Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κωνσταντίνος Καραμανλής’

Μιζοτάκης, Τζίφρας και άλλες παραφθορές ονομάτων

Posted by sarant στο 21 Σεπτεμβρίου, 2022

Στο ταξίδι που είχα πάει τις προάλλες, είχα βάλει το στικάκι να παίζει Χατζιδάκι. Κάποια στιγμή λοιπόν, καθώς έπαιζε το Κάπου υπάρχει η αγάπη μου, θυμήθηκα ένα σκίτσο του Μποστ, όπου παρωδείται αυτό το τραγούδι, κι έπειτα θυμήθηκα πως στις λεζάντες του σκίτσου ο Μποστ αποκαλεί «Ατσιδάκη» τον συνθέτη -χωρίς να ξέρω αν υπάρχει κάποιο περιστατικό που το δικαιολογεί ή αν το έκανε χωρίς λόγο.

Θυμήθηκα έπειτα ότι ο Μποστ είχε επίσης αποκαλέσει «Επιμήκη» τον Μίκη Θεοδωράκη, αλλά και ότι έναν άλλο Χατζιδάκι, τον Γεώργιο, τον πατέρα της ελληνικής γλωσσολογίας, οι δημοτικιστές του Νουμά, που είχαν διαρκή κόντρα μαζί του, τον αποκαλούσαν «ο Κασσιδάκις» (του Κασσιδάκεως στη γενική).

Με το ένα και με το άλλο, λοιπόν, σκέφτηκα να αφιερώσουμε ένα άρθρο σε αυτό το θέμα, δηλαδή στις, σκωπτικές συνήθως, παραφθορές ονομάτων δημοσίων προσώπων που έχουμε υπόψη μας.

Να διευκρινίσω εδώ ότι η παραφθορά του ονόματος δεν ταυτίζεται με το πατρατσούκλι, που είναι κάτι ευρύτερο. Τον Μητσοτάκη πατέρα τον έλεγαν, ας πούμε, Ψηλό (ουδέτερο παρατσούκλι έως ευμενές), Επίτιμο (ουδέτερο, όταν αποσύρθηκε), Δρακουμέλ (χλευαστικό παρατσούκλι), Εφιάλτη ή Αποστάτη (προσβλητικό), αλλά κανένα από αυτά τα παρατσούκλια δεν είναι παραφθορά του ονόματός του, παρά μόνο το Μιζοτάκης, που βέβαια το έχει κληρονομήσει και ο σημερινός πρωθυπουργός.

Δεν εξετάζω βέβαια αν είναι δικαιολογημένο το συγκεκριμένο παρατσούκλι, αλλά μόνο το καταγράφω (έχει άλλωστε ήδη καταγραφεί σε σχετικούς ιστότοπους). Για τον πρωθυπουργό, είδος παραφθοράς του ονόματός του είναι και το Κούλης, που βέβαια είναι το κανονικό χαϊδευτικό του όνομα, αλλά χρησιμοποιείται συχνά με μειωτική διάθεση. (Ένας φίλος μου Κρητικός, τον λέει επίσης «ο Μητσοτός»).

Όσο για τον Αλέξη Τσίπρα, για να εξισορροπήσουμε, υπάρχει η παραφθορά Τζίφρας. Επίσης, έχω δει το Θαλέξης, καθώς και τη στραβογραψιά (ο όρος είναι πλασμένος από το ιστολόγιό μας) Αλέκσης. Υπάρχουν κι αλλα παρατσούκλια του Τσίπρα, αλλά δεν αποτελούν παραφθορές του ονόματος ή του επωνύμου του.

Οι περισσότερες παραφθορές που θα μας απασχολήσουν γίνονται στο επώνυμο του δημόσιου προσώπου, κάποιες γίνονται και στο όνομα, ενώ μια τάση είναι να αναφέρεται κάποιο δημόσιο πρόσωπο με τα τρία αρχικά του (όνομα, πατρώνυμο, επώνυμο), πχ ΚΑΚ ο Κώστας Καραμανλής και κυρίως ΓΑΠ ο Γιώργος Παπανδρέου, που έδωσε επίσης το ειρωνικό «το γάπατο» (από το χάπατο). Κι αυτός ο τύπος παραφθοράς εντάσσεται στο αντικείμενο που συζητάμε.

Μια και ανέφερα τον Κώστα Καραμανλή, ενώ έχει κάμποσα παρατσούκλια (Κουρασμένος, Βούδας της Ραφήνας -ίσως πρέπει να βάλουμε κι ένα τέτοιο άρθρο, για τα παρατσούκλια γενικώς των πολιτικών), κανένα δεν είναι παραφθορά ονόματος, εκτός ίσως από το (σπάνιο πάντως) «Καραμαλάκας», που λεγόταν επίσης (σπάνια, πάντοτε) και για τον παλαιότερο Καραμανλή, τον Εθνάρχη. Τον οποίο, κάποιοι ακροδεξιοί είχαν αποκαλέσει, τότε επί «σοσιαλμανίας», «Καραμανλένιν».

Θυμάμαι που μου έλεγε ένας φίλος μου πως ήξερε μια παρέα που επιδιδόταν στο να επινοεί σκωπτικά και χλευαστικά παρατσούκλια γνωστών της και μάλιστα αλλάζοντας, προσθέτοντας ή αφαιρώντας μόνο ένα ή το πολύ δύο γράμματα. Τέτοιο ταλέντο είχε κι ο Ταγκόπουλος του Νουμά, που τον ανέφερα και πιο πάνω -ας πούμε, τον Ξενόπουλο τον ειχαν πει «Ξερνόπουλο».

Άλλες φορές, από το αρχικό όνομα μπορεί να διατηρείται μόνο η κατάληξη -ας πούμε, τον Ευάγγελο Αβέρωφ τον είχαν αποκαλέσει Γεφύρωφ, επειδή υποτίθεται ότι επί δικτατορίας έστηνε γέφυρες συνεργασίας με το χουντικό καθεστώς.

Αλλοτε, κρατάνε το αρχικο σκέλος του ονόματος και αλλαζουν το τελικό -ας πούμε τον ηγέτη του ΛΑΟΣ τον έλεγαν, τότε που ακουγόταν τ’ όνομά του, Καρατζαφύρερ και Καρατζαφιόζη, αντί για Καρατζαφέρη. Ο Καρατζαφιόζης βέβαια παραπέμπει στον Καραγκιόζη, ο οποίος Καραγκιοζης έχει αρκετές παραφθορές ονομάτων -π.χ. τον Χατζατζάρη.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν έχει ακόμα ακουστεί τόσο ώστε να αποκτήσει παραφθορά, εκτός από το Ανδρουλάτσης, που είναι μια πασπαρτού παραφθορά για όλους τους Κρητικούς με επίθετο σε -άκης. Για τον Γιάννη Βαρουφάκη έχει ακουστεί το Μπαρουφάκης, ενώ ανάλογη παραφθορά για τον δημοσιογράφο Κώστα Βαξεβάνη τον μετατρέπει σε Μπαξεβάνη (και περαιτέρω σε Μπαγκς Μπάνι). Και τον Μίκη Θεοδωράκη κάποιοι τον στραβόγραφαν Μίκυ, ή και το έλεγαν ρητά, ο Μίκυ Μάους.

