Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κική Δημουλά’

Προστατευόμενα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Φεβρουαρίου, 2020

Προχτές είχαμε Τσικνοπέμπτη, άρα σήμερα έχουμε Τσικνοσάββατο, αλλά τον τίτλο «Τσικνοσαββατιάτικα» τον έχω ήδη χρησιμοποιήσει άλλη φορά, οπότε δανείζομαι απο την επικαιρότητα τη λέξη που κυριάρχησε, με τους προστατευόμενους μάρτυρες, παρόλο που δεν έχω κάποιο μεζεδάκι σχετικό με την υπόθεση αυτή να σας σερβίρω.

Ξεκινάω όμως με κάτι σχετικό με την Τσικνοπέμπτη.

Κυκλοφόρησε αρκετά στα σόσιαλ τη βδομάδα που μας πέρασε η επιγραφή που βλέπετε αριστερά, και βέβαια πολλοί χλεύασαν τους αγράμματους δημόσιους υπαλλήλους που τα ξύνουν όλη μέρα και «κλίνουν» όποτε θελήσουν «λόγο» Τσικνοπέμπτης.

Θα στοιχημάτιζα ότι η επιγραφή είναι πλαστή, με την έννοια ότι δεν αναρτήθηκε από κάποιους υπάλληλους στην πόρτα κάποιας βιβλιοθήκης αλλά κατασκευάστηκε για πλάκα.

Το βέβαιο όμως είναι ότι η επιγραφή δεν είναι φετινή, για τον απλό λόγο ότι την είχαμε δει και πέρυσι τέτοιες μέρες -δείτε εδώ το σχόλιο του φίλου Ξεροσφύρη από τα περσινά αντίστοιχα μεζεδάκια.

* Μια και πιάσαμε την Τσικνοπέμπτη, να παινέψουμε τον διαφημιστή της Hellmann’s που έκανε αυτή την πανέξυπνη διαφήμιση με την φιλόλογο κυρία Κική και εκμεταλλεύτηκε πολύ ωραία την αντίδραση των ανταγωνιστριών εταιρειών στις προηγούμενες «ετυμολογικές» διαφημίσεις.

* Εκλεκτός φίλος, που ξέρει ότι με εκνευρίζουν αυτά, μου τα στέλνει για να μου ανεβάσει την πίεση.

Δεν εννοώ βέβαια το 4ο Φεστιβάλ πιάνου, που το βρίσκω καθ’ όλα αξιέπαινη πρωτοβουλία, αλλά αυτό το ανοικονόμητο υβρίδιο BΕΕΤHOVENιάδα, που είναι ακόμα χειρότερο επειδή η γραφή Beethoven βρίσκεται πολύ μακριά από την προφορά «Μπετόβεν». Οπότε, αν πρόκειται να το προφέρουμε Μπετοβενιάδα, όπως υποθέτω, πρέπει να το γράψουμε όλο με ελληνικά.

Μόνο ελαφρυντικό, ότι πρόκειται για ευκαιριακό σχηματισμό, άρα θέλει να δειξει τα δυο συστατικά μέρη. Αυτό είναι μια δικαιολογία -αν και όχι ισχυρή. Βέβαια, φοβάμαι πως δεν θα αργήσουμε να δούμε και Marxιστές.

* Χρόνια τώρα μαζεύω σχιζολεξίες και άλλα συναφή, αλλά τούτο ομολογώ πως δεν το είχα ξανασυναντήσει.

Διαβάζω σε αθλητικό ιστότοπο για την τιμωρία της Μάντσεστερ Σίτι:

Ε’ παυτού του θέματος τοποθετήθηκε και ο εκτελεστικός διευθυντής της ομάδας, Φεράν Σοριάνο.

Θα μου πείτε, μπορεί να είναι απλώς αβλεψία, αφού έτσι κι αλλιώς το «επ’ αυτού» θέλει απόστροφο -ε, έπεσε λίγο πιο αριστερά απ’ ό,τι έπρεπε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαφημίσεις, Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 207 Σχόλια »

Λίγα μεταπασχαλινά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Μαΐου, 2013

Κάπως λιγοστά τα σημερινά μας μεζεδάκια, ίσως επειδή την πρώτη βδομάδα μετά το Πάσχα, καθώς είμαστε όλοι κορεσμένοι από την κραιπάλη των ημερών, αναζητούμε πιο λιτό μενού. Ή τουλάχιστον αυτή τη δικαιολογία βρήκα πρόχειρη.

