Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κρο΄σος’

Θα κάνει την Ελλάδα αγνώριστη: υπόσχεση ή απειλή;

Posted by sarant στο 26 Ιουνίου, 2013

Κατά την παρθενική συνεδρίαση του νέου υπουργικού συμβουλίου της δικομματικής πλέον κυβέρνησης, ο πρωθυπουργός κ. Αντώνης Σαμαράς είπε, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, ότι η κυβέρνησή του θα δώσει προτεραιότητα στις «μεγάλες αλλαγές που θα κάνουν την Ελλάδα όπως τη θέλουμε, αγνώριστη». Η διατύπωση αυτή είναι ελαφρώς παρεξηγήσιμη, και θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί αν πρόκειται για υπόσχεση ή για απειλή, όπως με εκείνον τον αμφίσημο χρησμό που είχε δώσει του Μαντείου των Δελφών στον Κροίσο της Λυδίας, ότι αν διαβεί τον ποταμό Άλυ θα καταλύσει ένα μεγάλο βασίλειο. Έσπευσε κι αυτός να κηρύξει τον πόλεμο στον Κύρο της Περσίας και ο χρησμός βγήκε αληθινός -μόνο που το μεγάλο βασίλειο που καταστράφηκε ήταν το δικό του. Κάπως παρόμοιο είναι και το ανέκδοτο με εκείνον που, κάνοντας τον απολογισμό από έναν χρόνο εντατικού παιχνιδιού στο χρηματιστήριο, διαπίστωσε ότι βρέθηκε με μια μικρή περιουσία. Ακούγεται καλό -μέχρι να διευκρινιστεί πως όταν ξεκίνησε να παίζει είχε μια μεγάλη περιουσία.

Έτσι και με την αγνώριστη Ελλάδα. Αγνώριστη προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο; (Ας αφήσουμε κατά μέρος ότι και το καλύτερο δεν είναι απόλυτο, αυτό που είναι καλό για τους μεν είναι φριχτό για τους δε). Είναι περίεργο, αλλά από τις φράσεις που έχουμε για τη ριζική, θεαματική αλλαγή, κάποιες χρησιμοποιούνται περισσότερο για θετική μεταβολή και κάποιες άλλες περισσότερο για αρνητική. Κι έτσι, όταν λέμε ότι κάποιος «έγινε αγνώριστος» συνήθως υπονοούμε αλλαγή προς το χειρότερο, όπως θα σας πείσει μια αναζήτηση στα σώματα κειμένων. Λέγεται φυσικά και για αλλαγή προς το καλύτερο, αλλά κυρίως για επιδείνωση το χρησιμοποιούμε, είτε παροδική είτε μόνιμη.

Όταν, ας πούμε, ο εκφωνητής που περιγράφει τον ποδοσφαιρικό αγώνα πει ότι ο τάδε παίχτης «είναι αγνώριστος σήμερα», στο 90% των περιπτώσεων εννοεί ότι παίζει πολύ χειρότερα από το επίπεδο που μας έχει συνηθίσει, πολύ σπάνια να το πει για έναν παίχτη που κάνει το παιχνίδι της ζωής του. (Πιο σαφώς βέβαια αυτό δηλώνεται, ειδικά σε αθλητικά συμφραζόμενα, με το «είναι σκιά του εαυτού του»).

Παρόμοια, όταν όμως λέμε στον συνομιλητή μας «Δεν σε αναγνωρίζω!» εκφράζουμε τη δυσαρέσκεια και την κατάπληξή μας για την ασυνήθιστη και αλλαγμένη προς το χειρότερο συμπεριφορά του, σχεδόν ποτέ δεν το λέμε με θετική απόχρωση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Επικαιρότητα, Πολιτική, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , | 113 Σχόλια »