Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Λίμνη’

Παλιές λιμνιώτικες λέξεις και φράσεις

Posted by sarant στο 30 Μαρτίου, 2012

Τις προάλλες  πήρα ένα ηλεμήνυμα από μια φίλη που διάβασε το βιβλίο μου «Λέξεις που χάνονται» και μου επισήμανε κάποιες λέξεις του βιβλίου που τις λένε και στα μέρη της, τη Λίμνη Ευβοίας, προσθέτοντας ότι έχει μαζέψει κι άλλες τέτοιες παλιές και σπάνιες λέξεις, που δεν τις έχει το βιβλίο. Της ζήτησα να μου στείλει ένα δείγμα, και πράγματι μου έστειλε μερικές λέξεις, που θα τις δούμε τώρα μαζί -ζήτησα βέβαια και την άδειά της.

Ο λόγος που θα δούμε μαζί τις λέξεις αυτές είναι για να διαπιστώσουμε σε ποια άλλα μέρη λέγονται, γιατί είμαι βέβαιος ότι σχεδόν όλες θα λέγονται και αλλού, όπως άλλωστε συμβαίνει με τις περισσότερες από τις λέξεις που θεωρούμε τοπικές. Να πω ξεκινώντας ότι για το ιδίωμα της Λίμνης δεν ξέρω και πολλά πράγματα -θυμάμαι αμυδρά να έχω διαβάσει σε ένα άρθρο του ΝΔΤριανταφυλλόπουλου, του μελετητή του Παπαδιαμάντη, ότι έχει ομοιότητες με το σκιαθίτικο ιδίωμα, αλλά μπορεί και να κάνω λάθος και δεν έχω τρόπο τώρα να το επιβεβαιώσω.

Η φίλη πάντως έκανε καλή δουλειά, αφού για κάθε λέξη δίνει, πέρα από τον ορισμό και μια παραδειγματική φράση. Τα δικά μου σχόλια ακολουθούν από κάτω.

* αναπεταρίκ(ι): ανάρριχτα

«Βρε σα να δρόσισε. Κάτσε να ρίξω τη ζακέτα μου αναπεταρίκ’.»

Τη λέξη δεν τη βρίσκω σε κανένα λεξικό, αλλά υπάρχει σε διήγημα του Μωραϊτίδη (που είναι Σκιαθίτης, μην ξεχνάμε). Αλλά και στη «Δροσούλα» του Τόλη Καζαντζή, όπου περιγράφεται ένα κατοχικό στιγμιότυπο με τον Βασίλη Τσιτσάνη, διαβάζουμε: Όμως, το παράλλο βράδυ, να σου τον τον Τσιτσάνη, με το φίλο του το Μήτσο αλαμπρατσέτα, σενιαρισμένος κι ωραίος, με το σακάκι του ριγμένο στους ώμους αναπεταρίκ-κουτσαβακίστικα και το μπουζούκι του επ’ ώμου σα καμιά γκλίτσα. Τη βρίσκω και στο εξαιρετικό βιβλίο του Δ. Δελιόπουλου για το ρουμλουκιώτικο ιδίωμα (το Ρουμλούκι είναι η περιοχή γύρω από την Αλεξάνδρεια Ημαθίας, πρώην Γιδά), να λέγεται για το πανωφόρι που φοριέται ριχτό, χωρίς να έχουν περαστεί τα μανίκια. Δεν αποκλείω να έχει (σχεδόν) πανελλήνια διάδοση, αφού τη βρίσκω και σε άρθρο για τους κουτσαβάκηδες.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Ντοπιολαλιές | Με ετικέτα: , , , , | 86 Σχόλια »