Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘κινητικότητα’

Της κινητικότητας

Posted by sarant στο 31 Ιουλίου, 2013

Κάθε χρόνο, μέσα στον Δεκέμβρη, το ιστολόγιο διοργανώνει μια ψηφοφορία για τις Λέξεις της χρονιάς (εδώ, τα αποτελέσματα της τελευταίας ψηφοφορίας), με τις λέξεις που ακούστηκαν πολύ μέσα στη χρονιά που πέρασε, ή και που πλάστηκαν μέσα στη χρονιά ή τέλος πάντων πήραν νέο νόημα. Χωρίς να θέλω να προκαταλάβω τη φετινή ανάλογη διαδικασία, έχουμε άλλωστε πολύν καιρό ως τότε, πιστεύω πως μια από τις λέξεις που θα μπουν στην τελική ψηφοφορία για φέτος θα είναι και η κινητικότητα, που τόσο ακούγεται τον τελευταίο καιρό σε σχέση με τις περικοπές θέσεων εργασίας στον δημόσιο τομέα.

Φυσικά, η λέξη «κινητικότητα» δεν είναι καινούργια -σύμφωνα με τη Συναγωγή Νέων Λέξεων του Στέφ. Κουμανούδη, καταγράφεται πρώτη φορά το 1858. Να κάνω μια παρένθεση. Ο Κουμανούδης επί δεκαετίες κατέγραφε όποια νέα λέξη συναντούσε στα διαβάσματά του, κι έτσι κατάρτισε το μνημειώδες βιβλίο του, που είναι μοναδικό απ’ όσο ξέρω στο είδος του -εννοώ για την ελληνική γλώσσα. Σήμερα, πολύ εύκολα μπορούμε, αν ξέρουμε να χειριζόμαστε το ηλεκτρονικό ψαχτήρι Google Books, να βελτιώσουμε πολύ τις καταγραφές του Κουμανούδη. Για παράδειγμα, για την κινητικότητα, αρκεί να βάλουμε «κινητικότης» και στην πρώτη σελίδα αποτελεσμάτων παίρνουμε και μια ανεύρεση της λέξης σε ιατρικό σύγγραμμα του 1854. Καθόλου δεν αποκλείεται μάλιστα, αν το ψάξει κανείς περισσότερο, να ανεβάσει κι άλλο τη χρονολογία πρώτης εμφάνισης. Κλείνει η παρένθεση.

Δεν είναι καινούργια λέξη η κινητικότητα, αλλά ίσως είναι καινούργια η σημασία με την οποία χρησιμοποιείται. Κινητικότητα είναι, σύμφωνα με τα λεξικά, αφενός η ικανότητα ή η τάση για κίνηση και αφετέρου, με τη μεταφορική σημασία, η έντονη δραστηριότητα, που μπορεί να είναι και υπόγεια ή να μην έχει ακόμα πάρει συγκεκριμένη κατεύθυνση -λέμε, για παράδειγμα «αναπτύσσεται έντονη κινητικότητα για την επίλυση του Κυπριακού» (παράδειγμα παρμένο από το λεξικό Μπαμπινιώτη). Στη δημόσια διοίκηση, ο όρος «κινητικότητα» ή μάλλον τα ξένα αντίστοιχά του (mobility, mobilité) θα μπορούσε να σημαίνει την ευχέρεια μετάταξης υπαλλήλων από τη μια υπηρεσία στην άλλη, η οποία θα μπορούσε ενδεχομένως να μπαίνει και ως προϋπόθεση για την ιεραρχική ανέλιξη του υπαλλήλου ή σαν ασφαλιστική δικλίδα που θα προλαβαίνει την ανάπτυξη πελατειακών σχέσεων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ιστορίες λέξεων, Λεξικογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 113 Σχόλια »