Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κράσσος’

Πόσο αξίζει ένα τραγούδι;

Posted by sarant στο 7 Σεπτεμβρίου, 2009

Πόσο αξίζει ένα τραγούδι; Εξαρτάται. Αν είναι σουξέ, πολλά. Αν ο τραγουδιστής είναι φάλτσος, πληρώνεις για να σταματήσει να τραγουδάει.

Στη στήλη του στη σημερινή Ελευθεροτυπία, ο Χρ. Μιχαηλίδης διέπραξε ένα πολύ γουστόζικο μεταφραστικό φάλτσο. Κάνω λόγο για «φάλτσο» και όχι για «μαργαριτάρι», επειδή δεν αποκλείω το ενδεχόμενο να το έκανε συνειδητά. Συγκεκριμένα, παραθέτοντας αποσπάσματα από έναν κατάλογο (του Νιούσγουικ) με τους πιο άπληστους όλων των εποχών, αναφέρει για τον Κράσσο ότι όταν έπιανε πυρκαγιά στη Ρώμη, πλησίαζε τους ιδιοκτήτες των σπιτιών που καίγονταν και τους έπειθε «να το ανταλλάξουν για ένα τραγούδι».

Φυσικά, αυτά δεν είναι ελληνικά. Είναι κατά λέξη μετάφραση της αγγλικής έκφρασης «to buy something for a song», το οποίο στα ελληνικά σημαίνει «αγοράζω κάτι για ένα κομμάτι ψωμί» ή μισοτιμής, ή κοψοχρονιά. (Και μάλιστα δεν είναι καν κατά λέξη μετάφραση, διότι το αγγλικό κείμενο έλεγε to buy the burning property for a song, ενώ εδώ έχει γίνει «να το ανταλλάξουν για ένα τραγούδι»).

Τόσο χοντρό είναι το λάθος, που δεν μπορώ να πιστέψω ότι ο ΧΜ μετέφρασε το for a song χωρίς να υποψιαστεί τι σημαίνει. Πιθανότερο θεωρώ να ήξερε ότι το for a song σημαίνει μισοτιμής αλλά να πίστευε πως η έκφραση ήδη υπάρχει στα ελληνικά. Ή,  ίσως, να σκέφτηκε ότι αφού υπάρχει η έκφραση στα αγγλικά, χρέος του είναι να την δημιουργήσει και στα ελληνικά.

Φυσικά, όλα αυτά ισχύουν υπό τον όρο ότι έχω δίκιο όταν λέω ότι δεν υπάρχει ελληνική έκφραση «αγοράζω κάτι για ένα τραγούδι». Τα λεξικά συμφωνούν μαζί μου, αλλά ποτέ δεν ξέρει κανείς. Αν παρ’ ελπίδα τέτοια έκφραση υπάρχει, ο ΧΜ δικαιώνεται κι εγώ βρίσκομαι «με το αυγό στη φάτσα μου» για να μεταφράσω μιαν άλλη αγγλική έκφραση.

Λοιπόν, υπάρχει έκφραση «για ένα τραγούδι»;

Posted in Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , | 60 Σχόλια »