Τον διασώστη Ιάσονα Αποστολόπουλο, οι δεξιοί στο Τουίτερ, που τον έχουν άχτι επειδή σώζει μελαψούς, τον λένε υποτιμητικά «Γιάσονα» (συνήθως δε «Γιάσωνα» γιατί δεν ξέρουν ορθογραφία). Στο Τουίτερ, πάλι, βλέπω πότε πότε το «Λάδωνης» για τον Άδωνη Γεωργιάδη, τον οποίο ένας φίλος μας εδώ στο ιστολόγιο τον γράφει Γε-οργιάδη, σε ορθογραφικό λογοπαίγνιο. Τον Κ Μπογδάνο έχω δει να τον λένε Μπογνάνο, λόγω του μικρού αναστήματός του. Παλιότερα, θυμάμαι, συνήθιζαν κάποιοι να γράφουν τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, τάχα συντετμημένα, «Κω/λου».

Οι περισσότερες από τις παραφθορές αυτές γινονται με στόχο περιπαικτικό, χλευαστικό, αν και κάποιες είναι ουδέτερες, συνήθως όταν αποτελούν σύντμηση του επωνύμου -όπως το Μπένυ του Ευάγγελου Βενιζέλου (που γινόταν μειωτική όταν την επέκτειναν σε Μπένυ Χιλ). Κλασική συντμηση είναι, για όσους έχουν επίθετο σε -όπουλος να κόβεται το -πουλος, πχ παλιά ο Αναστό(πουλος).

Πολλές ειρωνικές παραφθορές πρέπει να έχουμε και στον χώρο του ποδοσφαίρου, πέρα από την πολιτική, αλλά τώρα δεν μου έρχεται πρόχειρο κάποιο παράδειγμα. Και στον κινηματογράφο, στις παλιές κωμωδίες, θα πρέπει να υπάρχουν παραφθορές ονομάτων, αλλά και πάλι δεν έχω πρόχειρο παράδειγμα. Θυμάμαι μόνο σε μια ταινία που ο Νίκος Ξανθόπουλος αποκαλεί, δήθεν κατα λάθος, Χατζηπατέρα αντί για Χατζηπέτρο τον πατέρα της αγαπημένης του (που έχει αντιρρήσεις για τον δεσμό τους, επειδή ο ΝΞ είναι φτωχός).

Δεν είναι και πολύ καλόγουστο αυτό το χιούμορ, θα πείτε -και θα έχετε δίκιο, μεταξύ άλλων επειδή το όνομά του δεν το διαλέγει κανείς. Ωστόσο, δεν παύει να είναι ένα είδος «ανώνυμης δημιουργίας» ή και επώνυμης κάποτε, αν θυμηθούμε το λογοπαίγνιο του Δημοσθένη που αποκάλεσε τον αντίπαλό του, τον Αισχίνη, «της πόλεως αισχύνη».

Για λόγους πληρότητας, να αναφέρω και τα δικά μου, αν και διάσημος δεν είμαι. Στην παρέα μου, ακουγόταν το «Ντάκος» ενώ κάποιοι κάναμε λογοπαίγνια με τον αριθμό σαράντα -ήδη τον πατέρα μου τον έλεγαν οι συμφοιτητές του Σαραντατράμ, ενώ έπαιζε και για τους δυο μας το Σαρανταποδαράκος. Κάποιος άσπονδος φίλος στο Φέισμπουκ είχε βρει το Ψαραντάκος.

Πολλά έγραψα, περιμένω τα σχόλιά σας για να εμπλουτιστεί ο καταλογος των λογοπαιγνίων με τα ονόματα δημοσίων προσώπων!

Advertisement

Posted in παρατσούκλια, Λογοπαίγνια, Ονόματα | Με ετικέτα: , , , | 216 Σχόλια »

Πριν από 60 χρόνια: Ο Μποστ για τις εκλογές βίας και νοθείας του 1961 (2)

Posted by sarant στο 29 Οκτωβρίου, 2021

Tο ιστολόγιο αγαπάει τον Μποστ και του έχει αφιερώσει αμέτρητα άρθρα, σε πολλά από τα οποία θυμόμαστε (οι παλιότεροι) ή γνωρίζουμε (οι νεότεροι) γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μέσα απο γελοιογραφίες του Μποστ. Στην αρχή, τα άρθρα αυτά είχαν γενικό τίτλο «Πριν από 50 χρόνια…», μετά «Πριν από 55 χρόνια…», αλλά τα χρόνια περνάνε και το ιστολόγιο συνεχίζει να εκπέμπει, οπότε πέρσι εγκαινιάσαμε μια νέα χρονολόγηση, τη σειρά «Πριν από 60 χρόνια». Tο προηγούμενο, ενδέκατο σκίτσο της σειράς το δημοσιεύσαμε πριν από 3 εβδομάδες -εδώ και είχε θέμα τις εκλογές του 1961.

Το ίδιο ισχύει και με το σημερινό σκίτσο, που και αυτό είναι αφιερωμένο στις εκλογές της 29ης Οκτωβρίου 1961, που έχουν μείνει στην ιστορία ως «εκλογές βίας και νοθείας». Οι εκλογές έγιναν από την υπηρεσιακή κυβέρνηση Δόβα, αλλά σημαδεύτηκαν από συνεχή επεισόδια βίας και τρομοκρατίας εναντίον κυρίως υποψηφίων και οπαδών της ΕΔΑ, αλλά και της Ένωσης Κέντρου, κυρίως στην επαρχία -ακόμη και με νεκρούς, τον Στέφανο Βελδεμίρη και τον Διονύση Κερπινιώτη. (Η ΕΔΑ είχε έρθει δεύτερο κόμμα στις προηγούμενες εκλογές του 1958).

Το σκίτσο που θα δούμε σήμερα δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία ανήμερα των εκλογών, την Κυριακή 29 Οκτωβρίου 1961. Καθώς συνεργάζεται με μια εφημερίδα που υποστήριζε αναφανδόν την Ένωση Κέντρου, ο Μποστ στο σκίτσο του προβλέπει βέβαια την ήττα της ΕΡΕ και του Κ. Καραμανλή, προσβλέποντας όμως σε νίκη του Παπανδρέου, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ο Μποστ υποστήριζε την ΕΔΑ.

Όχι απλώς προβλέπει ήττα ο Μποστ, αλλά και κάνει την κηδεία της απερχόμενης κυβέρνησης:

 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Εκλογές, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , | 68 Σχόλια »

Πριν από 60 χρόνια: Ο Μποστ για τις εκλογές βίας και νοθείας του 1961

Posted by sarant στο 8 Οκτωβρίου, 2021

Tο ιστολόγιο αγαπάει τον Μποστ και του έχει αφιερώσει αμέτρητα άρθρα, σε πολλά από τα οποία θυμόμαστε (οι παλιότεροι) ή γνωρίζουμε (οι νεότεροι) γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μέσα απο γελοιογραφίες του Μποστ. Στην αρχή, τα άρθρα αυτά είχαν γενικό τίτλο «Πριν από 50 χρόνια…», μετά «Πριν από 55 χρόνια…», αλλά τα χρόνια περνάνε και το ιστολόγιο συνεχίζει να εκπέμπει, οπότε πέρσι εγκαινιάσαμε μια νέα χρονολόγηση, τη σειρά «Πριν από 60 χρόνια». Tο προηγούμενο, δέκατο σκίτσο της σειράς το δημοσιεύσαμε πριν από 3 εβδομάδες -εδώ.

