Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘κότα’

Η κότα δεν τρώει μπισκότα

Posted by sarant στο 24 Ιανουαρίου, 2013

Θα μπορούσα να το βάλω και σαν ερώτηση; Τρώει η κότα μπισκότα; Προτίμησα όμως να παρουσιάσω απευθείας την απάντηση που δίνω εγώ΄στο φλέγον αυτό ερώτημα, απάντηση όμως που θα την τεκμηριώσω στο τέλος του άρθρου, αφού πρώτα εξηγήσω τι συνδέει την κότα με τα μπισκότα και πώς αυτό μπορεί να ενδιαφέρει ένα ιστολόγιο γλωσσικού και όχι, ας πούμε, ορνιθπολογικού προσανατολισμού. Στο μεταξύ, σκεφτείτε κι εσείς αν τρώει η κότα μπισκότα.

Βέβαια, όσοι έχετε ακούσει την εκπομπή που κάναμε πρόσφατα με τη Μελίνα Δασκαλάκη στον ηλεραδιοφωνικό σταθμό amagi radio μπορεί να θυμάστε τι σχέση έχει η κότα με τα μπισκότα. Πράγματι, όσα συζητήσαμε σε εκείνη την εκπομπή είναι η αφορμή του σημερινού σημειώματος.

Λέγαμε λοιπόν για το συκώτι, το οποίο, όπως έχουμε αναφέρει και στο ιστολόγιο, προέρχεται από το «συκωτόν ήπαρ», δηλαδή το συκώτι από χήνες και άλλα ζώα, που οι αρχαίοι τα τάιζαν με σύκα για να παίρνει άρωμα. Με τον καιρό, το ουσιαστικό εξέπεσε και παρέμεινε το επίθετο, «συκωτόν», το οποίο έφτασε να χαρακτηρίζει όχι μόνον το ειδικά προετοιμασμένο συκώτι, αλλά το συκώτι γενικά. Από το συκωτόν, που ήταν πια ουσιαστικό, είχαμε το υποκοριστικό συκώτιον και μετά συκώτι. Αυτό το γλωσσικό φαινόμενο, η απόπτωση δηλαδή του ουσιαστικού, είναι αρκετά συνηθισμένο στα ελληνικά (πρβλ. ποντικός μυς δηλ. το ποντίκι από τη θάλασσα (πόντος) που έγινε ποντικός, νεαρόν ύδωρ, πανικός φόβος) και λογαριάζω να του αφιερώσω ένα άρθρο στο κοντινό μέλλον (οπότε, ας μην το πολυσυζητήσουμε σήμερα).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , , , , | 196 Σχόλια »