Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κώστας Δεσποινιάδης’

Ομολογώ ότι έχω αγανακτήσει…

Posted by sarant στο 23 Ιουνίου, 2015

Όχι, δεν είναι σχόλιο για την πολιτική ή όποιαν άλλην επικαιρότητα, δεν είναι καν δική μου φράση. Είναι φράση παρμένη από μιαν επιστολή ενός διανοούμενου που συγκαταλέγεται στις σημαντικές μορφές των γραμμάτων μας, επιστολή που αφορά θέματα γλωσσικά που οπωσδήποτε ενδιαφέρουν το ιστολόγιο αλλά και εκφράζει την απόγνωση του συγγραφέα όταν βλέπει τον επιμελητή του κειμένου να επιβάλλει τις δικές του γλωσσικές επιλογές χωρίς ο συγγραφέας να μπορεί να αντιδράσει.

kronstandiΧτες το πρωί λοιπόν, πέρασα από το σπίτι ενός παλιού φίλου (που δεν γράφει πια στο ιστολόγιο διότι έχει σταματήσει τη δικτυοπλοΐα) να τον πάρω να πάμε για μια παραποτάμια βόλτα, και πριν ξεκινήσουμε μού έδειξε το βιβλίο που βλέπετε αριστερά το εξώφυλλό του, την «Εξέγερση της Κρονστάνδης» του Άρη Αλεξάνδρου. Ο Άρης Αλεξάνδρου, μάλλον ο καλύτερος μεταφραστής της γενιάς του, ήταν ποιητής αλλά οι πιο πολλοί τον ξέρουν από το μοναδικό μυθιστόρημά του «Το κιβώτιο».

Το βιβλίο για την Κρονστάνδη βέβαια δεν είναι λογοτεχνικό αλλά μια εξιστόρηση της εξέγερσης της Κρονστάνδης, της πρώτης εξέγερσης που συνάντησαν (το 1921) και τελικά έπνιξαν στο αίμα οι μπολσεβίκοι μετά την επανάσταση του 1917. Η Κρονστάνδη είναι χτισμένη πάνω σ’ ένα νησάκι πολύ κοντά στην Πετρούπολη, λιμάνι του Πολεμικού Ναυτικού -οι εξεγερμένοι ήταν ναύτες του σοβιετικού πολεμικού ναυτικού. Τα γεγονότα είναι γνωστά ή μπορείτε να τα βρείτε αλλού, δεν θα σταθώ σε αυτά.

Λεξιλογικά ενδιαφέρει η Κρονστάνδη, κυρίως επειδή στα ελληνικά έχει αποκτήσει ένα παραπανίσιο Ν που δεν εξηγείται εύκολα, αφού γράφεται Kronstadt (στα ρώσικα Кронштадт) -το όνομα είναι γερμανικό, πόλη του στέμματος. Εικάζω ότι το -άνδη το απέκτησε με έλξη από τις διάφορες -λάνδες, αλλά αν ξέρετε καλύτερα διορθώστε με.

Το βιβλίο για την Κρονστάνδη το είχε γράψει ο Αλεξάνδρου κατά παραγγελία του εκδότη Χρίστου Φυτράκη, ο οποίος το ενέταξε στη σειρά «Τα φοβερά ντοκουμέντα» που εκδόθηκαν στη δεκαετία του 1970 -και, αν δεν κάνω λάθος, ξανακυκλοφόρησαν πριν από μερικά χρόνια ως προσφορά από κάποιαν εφημερίδα. Στο εξώφυλλο εκείνης της πρώτης έκδοσης δεν αναφερόταν καν το όνομα του συγγραφέα, που μόνο στη σελίδα του τίτλου εμφανιζόταν. Επίσης, στην επιμέλεια του κειμένου είχαν γίνει κάποιες γλωσσικές επεμβάσεις που προκάλεσαν την αγανάκτηση του συγγραφέα -όπως θα δείτε αναλυτικά σε λίγο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Γενικά γλωσσικά, Πρόσφατη ιστορία, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , , , , | 188 Σχόλια »