Το σημερινό είναι ένα από τα 4-5 σκίτσα που αφιέρωσε ο Μποστ στις εκλογές της 29ης Οκτωβρίου 1961, που έχουν μείνει στην ιστορία ως «εκλογές βίας και νοθείας». Οι εκλογές έγιναν από την υπηρεσιακή κυβέρνηση Δόβα, αλλά σημαδεύτηκαν από συνεχή επεισόδια βίας και τρομοκρατίας εναντίον κυρίως υποψηφίων και οπαδών της ΕΔΑ, αλλά και της Ένωσης Κέντρου, κυρίως στην επαρχία -ακόμη και με νεκρούς, τον Στέφανο Βελδεμίρη και τον Διονύση Κερπινιώτη. (Η ΕΔΑ είχε έρθει δεύτερο κόμμα στις προηγούμενες εκλογές του 1958).

Ανατρέχοντας σε εφημερίδες της εποχής, βλέπουμε καθημερινά καταγγελίες, π.χ. στην Αυγή στις 26 Σεπτεμβρίου: Άρχισε η δράση των μασκοφόρων. Επίθεσις στο Μυλοχώρι Κιλκίς και στην Σούρπη Μαγνησίας, ενώ καθημερινά ήταν τα διαβήματα τόσο της ΕΔΑ όσο και της Ένωσης Κέντρου στον υπηρεσιακό πρωθυπουργό.

Σε αυτό το κλίμα, ο Μποστ δημοσίευσε την Κυριακή 1 Οκτωβριου 1961 το σκίτσο που θα παρουσιάσουμε σήμερα στην Ελευθερία, την κεντρώα εφημερίδα με την οποία συνεργαζόταν από τις αρχές του 1960, χρησιμοποιώντας ως έναυσμα μια πολύκροτη δίκη που απασχολούσε την κοινή γνώμη.

Πράγματι, τις μέρες εκείνες γινόταν στο Κακουργιοδικείο Αθηνών η δίκη της «Μήδειας του Καλαμακίου», όπως είχε ονομάσει ο Τύπος την Αμερικανίδα Νίτα Μπέικερ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Εκλογές, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , | 165 Σχόλια »

Πριν από 60 χρόνια: Ο Μποστ και ο σάτυρος του Λιόπεσι

Posted by sarant στο 5 Μαρτίου, 2021

Tο ιστολόγιο αγαπάει τον Μποστ και του έχει αφιερώσει αμέτρητα άρθρα, σε πολλά από τα οποία θυμόμαστε (οι παλιότεροι) ή γνωρίζουμε (οι νεότεροι) γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μέσα απο γελοιογραφίες του Μποστ. Στην αρχή, τα άρθρα αυτά είχαν γενικό τίτλο «Πριν από 50 χρόνια…», μετά «Πριν από 55 χρόνια…», αλλά τα χρόνια περνάνε και το ιστολόγιο συνεχίζει να εκπέμπει, οπότε πέρσι εγκαινιάσαμε μια νέα χρονολόγηση, τη σειρά «Πριν από 60 χρόνια». Το προηγούμενο, έκτο σκίτσο της σειράς το δημοσιεύσαμε πριν από δυο βδομάδες -είναι εδώ.

Το σκιτσο που θα δημοσιεύσουμε σήμερα έχει ηδη δημοσιευτεί στο ιστολόγιο, αλλά πολύ παλιά: στις αρχές Μαρτίου του 2009, όταν δηλαδή το ιστολόγιό μας δεν είχε κλείσει ούτε έναν μήνα ζωής, και γι’ αυτό ελπίζω βάσιμα ότι δεν θα το ξέρουν οι περισσότεροι από τους σημερινούς αναγνώστες. Βλέπω μάλιστα ότι είχαμε τότε μόνο 14 σχόλια με πρώτο το σχόλιο του αξέχαστου Αλλού Φαν Μαρξ που δεν βρίσκεται πια στον μάταιο τούτο κόσμο. Οπότε νομίζω ότι η αναδημοσίευση δικαιολογείται -ίσως μαλιστα και το θέμα να έχει μιαν υπόγεια επικαιρότητα.

Πρόκειται φυσικά για μια υπόθεση του αστυνομικού δελτίου που είχε κάνει αίσθηση τότε.

Στις 27 Φεβρουαρίου 1961, δυο μαθήτριες του Δημοτικού επιστρέφουν από το σχολείο στο σπίτι τους, στου Ζωγράφου. Ένα πολυτελές αυτοκίνητο σταματάει δίπλα τους και ο οδηγός, ένας όμορφος νεαρός γύρω στα τριάντα, ρωτάει τα κορίτσια πού είναι η οδός Ανακρέοντος. Όταν του απαντούν, παρακαλεί τη μία τους να ανεβεί στο αυτοκίνητο και να τον οδηγήσει εκεί για να μη χάσει το δρόμο. Ανυποψίαστο, το οχτάχρονο κοριτσάκι κάθεται στη θέση του συνοδηγού αλλά ο οδηγός αναπτύσσει ταχύτητα και βγαίνει στη Μεσογείων. Η μικρή καταλαβαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά και βάζει τις φωνές, τότε εκείνος τη φιμώνει με το ένα χέρι ενώ πατάει γκάζι. Περνάει τον Χολαργό, την Αγία Παρασκευή και τον Σταυρό. Λίγο πριν φτάσει στο Λιόπεσι, στρίβει σε χωματόδρομο, βιάζει το κοριτσάκι και ύστερα εξαφανίζεται.

Διαβάτες βρίσκουν το κοριτσάκι και το οδηγούν στη Χωροφυλακή και από εκεί στους γονείς της. Όπως λέει το ρεπορτάζ της εποχής, «αι αστυνομικαί αρχαί υπέθεσαν κατ’ αρχήν ότι η μικρά υπερέβαλε τα γεγονότα και ότι δια να δικαιολογήση περίπατον επ’ αυτοκινήτου μετ’ αγνώστου και ίσως μερικά αηδή φιλήματα παρ’ αυτού, έπλασε τον μύθον περί της βδελυράς επιθέσεως … Εις τούτο συνέτεινε βεβαίως και η αφέλεια της διηγήσεως της παιδίσκης περί των συμβάντων. … Η μικρά, όμως, την μεσημβρίαν χθες απεστάλη εις την ιατροδικαστικήν υπηρεσίαν και εξητάσθη από τον ιατροδικαστήν κ. Αγιουτάντην, ο οποίος διεπίστωσεν ότι ο άγνωστος κτηνάνθρωπος είχε καταστρέψει την μικράν κατά σαδιστικόν τρόπον δια να κορέση το βδελυρόν πάθος του».

