Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Κ. Βεργόπουλος’

Το κοφίνι του Μπάμπη και άλλα ετεροχρονισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 2 Δεκέμβριος, 2012

Ετεροχρονισμένα είναι τα μεζεδάκια μας επειδή χτες που ήταν η κανονική τους μέρα έπεφτε πρωτομηνιά κι έτσι έδωσαν τη θέση τους στο Μηνολόγιο του Δεκέμβρη. O Μπάμπης του τίτλου είναι ο Μπάμπης Παπαδημητρίου, ο γνωστός δημοσιογράφος της Καθημερινής. Το κοφίνι θα το δούμε σε λίγο, σαν κυρίως πιάτο δεν κάνει να το βάλουμε στην αρχή.

Το πρώτο μεζεδάκι μού το έστειλε ένας φίλος που μου έχει ξαναστείλει μαργαριτάρια και αναρωτιέται μήπως γερνάει ή τον πιάνουν γλωσσικές παραξενιές. Τον ενόχλησε ο τίτλος Στη φάκα 13 ποντικοί που «ξάφριζαν» βαλίτσες στο Σαρλ ντε Γκωλ του Παρισιού, σε άρθρο του in.gr, που τον χαρακτηρίζει «αποτυχημένο τίτλο, αντάξιο Σόμπολου παλαιάς κοπής», καθώς και τα εισαγωγικά στο «ξάφριζαν» -και εδώ έχει απόλυτο δίκιο, διότι με το να βάζει ο υλατζής εισαγωγικά στο «ξάφριζαν» είναι σαν να υπονοεί ότι οι αρχές έπιασαν πραγματικούς ποντικούς με πραγματική φάκα!

Ο δεύτερος τίτλος που παραξένεψε τον φίλο μου, πάλι από το in.gr, με έχει μπερδέψει λίγο: Η «μητέρα λιτότητα» Μέρκελ επικεφαλής στην γερμανική προεκλογική κούρσα. Όπως λέει και μέσα στο άρθρο, πολλοί αποκαλούν τη Μέρκελ «μητέρα λιτότητα» της Ευρ. Ένωσης. Έχω δει αρκετές φορές να αποκαλούν τη Μέρκελ μητέρα (Mutter Merkel) αλλά όταν είδα το «μητέρα λιτότητα» σκέφτηκα ότι θα είναι λογοπαίγνιο με τη Μάνα κουράγιο, τη Mutter Courage του Μπρεχτ -οπότε καλύτερα θα ήταν να αποδοθεί Μάνα λιτότητα. Όμως δεν βρίσκω στο γκουγκλ κανένα Mutter Austerität/Austerity, οπότε μάλλον λάθος υπέθεσα, και ούτε βρήκα το πρωτότυπο άρθρο για να δω πούθε εμπνεύστηκε ο συντάκτης τον τίτλο του.

Η σχιζολεξία της εβδομάδας από τον skai.gr, που έγραψε ότι η εκταμίευση της δόσης θα εγκριθεί από τη γερμανική βουλή «με τη διαδικασία του κατ’ επείγοντος«. Εκτός κι αν δεν είναι σχιζολεξία και απλώς σβήστηκε από λάθος μια λέξη, αν δηλαδή η αρχική φράση ήταν «με τη διαδικασία του κατ’ επίφαση επείγοντος».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 167 Σχόλια »

Ο Γιάννης Ρίτσος και τα σοβιετικά τανκς

Posted by sarant στο 12 Αύγουστος, 2012

Ίσως δεν είναι και πολύ κατάλληλη η συγκυρία για το σημερινό άρθρο, κατακαλόκαιρο παραμονές δεκαπενταύγουστου, αλλά δεν το είχα έτοιμο το θέμα, εκείνο ήρθε και με βρήκε. Κι έπειτα, είναι θέμα που με ενδιαφέρει διπλά, μια και το ιστολόγιο αρέσκεται να σκαλίζει μικροφιλολογικά μυστήρια, ιδίως τις Κυριακές, αλλά και έχει ειδικευτεί στην ανασκευή μύθων, και το σημερινό θέμα μας έχει και από τα δύο. Ο λόγος είναι για τον Γιάννη Ρίτσο, ο οποίος, αν πιστέψουμε όσα γράφονται κατά καιρούς, έχει πει ή έχει γράψει κάτι για σοβιετικά τανκς που χορεύουν. Ως εκεί υπάρχει ομοφωνία στις διάφορες εκδοχές, αλλά ως προς τις υπόλοιπες λεπτομέρειες οι διάφορες εκδοχές διίστανται.

Για παράδειγμα, σε χρονογράφημά του στην εφημ. Μακεδονία, ο συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης γράφει: Πώς να ξεχάσεις τον πράγματι σπουδαίο μας ποιητή Γιάννη Ρίτσο, που έγραφε ότι τα σοβιετικά άρματα χόρευαν ταγκό κατά την εισβολή στην πλατεία της Πράγας; Πώς να το ξεχάσεις ή πώς να το θυμηθείς, θα το δούμε παρακάτω. Αλλά αν η εκδοχή του Σκαμπαρδώνη είναι απλώς μία από τις πολλές, έχει ωστόσο ένα μοναδικό στοιχείο.

Εννοώ ότι, απ’ όσο ξέρω, ο Σκαμπαρδώνης είναι ο μοναδικός που θέλει τον Ρίτσο να γράφει για τα τανκς που χορεύουν ταγκό. Η Κωνσταντίνα Ζάνου, σε άρθρο της που δημοσιεύτηκε και στην κυπριακή Καθημερινή, δίνει την επικρατούσα εκδοχή: «Τα τανκς χορεύουν βαλς στις πλατείες της Πράγας», που υποτίθεται ότι το έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος για την εισβολή των σοβιετικών στην Πράγα το 1968. Και πράγματι, οι περισσότερες εκδοχές θέλουν τον Γιάννη Ρίτσο να έγραψε ένα ποίημα για να υμνήσει τη σοβιετική εισβολή στην Πράγα, στο οποίο έβλεπε τα τανκς να χορεύουν βαλς. Εδώ που τα λέμε, το βαλς, σαν χορός, ταιριάζει στα τανκς περισσότερο από το ταγκό, δεν βρίσκετε; Με τα βαλς συμφωνεί και το sansimera.gr, που βρίσκει ότι ο Ρίτσος ήταν σπουδαίος ποιητής  «όταν δεν υπονόμευε ο ίδιος την αξία του με τη στρατευμένη ποίησή του για τα «σοβιετικά τανκς που χορεύουν βαλς στην Πράγα» και άλλα τέτοια». Σε άλλες πάλι πηγές, δεν προσδιορίζεται ο χορός. Έτσι, σε άρθρο του Δ. Παλαιολογόπουλου, αρχικά στην Αυγή, τα τανκς απλώς χορεύουν στους δρόμους της Πράγας, αλλά δεν ξέρουμε τι είδους χορό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μύθοι, Πρόσφατη ιστορία, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 203 Σχόλια »