Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κορώνη’

Ο μπάρμπας απ’ την Κορώνη

Posted by sarant στο 27 Ιουνίου, 2013

Μια έκφραση που χρησιμοποιούμε συχνά για κάποιον που έχει μεγάλα μέσα, υψηλές γνωριμίες, που του εξασφαλίζουν περιζήτητους διορισμούς, καλοπληρωμένες αργομισθίες, χαριστικές συμβάσεις, ευνοϊκές μεταθέσεις, κέρδη πολλά, σίγουρα λεφτά και εισόδημα μεγάλο, είναι η «έχει μπάρμπα στην Κορώνη». Μόλις χτες την είδα σε τίτλο ενός ιστολογίου, όπου υποτίθεται πως μία υπουργός (μία την έχουμε έτσι κι αλλιώς) παρέμεινε στο υπουργείο της χάρη στον ισχυρό θείο της. Στην ουσία της υπόθεσης δεν μπαίνω, εμένα με ενδιαφέρει η έκφραση -και κυρίως η προέλευσή της.

Γιατί να εξασφαλίζει τόσο προνομιακή μεταχείριση ο μπάρμπας από την Κορώνη; Στο κάτω-κάτω, η μεσσηνιακή κωμόπολη, παρά τις φυσικές ομορφιές της, δεν είναι ο ομφαλός της γης. Ποια είναι η προέλευση της φράσης;

Ασφαλώς η φράση δεν φτιάχτηκε στις μέρες μας, είναι πολύ παλιότερη, ανάγεται επομένως και σε γεγονότα παλιότερα. Αν ψάξετε στο Διαδίκτυο για την προέλευση της φράσης, θα βρείτε κάμποσες εκδοχές. Θα τις παρουσιάσω και θα τις σχολιάσω.

1) Σε έναν τουριστικό ιστότοπο, αναφέρεται ότι: «Κι όμως, την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της Τουρκοκρατίας η Κορώνη είχε τόση ανάπτυξη λόγω του λαδιού και της ελιάς, ώστε το λιμάνι της είχε απίστευτη εμπορική κίνηση και οι μπαρμπάδες έλυναν και έδεναν μέσα κι έξω από το Κάστρο (μπαρμπάδες: οι τσιφλικάδες της περιοχής). Για όλες σου λοιπόν τις υποθέσεις σε οποιοδήποτε σημείο της Ελλάδας, πήγαινες και έβρισκες έναν μπάρμπα στην Κορώνη και σου έλυνε όλα τα προβλήματα. Με λίγα λόγια, με μια αμοιβή, οι μπαρμπάδες ξεκαθάριζαν σε σχέση με τους σουλτάνους και τους Τούρκους. Έτσι βγήκε η έκφραση «αυτός έχει μπάρμπα στην Κορώνη».»

Τα προβλήματα αυτής της εξήγησης είναι τα ακόλουθα: α) δεν τεκμηριώνεται πουθενά ότι μπαρμπάδες αποκαλούσαν τους τσιφλικάδες, β) υπονοεί ότι αυτοί οι παντοδύναμοι τσιφλικάδες, που στο πι και φι «καθάριζαν» με τον σουλτάνο ήταν Ρωμιοί -διορθώστε με, αλλά Ρωμιοί τσιφλικάδες δεν ξέρω να υπήρχαν πολλοί, και γ) η μεγάλη ακμή της Κορώνης ήταν πριν από την Τουρκοκρατία. Άρα, θα την απορρίψουμε.

Τέσσερις άλλες εξηγήσεις έχει συγκεντρώσει στον ιστότοπό του ο Α. Στουγιαννίδης. Καμία δεν με πείθει, αλλά θα πω και γιατί.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιατί (δεν) το λέμε έτσι, Επικαιρότητα, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , | 113 Σχόλια »