Αυτό το περιστατικό, οπωσδήποτε συγκλονιστικό για την τότε Αθήνα, δίνει στον Μποστ την έμπνευση για ένα σατιρικό σκίτσο που σήμερα θα μπορούσε να θεωρηθεί πολιτικά απρεπές:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Επαναλήψεις, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , | 133 Σχόλια »

Πριν από 60 χρόνια: Ο Μποστ για την κατάληψη του πλοίου Σάντα Μαρία

Posted by sarant στο 29 Ιανουαρίου, 2021

Tο ιστολόγιο αγαπάει τον Μποστ και του έχει αφιερώσει αμέτρητα άρθρα, σε πολλά από τα οποία θυμόμαστε (οι παλιότεροι) ή γνωρίζουμε (οι νεότεροι) γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μέσα απο γελοιογραφίες του Μποστ. Στην αρχή, τα άρθρα αυτά είχαν γενικό τίτλο «Πριν από 50 χρόνια…», μετά «Πριν από 55 χρόνια…», αλλά τα χρόνια περνάνε και το ιστολόγιο συνεχίζει να εκπέμπει, οπότε πέρσι εγκαινιάσαμε μια νέα χρονολόγηση, τη σειρά «Πριν από 60 χρόνια». Η αλήθεια είναι ότι μετά τον Αύγουστο δεν έβαλα καινούργιο σκίτσο στη σειρά -το προηγούμενο, τέταρτο, σκίτσο της σειράς είναι εδώ. Οπότε, ύστερα από αρκετούς μήνες διακοπής, ξαναπιάνουμε σήμερα με ένα σκίτσο του Ιανουαρίου 1961.

Το σκίτσο αφορά ένα διεθνές θέμα, που βέβαια ο Μποστ βρίσκει τον τρόπο να το συσχετίσει με την εσωτερική πολιτική κατάσταση. Το 1961 στην Πορτογαλία κυβερνούσε (από το 1932!) ο δικτάτορας Αντόνιο Σαλαζάρ, ο οποίος είχε εγκαθιδρύσει το Estado Novo (Νέο κράτος). Την εποχή εκείνη, και ως το 1974, η Πορτογαλία είχε πολλές αποικίες στην Αφρική (Αγκόλα, Μοζαμβίκη, Γουινέα Μπισάου).

Tον Ιανουάριο του 1961, 24 Πορτογάλοι και Ισπανοί αγωνιστές, με επικεφαλής τον Ενρίκε Γκαλβάο, κατέλαβαν το πορτογαλικό υπερωκεάνειο Σάντα Μαρία, που έκανε δρομολόγιο μεταξύ Πορτογαλίας-Καραϊβικής-Νότιας Αμερικής, σε μια εποχή όπου τα αεροπορικά ταξίδια ήταν πολύ σπανιότερα. Οι αγωνιστές είχαν επιβιβαστεί από λιμάνια της Βενεζουέλας και του Κουρασάο ως τουρίστες, κρύβοντας τα όπλα τους σε διπλό πάτο στις βαλίτσες τους. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 22ας Ιανουαρίου πήραν τον έλεγχο του πλοίου, το οποίο μετέφερε 600 επιβάτες και είχε 300 ναυτικούς πλήρωμα.

Η κατάληψη (να την πούμε πειρατεία;) του πλοίου υπήρξε επιτυχημένη και με έναν μόνο νεκρό από το πλήρωμα. Ο Γκαλβάο είχε σκοπό να οδηγήσει τη Σάντα Μαρία στην Αγκόλα, όπου σχεδίαζε να ξεκινήσει τον αγώνα για την ανατροπή του πορτογαλικού καθεστώτος και συνάμα την ανεξαρτησία της Αγκόλας (ο ίδιος είχε ζήσει πολλά χρόνια στην Αγκόλα και παλιότερα ήταν βουλευτής Αγκόλας στην «εθνοσυνέλευση» του Νέου Κράτους). Όμως ύστερα απο μερικές μέρες το πλοίο περικυκλώθηκε από αμερικανικά πολεμικά και αναγκάστηκε να καταπλεύσει στο Ρεσίφε της Βραζιλίας, όπου ο Γκαλβάο και οι σύντροφοί του ζήτησαν και πήραν πολιτικό άσυλο στις 2 Φεβρουαρίου 1961.

Το σκίτσο του Μποστ δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία, με την οποία συνεργαζόταν τότε, την Κυριακή 29 Ιανουαριου 1961:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 125 Σχόλια »

Εσείς κάνετε ντους ή ντουζ; Ντουζάκι ή ντουσάκι; Στη ντουζιέρα ή στη ντουσιέρα;

Posted by sarant στο 17 Ιουλίου, 2020

Συνεχίζουμε με γλωσσοκαλοκαιρινά άρθρα από χτες. Χτες είχαμε άρθρο για τη θάλασσα. Στη θάλασσα κάνουμε μπάνιο, αλλά άρθρο για το μπάνιο έχουμε βάλει παλιότερα.

Οπότε, μετά το μπάνιο; Μετά το μπάνιο, κάνουμε ντουζ -ή μάλλον, εγώ κάνω ντουζ. Εσείς τι κάνετε; Δεν εννοώ αν κάνετε αφρόλουτρο, σάουνα, τζακούζι ή παραδοσιακό αγγλικό μπάνιο στη μπανιέρα. Ντουζ θα κάνετε κι εσείς. Εννοώ πώς το λέτε; Ντους ή ντουζ;

Πριν από δυο-τρεις μέρες ο φίλος μας ο Αθεόφοβος, στη σελίδα του στο Φέισμπουκ, παρέθεσε ένα μικρό απόσπασμα από άρθρο του συνάδελφου Ανδρέα Παππά -τον αποκαλώ έτσι επειδή είναι μεταφραστής κι αυτός- στα Νέα.

Το άρθρο του Α. Παππά φαίνεται ότι ανήκει σε γλωσσικού χαρακτήρα στήλη με τίτλο «Γλωσσίδια» και έχει τίτλο «Ελλοχεύοντας στο ντουζ» και από τον τίτλο καταλαβαίνουμε ότι έχει θέμα κάμποσα γλωσσικά λάθη ή «λάθη», όμως το άρθρο, τουλάχιστον τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, είναι προσιτό μόνο σε συνδρομητές. Κρίμα, γιατί σπανίζουν οι στήλες γλωσσικού σχολιασμού -αλλά, θα μου πείτε, γράψου συνδρομητής, μην τα περιμένεις όλα τζάμπα. Δίκιο θα έχετε.

Οπότε, θα αρκεστούμε στο σύντομο απόσπασμα που παρέθεσε ο φίλος μας ο Αθεόφοβος, κι αν λείπει κάτι ουσιαστικό ίσως το συμπληρώσει ο ίδιος σε σχόλιό του:

Στα νεοελληνικά σήριαλ και έργα, σύννεφο πηγαίνουν οι φράσεις «πάω να κάνω ένα ντουζ(sic)», «κάνε ένα ντουζάκι (sic) και τα λέμε» κ.ο.κ. Έλεος! Και να σκεφτεί κανείς πως είναι douche και επομένως θα έπρεπε να προφέρεται όχι απλώς ντους, αλλά με ένα «σ» παχύ.

Και σχολιάζει ο φίλος μας:

Συμφωνώ απόλυτα μαζί του γιατί κάθε φορά που το ακούω επανέρχεται στην μνήμη μου η σχολική μου γαλλομάθεια και μηχανικά μετά το douze, συνεχίζω και μετράω treize, quatorze κτλ !