* Το πρώτο μεζεδάκι της ημέρας αποτελεί προέκταση, κατά κάποιο τρόπο, της συζήτησης που ξεκίνησε με τις δηλώσεις της Κικής Δημουλά για την Κυψέλη. Στη συνέντευξή της στον ιστότοπο maga.gr, η ποιήτρια λέει πολλά και ενδιαφέροντα, εγώ όμως πρόσεξα τη φράση:  “Αυτή είναι μια εχθρικότητα εναντίον μου άνευ προηγουμένου, την οποία έχω συναντήσει σε πάρα πολλές φάσεις.”  Σας φαίνεται για οξύμωρο ή όχι; Αν την ίδια εχθρικότητα την έχει συναντήσει σε πάρα πολλές φάσεις, πώς είναι «άνευ προηγουμένου»; Ή μήπως μπορούμε να πούμε ότι η έκφραση «άνευ προηγουμένου» έχει χάσει την ετυμολογική της σημασία, ας πούμε, και σημαίνει απλώς «πολύ μεγάλος» ή «δυσεξήγητος», οπότε δεν υπάρχει πρόβλημα; Κάτι ανάλογο θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς και για το επίθετο «πρωτοφανής», ότι δηλαδή μπορεί να σημαίνει απλώς «εξαιρετικά μεγάλος».

* Και κάτι άσχετο με το περιεχόμενο της συνέντευξης. Στο άρθρο του maga.gr υπάρχει, στην αρχή, η ειδοποίηση: Θα χρειαστείτε 3 λεπτά για να διαβάσετε αυτό το άρθρο! Αφενός, τέτοιες «οδηγίες χρήσης» μου φαίνονται αμερικανιές. Αφετέρου, δύσκολο μου φαίνεται να διαβάσει κανείς το αρκετά πυκνό άρθρο/συνέντευξη σε 3 λεπτά. Τι λέτε εσείς;

* Στην πασχαλινή Καθημερινή υπήρχε ολοσέλιδο αφιέρωμα στην έναρξη πλήρους λειτουργίας του μεγαλύτερου μουσείου της Ολλανδίας, του Rijksmuseum. Το μουσείο υπέστη εκτεταμένες αλλαγές που διάρκεσαν δέκα χρόνια, και παραδόθηκε στο κοινό στις 13 Απριλίου φέτος. Σημαντική η είδηση, αλλά ο συντάκτης (Ηλίας Μαγκλίνης) το αποκαλεί συνεχώς το Μουσείο Ράικς. Κι όμως, όπως τονίζει ο φίλος Earion που το ψάρεψε, στη Λεξιλογία, μια επίσκεψη στο γκουγκλομεταφραστήρι θα τον διαβεβαίωνε ότι Rijksmuseum σημαίνει Εθνικό Μουσείο! Παρόλο που η τεχνολογία βάζει στη διάθεσή μας ολοένα και περισσότερα εργαλεία, ο μέσος δημοσιογράφος εξακολουθεί να αρνείται πεισματικά να τα χρησιμοποιήσει.

* Και το επόμενο μεζεδάκι το ψάρεψε φίλος στη Λεξιλογία, ο Π2, και αποτελεί μιαν ακόμα εκδήλωση της ανίατης νόσου που λέγεται εισαγωγικολαγνεία. Σε διάφορους ιστότοπους, κυρίως αθλητικούς, δημοσιεύτηκε ο εξής τίτλος: «Έφυγε» για Αθήνα ο Στεφανάκος. Βλέποντας τα εισαγωγικά γύρω από το «έφυγε» ανησυχούμε, αλλά η είδηση μάς ενημερώνει ότι: Για την Αθήνα αναχώρησε εσπευσμένα ο τερματοφύλακας του Παναιτωλικού Μανώλης Στεφανάκος για να βρεθεί στο πλευρό του αδερφού του που νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση. Και σχολιάζει ο Π2: Δεν του φτάνει το άγχος του για τον αδερφό του τον κακομοίρη, τον «έφυγαν» και τον ίδιον με τα εισαγωγικά τους.

* Το Λερναίο ζει και μας οδηγεί. Στην Καθημερινή δημοσιεύτηκε τις προάλλες η ακόλουθη επιστολή αναγνώστριας με τίτλο «Μαθητές προτείνουν»: Οι μαθητικές κοινότητες του 7ου Γυμνασίου Χαλανδρίου είχαν κάνει προ ολίγων ετών μιαν πρόταση η οποία είχε παρουσιαστεί από τις ειδήσεις της κρατικής τηλεόρασης. Εντυπωσιασμένοι από ένα άρθρο του καθηγητού των ΤΕΙ Πειραιώς αρχιτέκτονα κ. Βασίλη Γεωργιάννη οι μαθητές συγκέντρωσαν τις ξένες λέξεις που χρησιμοποιούμε, αντικαθιστώντας τες με τις προτεινόμενες από τον καθηγητή αντίστοιχες Ελληνικές, όπως: ομήγυρις αντί πάνελ, επενδύτης αντί μπουφάν, παραφερνάλια αντί αξεσουάρ, αντιταλαντωτήρας αντί αμορτισέρ, αθλοβάνδαλος αντί χούλιγκαν, γρίφος αντί παζλ, σύγγαμπρος –λέξη που χρησιμοποιούν και οι αδελφοί μας Κύπριοι– αντί μπατζανάκης κ.λπ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λερναίο κείμενο, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 203 Σχόλια »

