Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κων. Τσαλδάρης’

Πώς γέλασε το παρδαλό κατσίκι;

Posted by sarant στο 27 Νοεμβρίου, 2013

Μια από τις εκφράσεις που έχουμε για να περιγράψουμε κάτι πολύ αστείο, ή, πιο σωστά, κάτι πολύ γελοίο, κάτι που προκάλεσε ή θα προκαλέσει ακράτητα γέλια, είναι η έκφραση «γέλασε/θα γελάσει και το παρδαλό κατσίκι». Δεν είναι η μοναδική έκφραση που έχουμε για την κατάσταση αυτή’ λέμε επίσης «θα γελάσει/γέλασε και ο κάθε πικραμένος», που μάλιστα τα τελευταία χρόνια έχει κερδίσει σε συχνότητα -πάντως, και το παρδαλό κατσίκι ακόμα ακούγεται πολύ.

Η φράση συχνά χρησιμοποιείται σε νουθεσίες και παραινέσεις: πρόσεξε γιατί αλλιώς θα γελάσει μαζί σου και το παρδαλό κατσίκι. Για παράδειγμα, έχω αποδελτιώσει το εξής απόσπασμα από τα Βαμμένα κόκκινα μαλλιά του Μουρσελά: Μπήκαμε στη μεγάλη αίθουσα. Με την πρώτη ματιά είπα μέσα μου: «Εδώ, μάγκα, παίξε τον άνετο, γιατί θα γελάσει και το παρδαλό κατσίκι μαζί σου». Θα γελάσει και το παρδαλό κατσίκι μαζί σου, παναπεί θα γίνεις ρεζίλι, θα εξευτελιστείς -εδώ θα μπορούσαμε επίσης να πούμε «θα γίνεις ρεντίκολο», «θα γίνεις του κόσμου το περίγελο», «θα γίνεις ρεζίλι των σκυλιών».

Η έκφραση «θα γελάσει και το παρδαλό κατσίκι» υπάρχει φυσικά σε όλα τα λεξικά, μια και είναι πολύ διαδεδομένη. Προσέξτε ότι το ρήμα μπορεί να πάει και σε άλλους χρόνους (γέλασε, ακόμα και σε ενεστώτα: γελάει), αλλά το κατσίκι δεν μπορεί να αλλάξει σε κατσίκα, ρίφι, κατσικάκι ή αίγα, εκτός κι αν κάνουμε λογοπαίγνιο -έτσι γίνεται με τις παγιωμένες εκφράσεις.

Αν τώρα ανατρέξουμε στο ελληνικό Βικιλεξικό, θα διαβάσουμε τα εξής για την προέλευση της έκφρασης «θα γελάσει και το παρδαλό κατσίκι»: από τον τίτλο γελοιογραφίας του 1945 του Φωκίωνα Δημητριάδη που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα τα «Νέα» και στην οποία σατίριζε τον πολιτικό Κωνσταντίνο Τσαλδάρη με ένα κατσίκι με γραμμοσκιάσεις που ονομάστηκε «παρδαλό».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Πρόσφατη ιστορία, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , | 69 Σχόλια »