Κατά σύμπτωση, πριν από καμιά δεκαριά μέρες, στην ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ, στην οποία συμμετέχω, ένα νέο μέλος, συμφωνώντας με τον Ανδρ. Παππά έγραψε:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικά δάνεια, Ετυμολογικά, Καλοκαιρινά, Λαθολογία, γαλλικά | Με ετικέτα: , , , , , | 191 Σχόλια »

Μακεδονία-Σκόπια

Posted by sarant στο 3 Ιουλίου, 2019

Τις προάλλες η εφημερίδα Ντοκουμέντο έφερε στη δημοσιότητα ένα ντοκουμέντο του 2005, μια επιστολή του τότε πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους νεότερο, σχετικά με το θέμα του ονόματος της γειτονικής χώρας, της χώρας που σήμερα ονομάζεται Βόρεια Μακεδονία.

Το κείμενο της επιστολής αυτής, σε μετάφραση της εφημερίδας, έχει ως εξής:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διεθνή, Μακεδονικό, Ντοκουμέντα | Με ετικέτα: , , , , , | 180 Σχόλια »

Ένα χριστουγεννιάτικο δίδυμο του Μποστ (πριν από 54 χρόνια)

Posted by sarant στο 24 Δεκεμβρίου, 2018

Παραμονή Χριστουγέννων σήμερα, ίσως να σας έχουν χτυπήσει ήδη την πόρτα οι πρώτες παρέες παιδιών που λένε τα κάλαντα, οπότε το θέμα μας θα είναι χριστουγεννιάτικο. Επειδή τα φετινά είναι τα δέκατα (!) Χριστούγεννα που γιορτάζουμε στο ιστολόγιο, τα χριστουγεννιάτικα θέματα τα έχουμε λίγο-πολύ εξαντλήσει -κι έτσι, το σημερινό παραμονιάτικο άρθρο μας είναι επανάληψη άρθρου που δημοσιεύτηκε σαν σήμερα πριν από έξι χρόνια, το 2012. Θα σας παρουσιάσω ένα δίδυμο, δυο σκίτσα του Μποστ με χριστουγεννιάτικο θέμα.

Βέβαια, αφού πρόκειται για Μποστ, τα σκίτσα δεν είναι αμιγώς εορταστικά, αλλά έχουν σαφέστατο πολιτικό χαρακτήρα· ωστόσο, σχολιάζουν όχι ένα γεγονός που έγινε αλλά κάτι που δεν έγινε ή τέλος πάντων συνέβη μόνο στην αχαλίνωτη φαντασία του Μέντη Μποσταντζόγλου, φυσικά με αφορμή κάποιο υπαρκτό γεγονός. Αλλά καλύτερα να εξηγηθώ.

Πριν από 54 χρόνια, ενώ πλησίαζαν τα Χριστούγεννα του 1964, ένα παράξενο γεγονός τάραξε την επικαιρότητα, ένα γεγονός σχετικό με την υπόθεση Λαμπράκη, δηλαδή τη δολοφονία του ανεξάρτητου αριστερού βουλευτή Γρηγόρη Λαμπράκη από παρακρατικούς στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο του 1963: ο συνταγματάρχης της Χωροφυλακής Ευθύμιος Καμουτσής πιάστηκε επ’ αυτοφώρω από τον υποστράτηγο Βουτυράκη, υπαρχηγό της Χωροφυλακής, μέσα στο γραφείο του, στο Σύνταγμα Χωροφυλακής Μακρυγιάννη, σε μυστική συνάντηση με τον Μανώλη Χατζηαποστόλου, τον «Τίγρη» που τη νύχτα της δολοφονίας του Λαμπράκη είχε πηδήξει στο τρίκυκλο των φονιάδων, και τον Γ. Σωτηρχόπουλο, τον επιπλοποιό που αποκάλυψε ότι ο Γκοτζαμάνης (ο δολοφόνος) είχε προμελετήσει το έγκλημα.

Ο Καμουτσής, υποσχόμενος αμοιβή 1,5 ή 2 εκατ. δραχμές, πίεζε τους δυο μάρτυρες να αναιρέσουν στη δίκη που θα γινόταν τις καταθέσεις τους, και να υποστηρίξουν ότι τον Λαμπράκη τον σκότωσαν στελέχη της ΕΔΑ, ότι άλλα στελέχη της ΕΚ και της ΕΔΑ τους προέτρεψαν να καταθέσουν ψέματα και ότι ο ίδιος ο Γ. Παπανδρέου τους είχε πει ότι την υπόθεση Λαμπράκη την είχαν σχεδιάσει για να ρίξουν τον Καραμανλή! Μάλιστα, σε μια αποστροφή του, ο Καμουτσής είχε πει προς τους δυο μάρτυρες: «Όπως διώξατε τον Καραμανλή, έτσι θα πάτε στο Παρίσι να τον φέρετε πίσω!».

Θυμίζω ότι όλα αυτά γίνονταν ενώ κυβέρνηση ήταν η Ένωση Κέντρου και πρωθυπουργός ο Γεώργιος Παπανδρέου, έχοντας εκλεγεί τον Φεβρουάριο του 1964 με το εντυπωσιακό ποσοστό 53% και με φαινομενικά γρανιτένια κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Ο Καμουτσής εννοούσε ότι ο Χατζηαποστόλου και ο Σωτηρχόπουλος, ως βασικοί μάρτυρες της υπόθεσης Λαμπράκη, στάθηκαν η αιτία για την ήττα του Καραμανλή και την αποχώρησή του από την πολιτική, και ήλπιζε ότι αν αναιρούσαν τις καταθέσεις τους και παρουσίαζαν το όλο θέμα ως σκευωρία θα γινόταν δυνατό να επανέλθει στην πολιτική ο ηττημένος πρώην πρωθυπουργός.

Αλλά ο Μποστ πιάστηκε από αυτή τη φρασούλα και την ερμήνευσε κυριολεκτικά, κι έτσι κατασκεύασε ολόκληρο σενάριο, με τους Χατζηαποστόλου και Σωτηρχόπουλο να ξεκινούν για το Παρίσι να φέρουν πίσω τον Καραμανλή:

To σκίτσο δείχνει τον Καραμανλή να ετοιμάζεται για αναχώρηση και να ζητάει από την Αμαλία, τη γυναίκα του, να ακυρώσει κοινωνικές του υποχρεώσεις. Η αναφορά στο «παγωτό του φούρνου» οφείλεται στο ότι ο Σωτηρχόπουλος, που δούλευε εκείνη την εποχή λουστραδόρος στην Αθήνα, στο επιπλοποιείο ενός γνωστού του Καμουτσή, κατέθεσε ότι ο Καμουτσής σε παλαιότερο ραντεβού τον είχε κεράσει παγωτό φούρνου.

Πέρα από την πετυχημένη ελληνικούρα «της θυρός», προσέξτε πάνω στη βαλίτσα δυο άφθαστα λογοπαίγνια: τα «ιπποδήματα» και, ακόμα καλύτερο, το «Φοντέν εν πλω» (αντί Φοντενεμπλώ). Σε άλλο του κείμενο, ο Μποστ είχε γράψει ότι ο Καραμανλής πήγε «στο Φοντέν εν πλω αεροπορικώς»!

