεται στις 2 του μηνός επειδή χτες προτίμησα να βάλω το φιλολογικό άρθρο που συνηθίζεται τις Κυριακές,

 

  Κυ 1 Εφεύρεσις ραδιοφώνου υπό Μαρκόνι

Δε 2

Τα ιερά Θαργήλια (και γενέθλια Γς)

Τρ 3

Γεωργίου Μπιζέ και Ιωάννου Στράους του νεωτέρου

Τε 4

Διεθνής Ημέρα των δικαιωμάτων των παιδίων

Πε 5

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

Πα  6

Πυρπόλησις ναυαρχίδος Καραλή υπό Κωνσταντίνου Κανάρη εν Χίω. Και αναχώρησις Ρέη Μπράντμπερη προς τα δίδυμα φεγγάρια του Άρη

Σα  7

Γενέσιον Παύλου Γκωγκέν

Κυ  8

Γενέσιον Ροβέρτου Σούμαν, του συνθέτου

Δε 9

† Καρόλου Ντίκενς

Τρ 10

Των εν Διστόμω υπό των χιτλερικών σφαγιασθέντων αθώων

Τε 11

† Ανδρέου Μιαούλη

Πε 12

† Ρήγα Φερραίου, του εθνομάρτυρος, στραγγαλισμός

Πα 13

† Μιχαήλ Μπακούνιν

Σα 14

† Νικηφόρου Λύτρα και γενέσιον Ερνέστου Τσε Γκεβάρα

Κυ 15

† Κοίμησις Μάνου Χατζιδάκι

Δε 16

† Μάρκου Αυγέρη’ και Οσίου Μνημονίου

Τρ 17

Δίωξις Ιωάννου Συκουτρή επί αθεϊα

Τε 18

Διεθνής Ημέρα Διακηρύξεως των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Πε 19

Ακριβής υπολογισμός της περιμέτρου της Γης υπό Ερατοσθένους

Πα 20

Παγκόσμια ημέρα προσφύγων

Σα 21

Ευρωπαϊκή Ημέρα Μουσικής

Κυ 22

Γαλιλαίου ταπείνωσις προ της Ιεράς Εξετάσεως

Δε 23

Ολυμπιακή ημέρα – Μνήμη βαρώνου Κουμπερτέν

Τρ 24

Σύλληψις της ιδέας του Ερυθρού Σταυρού, υπό Ερρίκου Ντυνάν

Τε 25

Γενέσιον Αντωνίου Γκαουντί, του εκκεντρικού αρχιτέκτονος

Πε 26

Παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκωτικών

Πα 27

Αρίωνος του κιθαρωδού διάσωσις υπό δελφίνων

Σα 28

Γενέσιον Λουδοβίκου Πιραντέλο

Κυ 29

† Αιμιλίου Βεάκη

Δε 30

Θάνατος των τριών κοσμοναυτών του διαστημοπλοίου Σογιούζ ΧΙ

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επετειακά, Μηνολόγιο, Παροιμίες | Με ετικέτα: , , , , | 188 Σχόλια »

Όσα υποφέραμε από χρόνια ξεχάστηκαν σε μια στιγμή

Posted by sarant στο 8 Ιουλίου, 2012

Πριν από τρεις εβδομάδες περίπου, είχα ζητήσει εθελοντές για την πληκτρολόγηση των ημερολογίων που κρατούσε ο ποιητής Γιώργος Κοτζιούλας από την Κατοχή. Η ανταπόκριση ήταν πολύ θερμή κι έτσι το δυσκολότερο κομμάτι του έργου, τα χειρόγραφα ημερολόγια, έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Μένει ένα μεγάλο σε όγκο αλλά ευκολότερο κομμάτι, 170 δακτυλογραφημένες (σε παλιά γραφομηχανή) σελίδες. Και αυτό έχει μοιραστεί σε εθελοντές, αλλά ο ένας από αυτούς παραιτήθηκε επειδή κάτι έκτακτο του έτυχε κι έτσι περισσεύουν καμιά τριανταριά σελίδες. Αν υπάρχει ένας ή δυο εθελοντές, ας στείλουν μέιλ στο sarantπαπάκιpt.lu, αλλιώς θα τα βρούμε με όσους έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον.

Μια και σήμερα είναι Κυριακή, που βάζουμε λογοτεχνική ύλη, βρίσκω ταιριαστό να παρουσιάσω ένα κομμάτι από τα ημερολόγια που εσείς μεταγράψατε, καταγραφή μιας αποστολής με τους αντάρτες στην Αιτωλοακαρνανία και την Κεφαλονιά στα τέλη του 1944, μετά την αποχώρηση των Γερμανών, και επιστροφή στα πάτρια εδάφη. Ο Κοτζιούλας καταγράφει τις εντυπώσεις του από το ταξίδι σε μικρές παραγράφους, σαν σκίτσα. Διαλέγω μερικά σκόρπια κομμάτια από διάφορα σημεία και τρία-τέσσερα από το τέλος του ημερολογίου, όταν οι αντάρτες μπαίνουν στην απελευθερωμένη Άρτα.

