Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘κυκλώνας’

Ποιος πάει στο μάτι του κυκλώνα;

Posted by sarant στο 31 Ιανουαρίου, 2018

Μου παραπονέθηκε ένας φίλος από το Φέισμπουκ ότι σε μια συζήτηση που είχε τις προάλλες με την παρέα του, χρησιμοποίησε την έκφραση «βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα» και κάποιος «εξυπνάκιας» (όπως τον χαρακτήρισε) τον επιτίμησε, διότι, λέει, είναι λάθος να θεωρείς κακό το να βρίσκεσαι στο μάτι του κυκλώνα, διότι, λέει ο εξυπνάκιας, στο μάτι του κυκλώνα επικρατεί απόλυτη γαλήνη. Είναι έτσι; με ρώτησε ο φίλος μου.

Τυχαίνει να έχω γράψει άρθρο για το θέμα αυτό στο ιστολόγιο -οπότε αρκέστηκα να του στείλω το λινκ. Είδα όμως ότι το άρθρο αυτό είναι μάλλον παλιό -δημοσιεύτηκε περίπου τέτοιες μέρες πριν από οχτώ ολόκληρα χρόνια, οπότε σκέφτηκα πως οι περισσότεροι δεν θα το έχετε δει κι έτσι αποφάσισα να το φρεσκάρω και να το δημοσιεύσω ξανά. Προσθέτω διάφορα, αλλά διατηρώ την παραπομπή σε ένα παλιό κείμενο που είχε δώσει αφορμή για την πρώτη δημοσίευση στο ιστολόγιο.

Σε πρόσφατο [δηλ. του 2010] άρθρο της στο protagon.gr, η Αναστασία Λαμπρία ομολογεί ότι μόλις και μετά βίας συγκρατιέται όταν ακούει να λένε «στο μάτι του κυκλώνα«. Ας την ακούσουμε:

Κρατιέμαι, κρατιέμαι καιρό τώρα και πνίγω την frauΤασσώ Καββαδία που κρύβω (όχι πολύ βαθιά) μέσα μου. Κρατιέμαι να μην εκτοξεύσω λεξικά, να μην σπάσω τηλεοράσεις, να μην ξεκοιλιάσω ραδιόφωνα. Αλλά σήμερα που είδα και τον πρωθυπουργό [δηλ. τον Γ. Παπανδρέου] στη Βουλή και το άκουσα και από στόματός του, εξανέστην και δεν αντέχω, θα το ρίξω το κήρυγμα με τη διχαλωτή μου γλωσσίτσα. (Προς αποφυγήν παρερμηνειών πρέπει να πω ότι τα γραπτά του πρωθυπουργού δεν έχουν ελληνικούρες και λάθη. Τα γραπτά επαναλαμβάνω, αυτά που διάβαζε από βήματος).

Λοιπόν ας ανέβουν όλα τα παιδάκια στον πίνακα, ας αφήσουν τα δημοσιογραφικά γραφεία, τα μικρόφωνα, ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά, τα έδρανα του Κοινοβουλίου κλπ κλπ κι ας θυμηθούν αν όχι τα Ελληνικά (θαρρώ της Δ΄Δημοτικού), που θεωρούν ότι κατέχουν και ότι τους είναι περιττή κάθε περαιτέρω ενασχόληση, τότε τη Φυσική (της ίδιας τάξης):

Το μάτι του κυκλώνα, είναι το κέντρο της διατάραξης του κυκλώνα, η περιοχή όπου επικρατεί νηνεμία. Επαναλαμβάνω νη-νε-μί-α. Δηλαδή; δηλαδή ακριβώς το ανάποδο από αυτό που θέλετε να πείτε. Είναι πράγματι αξιομνημόνευτο πώς καταφέρνουμε να λέμε και μάλιστα με δραματικότητα και έμφαση, ακριβώς το αντίθετο από αυτό που έχουμε πρόθεση να πούμε.

Νηνεμία; τι είναι πάλι τούτο;

Η Α. Λαμπρία δεν είναι η μόνη που έχει μάθει να θεωρεί μαργαριτάρι την έκφραση αυτή. Πρώτος διδάξας, νομίζω, δηλαδή πρώτος που έβγαλε τον φετφά ότι και καλά είναι λάθος να λέμε «στο μάτι του κυκλώνα» είναι ο δημοσιογράφος κ. Γιάννης Τζαννετάκος, ο οποίος το 1996 έβγαλε ένα βιβλίο «Λόγος ελληνικός στη δημοσιογραφία», το οποίο έχει μέσα ένα σωρό μαργαριτάρια και ιδιόρρυθμες απόψεις αλλά περιέργως πολλοί το έχουν ενστερνιστεί (ή χάψει) σαν να ήταν Ευαγγέλιο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Επαναλήψεις, Λαθολογία, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 185 Σχόλια »