Το σκίτσο αυτό δημοσιεύτηκε στην Αυγή την Κυριακή 20 Δεκεμβρίου 1964. Ωστόσο, ένας υπεύθυνος γελοιογράφος όπως ο Μποστ δεν μπορούσε να αφήσει τους αναγνώστες για πολύ σε αβεβαιότητα. Στο χριστουγεννιάτικο φύλλο της εφημερίδας παρουσίασε το δίδυμο αδερφάκι του, με τον αντίθετο τίτλο: Δεν έρχεται ο Κόστας…, συνεχίζοντας την ιστορία που είχε πλάσει η φαντασία του.

Εδώ ο Μποστ παρουσιάζει τον Καραμανλή και την Αμαλία, με τις βαλίτσες έτοιμες, να αδημονούν μη βλέποντας να έρχονται οι δυο συνεταίροι. Ο Καμουτσής είχε υποσχεθεί να δωροδοκήσει τους δυο βασικούς μάρτυρες της υπόθεσης Λαμπράκη για να αναιρέσουν τις καταθέσεις τους· εκείνοι για να διερευνήσουν τις προθέσεις του είχαν ζητήσει 2 εκατομμύρια, κι αυτός τους πρόσφερε ενάμισι. Πάνω σ’ αυτή τη διαφορά παίζει ο Μποστ, που φαντάζεται ότι εξαιτίας της αιφνίδιας αύξησης που είχε αναγγελθεί εκείνες τις μέρες στην τιμή της βενζίνης (κατά 3 δρχ. το γαλόνι) οι δυο συνεταίροι ξέμειναν «στα πρόθυρα του Ρήνος»!

Οι «δυο χαρακτήρες» είναι υπαινιγμός για την περίφημη φράση «Δεν υπάρχουν χαρακτήρες» που (φέρεται ότι) είχε πει παλαιότερα ο Καραμανλής σε ένδειξη απογοήτευσης από τα ελληνικά πράγματα, ενώ «σκευωρία» είχε χαρακτηρίσει ο Καμουτσής την όλη υπόθεση. Για τα παγωτά, είπαμε στο προηγούμενο σκίτσο.

Το ζευγάρι είναι ντυμένο με μπαλωμένα ρούχα επειδή λεγόταν ότι ο Καραμανλής ζούσε φτωχική ζωή στο Παρίσι. Η Αμαλία Καραμανλή ήταν ανιψιά του Παν. Κανελλόπουλου, που διαδέχτηκε τον Καραμανλή στην ηγεσία της ΕΡΕ, γι’ αυτό και συχνά οι γελοιογράφοι της εποχής αποκαλούσαν τον Κανελλόπουλο «θείο» του Καραμανλή -το έχουμε σίγουρα δει και στο ιστολόγιο σε κάποια γελοιογραφία της εποχής. Το ζευγάρι πήρε διαζύγιο το 1972 και η Αμαλία, που ασχολήθηκε με το γράψιμο, κυρίως παιδικών βιβλίων, σήμερα είναι γνωστή ως Αμαλία Μεγαπάνου, μετά τον δεύτερο γάμο της.

Το ιστολόγιο σας εύχεται να περάσετε γαλήνια και ειρηνικά τις γιορτές -κι αν δεν ψηφίσατε για τη Λέξη της χρονιάς, έχετε ακόμα καιρό, εδώ!

Posted in Γελοιογραφίες, Επαναλήψεις, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία, Χριστούγεννα | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 133 Σχόλια »

Χάρρυ Κλυνν, κατά κόσμον Βασίλης Τριανταφυλλίδης (1940-2018)

Posted by sarant στο 22 Μαΐου, 2018

Η θλιβερή είδηση του θανάτου του αγαπημένου Χάρρυ Κλυνν μαθεύτηκε χτες το μεσημέρι -τον μνημονέψατε βέβαια στα σχόλιά σας στο άρθρο της ημέρας, απο τα οποία αντλώ κάποιο υλικό εδώ, αλλά το ιστολόγιο αισθάνεται ότι χρωστάει ένα καθώς πρέπει μνημόσυνο στον κωμικό που συντρόφεψε τόσες γενιές και που εξέφρασε με τον καλύτερο τρόπο το πνεύμα της δεκαετίας του 80, αφού η χρυσή εποχή του είναι από λίγο πριν έως λίγο μετά τη δεκαετία αυτή, από το 1978 έως το 1992 ας πούμε -αν και με την οριοθέτηση αυτή ίσως τον αδικώ.

Ο Βασίλης Τριανταφυλλίδης γεννήθηκε στην Καλαμαριά το 1940 από φτωχή οικογένεια. Από πολύ νέος έδειξε ταλέντο μίμου και σε ηλικία 10 ετών, όπως αποκάλυψε αργότερα σε μια συνέντευξη που αξίζει να τη δείτε (εδώ, στο 2.04) πήρε το ψευδώνυμό του, όταν μιμήθηκε στην αυλή του δημοτικού σχολείου τα ξιφομαχικά κατορθώματα του Έρολ Φλυν -για κάποιο λογο, στις επευφημίες των συμμαθητών του, το «Φλυν» παραλλάχτηκε σε «Κλυν». Χάρη στον Γιώργο Οικονομίδη, κατέβηκε στην Αθήνα για σπουδές σε δραματική σχολή ενώ παράλληλα εμφανιζόταν σε αναψυκτήρια και κοσμικά κέντρα. Εικοσάχρονος πρωταγωνίστησε στην κωμική ταινία μικρού μήκους «Σύγχυσις«, ήδη με το ψευδώνυμό του, όπου ήδη δείχνει ότι ξέρει να δημιουργεί έναν τύπο. Οι περισσότεροι θα τον θυμούνται σε χαρακτηριστικούς δεύτερους ρόλους στις ταινίες Γάμος αλά ελληνικά και 201 Καναρίνια, και οι δυο του 1964.

Τότε έφυγε για την Αμερική, όπου έζησε και δούλεψε μια δεκαετία. Όπως γράφει ο φίλος Φώντας Τρούσσας, «καλλιτεχνικά ανδρώθηκε στην Αμερική, στα underground μαγαζιά της Νέας Υόρκης, του Σικάγου και του Μόντρεαλ, πέφτοντας μέσα στην ακμή της πάντα πολιτικά ανορθόδοξης stand-up comedy (στο καθοριστικό διάστημα για τα πάντα-όλα, από τα late sixties μέχρι και τα early seventies).
Οι βασικές του επιρροές δεν ήταν οι δικοί μας κωμικοί του ’50 και του ’60 (φυσικά), αλλά ο Lenny Bruce (που πιθανώς να τον είδε και ζωντανό), ο George Carlin και κυρίως και πάνω απ’ όλους ο μαύρος κωμικός και πολιτικο-κοινωνικός ακτιβιστής Dick Gregory. Από τον Gregory πήρε ο Χάρρυ Κλυνν το δούναι και λαβείν του μονολόγου, την επικοινωνία με το κοινό δηλαδή, και τον τρόπο μέσω του οποίου θα επιτυγχανόταν η λεκτική κορύφωση, που θα πυροδοτούσε και τη γενικότερη έκρηξη (του ακροατηρίου)«.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Εις μνήμην, Θεατρικά, Κινηματογράφος, Ογδόνταζ, Σατιρικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 199 Σχόλια »