[Από το ταξίδι του πηγαιμού]

Το πρώτο χωριό που συναντούμε στη διαδρομή μας είναι η Κατούνα. Τα σπίτια της είναι ευπρόσωπα και συγκεντρωμένα. Από τα εξακόσια που είχε, καήκαν απάνω από εκατό. Απάνω στους καπνισμένους τοίχους, δίπλα στα κομπαστικά V του καταχτητή, έχουν γραφτεί με κόκινες και πράσινες μπογιές συνθήματα δικά μας, σφυροδρέπανα, οι πόθοι του λαού.

 Σ’ ένα χάλασμα, όπου χάσκουν οι πόρτες αδειανές, κάποιος χάραξε από τοίχο σε τοίχο κάτι το πολύ ταιριαστό:  «Προχωρείς – σε σωρούς – ερειπίων…»

  Ένας ανάπηρος με κομμένο το πόδι, ζωντανό ερείπιο κι αυτός, σέρνεται με τα δεκανίκια του. Από την πρώτη λεβεντιά του μοναχά το στριμμένο μουστάκι του ’χει μείνει.

  Στον κεντρικό δρόμο έχουν κι εδώ κρέας, πουλάνε κρασί. Πολλοί ντόπιοι έχουν μαζευτεί στα υπόστεγα, κοιτάν τους αντάρτες. Αλλά δε γνωρίζουμε κανέναν.

  Για να περάσει η ώρα, ώσπου να φύγει τ’ αυτοκίνητο, διαβάζουμε ανακοινωθέντα τοιχοκολλημένα.

                                                                 *

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθησαύριστα, Αναμνήσεις, Κατοχή | Με ετικέτα: , , , , , | 81 Σχόλια »

Η γουρούνα του Καλομοίρη και η καθαρεύουσα του Νομάρχη

Posted by sarant στο 26 Απρίλιος, 2012

 

Αν και δεν το περίμενα, το χτεσινό άρθρο, για το Χελίν της Κατερίνας Μουτσάτσου, έσπασε όλα τα κοντέρ επισκεψιμότητας (που λέμε) του ιστολογίου. Μέχρι χτες, το ρεκόρ των επισκέψεων σε μία μέρα ήταν κάπου 8200, από τον Φλεβάρη φέτος, που είχα βάλει το άρθρο για τον Ισίδωρο Πόσδαγλη, την ανύπαρκτη μεγαλοφυία. Και χτες, που είχα το άρθρο για το Χελίν, έγιναν… 18900 επισκέψεις, πρωτοφανές στα χρονικά του ιστολογίου, τρία και κάτι χρόνια που υπάρχει. Εδώ που τα λέμε, ήταν το γεγονός της ημέρας, και απ’ ό,τι μου λένε το έπαιξαν και τα περισσότερα κανάλια στα δελτία ειδήσεών τους.

Τέλος πάντων, αυτά δεν τα γράφω για να περιαυτομπλογκήσω, αλλά για να σας πω ότι ύστερα από δυο άρθρα με πολλές επισκέψεις και εξίσου πολλά σχόλια (διότι και το προχτεσινό άρθρο για τους Χρυσαυγίτες είχε πάρα πολλή κίνηση και ακόμα έχει), καιρός είναι να πάρουμε μια ανάσα, οπότε διάλεξα να βάλω ένα θέμα λιγότερο καυτό και λιγότερο επίκαιρο -εντελώς ανεπίκαιρο μάλιστα.

Πριν από ένα μήνα περίπου είχαμε συζητήσει τη λεγόμενη «διαταγή της Δημητσάνας«, ένα κείμενο που υποτίθεται ότι έγραψε το 1853 ο υπενωμοτάρχης Δημητσάνας για να επιβάλει την τάξη στην περιοχή δικαιοδοσίας του. Το κείμενο αυτό μάλλον δεν είναι αυθεντικό, αλλά είναι πραγματικά πολύ αστείο. Το σημερινό μας κείμενο, μια αλληλογραφία από την Κεφαλονιά το 1879, δεν είναι και τόσο αστείο, το παραδέχομαι, αλλά είναι αυθεντικό. Το βρήκε στα τοπικά αρχεία του τ. δήμου Πυλαρέων ο επιθεωρητής εκπαίδευσης Β. Παπαγεωργίου, και το έστειλε στον Μανόλη Τριανταφυλλίδη, ο οποίος το δημοσίευσε σε μια υποσημείωση στο έργο του Δημοτικισμός κι αντίδραση (στον έκτο τόμο των Απάντων του), όπου το βρήκα και μου άρεσε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστεία, Ανέκδοτα, Γλωσσικό ζήτημα, Καθαρεύουσα | Με ετικέτα: , | 113 Σχόλια »