Όταν ακούει τη λέξη κουλτούρα, τραβάει το πιστόλι του

Posted by sarant στο 10 Μαΐου, 2013

Στο χτεσινό μας άρθρο, που ήταν αφιερωμένο στη συζήτηση που ξεκίνησε με αφορμή τις δηλώσεις της ποιήτριας Κικής Δημουλά, ένας επισκέπτης παρουσίασε σε σχόλιο ένα βιντεάκι (θα το δούμε παρακάτω), στο οποίο ο αρχηγός της Χρυσής Αβγής, ο Ν. Μιχαλολιάκος καταφέρεται εναντίον της ποιήτριας, αρνούμενος ευθέως την ποιητική αξία της. Παρακολουθώντας το βίντεο, η πρώτη φράση που μου ήρθε στο μυαλό ήταν η γνωστή «Όταν ακούω τη λέξη κουλτούρα τραβάω το πιστόλι μου», που είχα ακούσει να αποδίδεται άλλοτε στον Γκέμπελς, άλλοτε στον Γκέρινγκ ή στον Ρούντολφ Ες ή σε κάποιο άλλο ίνδαλμα των επιτελών της ναζιστικής συμμορίας.

Βέβαια, δεν θα την παρουσίαζα χωρίς να την τσεκάρω έστω και ακροθιγώς, δηλαδή χωρίς να κοιτάξω τουλάχιστον τη Βικιπαίδεια. Φαίνεται λοιπόν ότι η φράση στο πρωτότυπο είναι «Wenn ich Kultur höre … entsichere ich meinen Browning!», το οποίο σημαίνει «Όταν ακούω τη λέξη κουλτούρα, απασφαλίζω το Μπράουνιγκ μου». Στα αγγλικά θα τη βρείτε «Whenever I hear the word ‘culture’ I reach for my revolver», παρόλο που το Μπράουνινγκ, αυστηρά μιλώντας, δεν είναι περίστροφο. Όπως είπα η φράση έχει αποδοθεί στον Γκέρινγκ και σε άλλους ναζιστές, αλλά στην πραγματικότητα ακούστηκε πρώτη φορά στο θεατρικό έργο Schlageter, του ναζιστή θεατρικού συγγραφέα Χανς Γιοστ: τη φράση τη λέει ένας ήρωας του έργου, ο Thiemann. Η πρεμιέρα του έργου δόθηκε τον Απρίλιο του 1933 προς τιμή των γενεθλίων του Χίτλερ. Ωστόσο, τη φράση περί κουλτούρας την υιοθέτησε αργότερα ο Μπάλντουρ φον Σίραχ, πρόεδρος της χιτλερικής νεολαίας, και μάλιστα σε ένα ντοκιμαντέρ εμφανίζεται να την εκφωνεί και ταυτόχρονα να βγάζει το πιστόλι του -οπότε η σύνδεση της φράσης με τους ναζιστές είναι απολύτως βάσιμη.

Βέβαια, στο βιντεάκι που θα δείτε, ο αρχηγός των θαυμαστών του Χίτλερ δεν καταδικάζει συλλήβδην την ποίηση: αντιδιαστέλλει την «ακατανόητη και παρακμιακή» (αν και δεν χρησιμοποιεί αυτή τη λέξη) ποίηση της Κικής Δημουλά με το έργο του Βαλαωρίτη, του Σεφέρη ή του Ελύτη. Υποστηρίζω ότι ο θαυμασμός του προς τον Σεφέρη, ας πούμε, είναι υποκριτικός, αλλά αυτό θα το κρίνετε εσείς βλέποντας το βιντεάκι. Έκανα μάλιστα τον κόπο και απομαγνητοφώνησα ένα κομμάτι, για όσους δεν αντέχουν να προσλαμβάνουν τον Αρχηγό με δύο από τις αισθήσεις τους. Το στιγμιότυπο είναι απόσπασμα από την εκπομπή «Επί του πιεστηρίου» του Κόντρα Τσάνελ, στην οποία ο κ Μιχαλολιάκος ήταν προσκεκλημένος προχτές σχεδόν επί μία ώρα (!). Οικοδεσπότης της εκπομπής ο κ. Μάκης Κουρής. Ποιοι είναι οι άλλοι δύο τσιρλίντερ του Μιχαλολιάκου δεν ξέρω, όσο κι αν φαίνεται περίεργο μπορεί να είναι συντελεστές της εκπομπής.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ποίηση, Φρασεολογικά, Χρυσαβγίτες | Με ετικέτα: , , , , , , , | 83 Σχόλια »