Κωνσταντίνου και Ελένης λοιπόν

Posted by sarant στο 21 Μαΐου, 2018

Εδώ στην Εσπερία σήμερα είναι αργία και όπως έγραψα προχτές έχω πάει μια μικρή εκδρομή. Στην Ελλάδα, πάλι, δεν είναι αργία (αν και ήταν πολύ παλιότερα) ωστόσο γιορτάζει η μισή Ελλάδα κατά το κοινώς λεγόμενο: Κωνσταντίνου και Ελένης, λίγες θα είναι οι οικογένειες που δεν θα έχουν κάποιον ή κάποια που να γιορτάζει (εγώ έχω την αδερφή μου, χώρια θείους και ξαδέρφια). Οπότε, αφού άρθρο δεν προλαβαίνω να γράψω, επαναλαμβάνω ένα εορταστικο παλιότερο που τελευταία φορά το είχαμε δημοσιεύσει πριν από τρια χρόνια και παρακαλώ τους ισχυρομνήμονες να με συγχωρησουν για την επανάληψη (αν γιορτάζουν, δεν δικαιούνται να παραπονεθούν όμως).

Λοιπόν, σήμερα έχουμε μεγάλη γιορτή, μιαν από τις σπουδαιότερες στο εορτολόγιό μας. Αν πιστέψουμε τον πίνακα συχνοτήτων των ελληνικών ονομάτων του Χάρη Φουνταλή, βρίσκουμε τον Κωνσταντίνο στην τρίτη θέση, πολύ κοντά στον δεύτερο Δημήτρη και στον τέταρτο Γιάννη -πρωτος μακράν είναι ο Γιώργος-  και την Ελένη επίσης δεύτερη στα γυναικεία πίσω από την αναμφισβήτητη πρωταθλήτρια Μαρία. Δεν ξέρω αν η κατάταξη αυτή είναι απόλυτα σωστή, αλλά δίνει μια ιδέα της σχετικής συχνότητας των ονομάτων και της εορτολογικής σπουδαιότητας της μέρας. Και μην ξεχνάμε ότι και η Κωνσταντίνα είναι αρκετά διαδεδομένο όνομα, 14ο στον γυναικείο κατάλογο -ο Έλενος βέβαια είναι σπανιότατος (αν είναι το αρσενικό της Ελένης) κι έτσι κι αλλιώς γιορτάζει τον Νοέμβριο, όπως κι ο Λένος. Οπότε, σπουδαία γιορτή η σημερινή και να πω και χρόνια πολλά στην αδερφή μου τη Λένα και στον θείο και τον ξάδερφό μου τον Κώστα, αν διαβάζουν, και σε όλους τους άλλους εορτάζοντες φίλους του ιστολογίου, είτε φανερούς είτε ψευδώνυμους. Όμως θα προειδοποιήσω ότι είναι αδύνατο να εξαντλήσω όλες τις πτυχές των δυο ονομάτων, θα κορφολογήσω μερικές και θα αφήσω ενδεχομένως σε σας τη συμπλήρωση.

Ο λόγος που τα δυο ονόματα γιορτάζουν μαζί, είναι βέβαια ότι η αγία Ελένη ήταν η μητέρα του Ρωμαίου αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, που έπαιξαν κι οι δυο τον καθοριστικό ρόλο που ξέρουμε στην επικράτηση του χριστιανισμού, γι’ αυτό άλλωστε και η εκκλησία τούς θεωρεί ισαπόστολους, παραβλέποντας, καλώς ή κακώς δεν θα σταθούμε, ότι ο αυτοκράτορας δολοφόνησε τον γιο του και (με εντολή της μητέρας του) τη σύζυγό του. Και στις καλύτερες οικογένειες άλλωστε συμβαίνουν τέτοια μικροκαβγαδάκια.

Αν όμως το όνομα του Κωνσταντίνου έγινε διάσημο από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα, της Ελένης ήταν ήδη ξακουστό από την πανέμορφη βασίλισσα της Σπάρτης και της Τροίας.

Διότι, παρόλο που εορτολογικά συμπίπτουν, ετυμολογικά τα δυο ονόματα διαφέρουν: το όνομα Ελένη είναι αρχαίο ελληνικό, το Κωνσταντίνος λατινικό. Η Ελένη έχει άγνωστη ετυμολογία και ήδη από την αρχαιότητα είχαν διατυπωθεί παρετυμολογικές εξηγήσεις και συσχετίσεις, π.χ. με τη σελήνη, ενώ ο Κωνσταντίνος προέρχεται από το λατινικό επίθετο constans (σταθερός), δηλαδή ετυμολογικά ο Κώστας είναι ένα είδος εξευρωπαϊσμένου Στάθη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Ετυμολογικά, Εορταστικά, Λαπαθιώτης, Ονόματα, Σατιρικά, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 162 Σχόλια »

Πασχαλινή πανδαισία του Μποστ ξανά

Posted by sarant στο 7 Απριλίου, 2017

Πλησιάζει το Πάσχα, οπότε λέω να επαναλάβω μια γελοιογραφία του Μποστ, που την είχα παρουσιάσει εδώ το πρώτο Πασχα της ζωής του ιστολογίου, το μακρινό 2009 -και μάλιστα, ίσως λόγω εορτών, είχε ελάχιστα σχόλια, μονοψήφιο αριθμό, οπότε τουλάχιστον στους περισσότερους σημερινούς αναγνώστες θα είναι άγνωστη. Να πω γενικότερα ότι στους επόμενους μηνες προβλέπω να αυξηθεί το ποσοστό των επαναλήψεων / αναδημοσιεύσεων, διότι δεν θέλω να χαλάσω το σερί του ενός άρθρου τη μέρα που συνεχίζεται αδιάλειπτα εδώ και 1150+ μέρες.

Ο Μποστ δεν έκανε πολλές πασχαλινές γελοιογραφίες. Τούτη εδώ δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία πριν από 56 χρόνια (παρά 2 μέρες) στις 9 Απριλίου 1961, δηλαδή ανήμερα Πάσχα. Ο Μποστ παρουσιάζει το μεγάλο φαγοπότι της Ε.Ρ.Ε. με αναφορές στα σκάνδαλα (πραγματικά ή υποτιθέμενα) της εποχής. Για τους νεότερους, η Ε.Ρ.Ε. (Εθνική Ριζοσπαστική Ένωσις) ήταν το κόμμα που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και που κυβέρνησε τη χώρα από το 1956 έως το 1963, κατά τη λεγόμενη οκταετία Καραμανλή ή «μαύρη οκταετία» για κάποιους.

Στη γελοιογραφία, ενώ το επιτελείο της ΕΡΕ καταβροχθίζει το αρνάκι του προϋπολογισμού, πεινασμένοι πολίτες συνωστίζονται πίσω από τη μάντρα φωνάζοντας «Τι Ζάλονγκον ρε, αφού τα κρεμμύδια έχουν 7 ½» (σπόντα για τον Κανελλόπουλο που είχε πει το 1954 ότι «Δεν αντέχομεν αλλά δεν μειώνομεν τας δαπάνας… Εμείς έχομεν Ζάλογγα εις την ιστορίαν μας», μια φράση που έμελλε να τον κυνηγάει για χρόνια) και «Θέλουμε πατάτες» -τις μέρες εκείνες είχε σημειωθεί απότομη άνοδος των τιμών της πατάτας: Ρεκόρ ύψους εσημείωσε χθες η τιμή της πατάτας με δραχμάς 6 ανά κιλόν γράφει πρωτοσέλιδη είδηση της Ελευθερίας στις 5.4.1961).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Επαναλήψεις, Πρόσφατη ιστορία, Πασχαλινά | Με ετικέτα: , , , | 121 Σχόλια »

Πολιτικοδημοσιογραφικό κλισεδολόγιο (συνεργασία του Αλέξη)

Posted by sarant στο 9 Μαρτίου, 2017

Το σημερινό άρθρο είναι συνεργασία: το έχει γράψει ο φίλος μας ο Αλέξης, στον οποίο το ιστολόγιο χρωστάει επίσης άλλα δυο πολύ καλά άρθρα, τη συλλογή ιστορικών λέξεων και φράσεων της μεταπολίτευσης, πριν από τρία χρόνια, και την ανασύσταση των Ομηρικών επών  το 2011.

Στο σημερινό άρθρο ο Αλέξης συγκέντρωσε 85 λέξεις και φράσεις που έχουν γίνει κλισέ τα τελευταία χρόνια στον πολιτικό-δημοσιογραφικό λόγο. Ο τίτλος του άρθρου είναι δικός μου: ο Αλέξης το είχε τιτλοφορήσει «Σύντομος πολιτικός λεξιλογικός οδηγός (για επίδοξους πολιτικούς και μη)». Ωστόσο, όλο το άρθρο είναι δική του δουλειά, εγώ δεν έχω αλλάξει ούτε ένα γιώτα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συμφωνώ πάντοτε με τα γραφόμενα. Οπότε, ο έπαινος ανήκει στον Αλέξη.

Το θέμα ασφαλώς έχει πολύ ενδιαφέρον και ενδιαφέρει και πολύ το ιστολόγιό μας. Εννοείται ότι η κατάρτιση του καταλόγου ενέχει υποκειμενισμό: ο καθένας μας μπορεί να έκανε κάποιες διαφορετικές επιλογές αν κατάρτιζε έναν ανάλογο κατάλογο. Τα σχόλια ασφαλώς θα προσθέσουν πολλά.

Οι φράσεις είναι καταταγμένες σε απόλυτη αλφαβητική σειρά, ένας τρόπος με αφοπλιστική απλότητα, που όμως δεν βολεύει πάντοτε στην αναζήτηση -η κατάταξη με λέξεις-κλειδιά είναι σαφώς προτιμότερη από αυτή την άποψη. Βέβαια, ο κατάλογος έτσι κι αλλιώς δεν είναι πολύ μεγάλος, και υπάρχει πάντα και το Ctrl-F.

Δεν λέω περισσότερα διότι το άρθρο του Αλέξη είναι εκτενές. Ιδού λοιπόν ο……

ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

(για επίδοξους πολιτικούς και μη)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κλισέ, Λεξικογραφικά, Πολιτική, Συνεργασίες | Με ετικέτα: , , , , | 180 Σχόλια »

Ο Μποστ και το ταξίδι στη Βόννη το 1960

Posted by sarant στο 16 Σεπτεμβρίου, 2016

Κάθε Παρασκευή του αποκαλόκαιρου έχουμε πει να βάζουμε Μποστ, κάτι που προβλέπω να συνεχιστεί ίσαμε τα τέλη του μήνα. Την περασμένη Παρασκευή είχαμε δει πώς σχολίασε ο Μποστ την επίσκεψη της Σοράγιας, της «θλιμμένης πριγκίπισσας», στην Αθήνα το 1960. Θα μείνουμε στο 1960 αλλά θα γυρίσουμε λίγους μήνες πιο πίσω, στην αρχή του χρόνου. Θα δούμε τον αξεπέραστο τρόπο με τον οποίο ο Μποστ σχολίασε το (τελικά αποτυχημένο) ταξίδι του Παναγιώτη Κανελλόπουλου στη Βόννη. Για το ίδιο θέμα έχουμε δει, τουλάχιστον όσοι μας διάβαζαν από τις πρώτες μέρες της λειτουργίας του ιστολογίου, ένα ακόμα σκίτσο, ένα από τα καλύτερα του Μποστ όλων των εποχών κατά τη γνώμη μου. Αλλά και το σημερινό είναι πολύ καλό.

mpost60

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , | 61 Σχόλια »

Ο Μποστ και το επεισόδιο του U-2

Posted by sarant στο 26 Αυγούστου, 2016

Από την προηγούμενη Παρασκευή αναβίωσα μια παλιότερη καλοκαιρινή συνήθεια, δηλαδή να βάζω κάθε Παρασκευή σκίτσα του Μποστ, κι αυτό θα κρατήσει ίσαμε τα μέσα προς τέλη του Σεπτέμβρη. Την περασμένη Παρασκευή είχαμε δει ένα σκίτσο του Μποστ για τους Ολυμπιακούς αγώνες του 1960, που ήταν βεβαίως επίκαιρο διότι ολοκληρώνονταν οι Ολυμπιακοί του Ρίο, το σημερινό όμως σκίτσο δεν θα έχει συνάφεια με την επικαιρότητα. Θα δούμε πώς σχολίασε ο Μποστ ένα επεισόδιο του Ψυχρού Πολέμου που είχε κάνει πολύ θόρυβο όταν συνέβη, την κατάρριψη του αμερικανικού κατασκοπευτικού αεροσκάφους U-2 τον Μάιο του 1960 και τα όσα ακολούθησαν.

Πράγματι, την πρωτομαγιά του 1960 ένα αμερικανικό κατασκοπευτικό αεροσκάφος τύπου Λόκχιντ U-2 απογειώθηκε από τη βάση του Πεσαβάρ στο Πακιστάν με αποστολή να διασχίσει την ΕΣΣΔ φωτογραφίζοντας μυστικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και να προσγειωθεί σε μια βάση στη Νορβηγία. Περίπου στα μισά της διαδρομής καταρρίφθηκε (στην περιοχή του Σβερντλόφσκ) από σοβιετικό πύραυλο. Ο πιλότος, ο σμηναγός Γκάρι Πάουερς, χρησιμοποίησε το αλεξίπτωτό του και σώθηκε, αλλά συνελήφθη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχείρησαν στην αρχή να αρνηθούν ότι επρόκειτο για κατασκοπευτικό αεροπλάνο, αλλά οι Σοβιετικοί, έχοντας στα χέρια τους και τον πιλότο και τα συντρίμμια του αεροπλάνου, τους ανάγκασαν να παραδεχτούν την αλήθεια.

Συνέπεια της όξυνσης των αμερικανοσοβιετικών σχέσεων ήταν να ναυαγήσει η τετραμερής διάσκεψη των Παρισίων (μεταξύ ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, Γαλλίας και Μεγ. Βρετανίας) που είχε προγραμματιστεί για τις 15 Μαΐου 1960 και τελείωσε σχεδόν αμέσως μόλις άρχισε, σε ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα.

mpost-cannes

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , | 136 Σχόλια »