Ένας ξένος στο παγκάκι μου

Posted by sarant στο 9 Μαΐου, 2013

Μπορεί να με γελάει η μνήμη μου, αλλά πάει πολύς καιρός από την προηγούμενη φορά που έγινε «σάλος» (για να χρησιμοποιήσω το νέο κλισέ) γύρω από δηλώσεις ενός ποιητή. Στο χρονογράφημά της στην Εφημερίδα των Συντακτών η γνωστή δημοσιογράφος Άννα Δαμιανίδη, κάτοικος Κυψέλης, επέκρινε την ποιήτρια και ακαδημαϊκό Κική Δημουλά, επίσης Κυψελιώτισσα, επειδή, ως ομιλήτρια σε μια εκδήλωση στη γειτονιά τους, μιλώντας για τα περασμένα μεγαλεία της συνοικίας σε αντιδιαστολή με την τωρινή της κατάσταση, είπε ότι «δεν αντέχει τους μετανάστες στην Κυψέλη, τόσοι πολλοί που είναι, πιάνουν και τα παγκάκια, δεν βρίσκεις να καθίσεις στην πλατεία, άσε που κλέβουν και φοβάται να βγει από το σπίτι της, α-πα-πα! χάλια».

Στα κοινωνικά μέσα η φράση με τα παγκάκια έδωσε λαβή για άφθονα σχόλια, τα περισσότερα αρνητικά. Στη συνέχεια, η εφημερίδα «Τα Νέα» δημοσίευσε το πλήρες απομαγνητοφωνημένο κείμενο της ομιλίας της Κικής Δημουλά, στο οποίο η επίμαχη φράση για τα παγκάκια δίνεται ως εξής: Πάντως εάν πάει κανείς στην πλατεία της Κυψέλης, δεν έχει χώρο να πατήσει. Στα δε παγκάκια κάθονται άνθρωποι ξένοι – πολύ φυσικό βέβαια πώς να περάσουν την ώρα τους – και παίζουν κάτι δικά τους χαρτιά και με χαρτάκια γεμίζει ο τόπος. Βεβαίως οι Κυψελιώτες έχουν εκτοπιστεί, αυτό είναι μια πραγματικότητα, βεβαίως τους αγάπαμε τους ξένους αφού φύγαν από εκεί για έλθουν και να ζήσουν να δουλέψουν αλλά κάπως πρέπει να μοιραστούν οι χώροι.

Ταυτόχρονα, η ποιήτρια έδωσε μια διευκρινιστική, ας πούμε, συνέντευξη στον ιστότοπο maga.gr, στην οποία δεν αναφέρεται μόνο στο περιστατικό, αλλά επεκτείνεται και στη ζήλια κάποιων ομοτέχνων της από τότε που έγινε μέλος της Ακαδημίας. Πολλοί συγγραφείς υπερασπίστηκαν την Κική Δημουλά στα κοινωνικά μέσα (κάποιοι βρίσκοντας ευκαιρία να επαναλάβουν για νιοστή φορά τις ψυχώσεις τους).

Δεν θα κατηγορήσω τη δημοσιογράφο που δεν μετέφερε με ακρίβεια τα λεγόμενα της ποιήτριας: σε έντυπο μέσο γράφει, και μάλιστα χρονογράφημα με ορισμένη έκταση, δεν μπορεί επομένως να παραθέσει κατά λέξη, και άλλωστε νομίζω ότι δεν είχε πρόσβαση σε κάποια μαγνητοφώνηση του κειμένου. Μια περίληψη έδωσε, που αδικεί ίσως την Κική Δημουλά επειδή περιέχει συμπυκνωμένες τις τοποθετήσεις της, αλλά δεν αποτελεί σκόπιμη διαστρέβλωση. Κυρίως λείπει από την περίληψη της Άννας Δαμιανίδη η μεγάλη αμηχανία που χαρακτηρίζει το πλήρες απομαγνητοφωνημένο κείμενο, όπου η ποιήτρια επανειλημμένα παλινωδεί, λέγοντας κάτι και μετά μετριάζοντάς το ή αναιρώντας το.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν, Μετανάστες, Ξένοι | Με ετικέτα: , , , , , , | 252 Σχόλια »