Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Λα Παλίς’

Η λαπαλισάδα του Ντάνου

Posted by sarant στο 27 Φεβρουαρίου, 2019

Σχολίαζα στο προχτεσινό άρθρο ένα βίντεο της τηλεπερσόνας που ακούει στο ψευδώνυμο Ντάνος (κατά κόσμον Γιώργος Αγγελόπουλος). Στο βίντεο αυτό, ο Ντάνος διαφήμιζε το βιβλίο που έγραψε (που του έγραψαν, για να τα λέμε όλα) και που το εξέδωσε από έναν κάποτε σοβαρό εκδοτικό οίκο. Το βιβλίο είχε αναμενόμενα μεγάλη επιτυχία: οι πελάτες έκαναν ουρά έξω από το βιβλιοπωλείο.

Τον χλευάσαμε αρκετά τον Ντάνο για τις κοτσάνες που λέει στο βίντεο, ότι έχει διαβάσει οχτώ βιβλία, κι ότι δεν μπόρεσε να διαβάσει μονοκοπανιάς το δικό του. Να παραδεχτώ πως είναι εύκολος στόχος. Πάντως, σαν προϊόν της μαζικής κουλτούρας που είναι, επιδέχεται και σχολιασμό και κριτική -γιατί όχι και χλευασμό.

Το αξιοχλεύαστο δεν είναι τα οχτώ βιβλία του Ντάνου, είναι η ψευτιά και η πλαστικούρα του Ντάνου. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν διαβάσει 8 βιβλία ή και λιγότερα κι όμως έχουν γράψει κείμενα που κέρδισαν την αθανασία -ο Μακρυγιάννης, ας πούμε, δεν είχε διαβάσει κανένα βιβλίο. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ξέρουν να διαβάζουν κι όμως έχουν σοφία ζωής που επιβάλλει τον σεβασμό.

Λοιπόν, σε εκείνο το βίντεο, όταν ρωτήθηκε ο Ντάνος για τις κακές κριτικές που έγιναν στο βιβλίο του, απάντησε: Οι κακές κριτικές είναι το αντίθετο των καλών κριτικών -ή κάτι τέτοιο.

Ολόσωστο, βέβαια, αλλά και εντελώς ταυτολογικό -που γινόταν ακόμα πιο αστείο όταν έβλεπες το σοβαρό ύφος που είχε ο ηγεμών από τη Δυτική Λιβύη οταν εκφωνούσε το απόφθεγμα.

Αυτό το απόφθεγμα, το χαρακτηρισα «λαπαλισικό», λέξη που προκάλεσε την απορία ενός φίλου. Στον τίτλο, μιλάω για τη «λαπαλισάδα του Ντάνου», όρος κάπως πιο καθιερωμένος, που ανάγεται στο γαλλικό lapalissade και που αρέσκεται να τον χρησιμοποιεί ο Γιώργος Κεντρωτής και μου τον έχει κολλήσει κι εμένα.

Λαπαλισάδα, από τον ντε Λα Παλίς. Να το πούμε ολόκληρο, από τον Jacques II de Chabannes de La Palice, στρατάρχη του Φραγκίσκου του 1ου της Γαλλίας. Μεγάλος πολεμιστής, ο άρχοντας ντε λα Παλίς πέθανε ηρωικά το 1525 στην πολιορκία της Παβίας.

Για τον ηρωικό του θάνατο, γράφτηκε τραγούδι, σύμφωνα με μια εκδοχή το εξής:

Hélas, La Palice est mort,
Il est mort devant Pavie ;
Hélas, s’il n’était pas mort,
Il ferait encore envie

Πέθανε ο ντελαΠαλίς
Πέθανε μπρος στην Παβία
Αχ, αν δεν είχε πεθάνει
θα τονε ζηλεύαν όλοι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Επικαιρότητα, Ιστορία, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , | 212 Σχόλια »

Παραδείσια μεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Νοέμβριος, 2017

Και βέβαια τα ονομάζω «παραδείσια» επειδή μέσα στην εβδομάδα έσκασε το σκάνδαλο με τα Paradise Papers, όπου μάθαμε πως ακόμα και η Ελισάβετ της Αγγλίας τις οικονομίες της τις φυλάει σε εξωχώριες εταιρείες -να έχει κι ένα αποκούμπι για τα γεράματα.

Τα Paradise Papers ονομάστηκαν έτσι από τους φορολογικούς παραδείσους όπου εμπιστεύονται τις οικονομιες τους, μακριά απ’το αγριεμένο πλήθος, οι πλούσιοι και οι διάσημοι του πλανήτη. Ο παράδεισος, πάντως, δεν έχει ετυμολογική σχέση με τον… παρά, παρόλο που όλο το παραδάκι σε παραδείσους κρύβεται.

Αλλά επειδή σήμερα είναι Σάββατο και κατ’ εξαίρεση δεν λεξιλογούμε, δεν θα ασχοληθώ σε τούτο το άρθρο με τα πολύ ενδιαφέροντα λεξιλογικά του παραδείσου αλλά και των havens/heavens. Αυτά θα μείνουν γι’ άλλο άρθρο -εμείς προχωράμε ευτράπελα και πολυσυλλεκτικά με τα αλιεύματα της εβδομάδας, μαργαριταρένια και μη.

Και ξεκινάω με μια πολύ ωραία λαπαλισάδα στον τίτλο άρθρου για την αποφυλάκιση της Βίκης Σταμάτη: Εκτός της φυλακής η Βίκυ Σταμάτη, γιατί αποφυλακίστηκε!

Η λαπαλισάδα είναι λέξη λέξη που την χρησιμοποιεί ο φίλος μου ο Γιώργος Κεντρωτής. Λέγεται και «αλήθεια του ντε Λα Παλίς», εννοώντας την αυτονόητη αλήθεια, την πρόδηλη κοινοτοπία -όπως ο γενναίος ντε Λα Παλίς, που ένα τέταρτο πριν πεθάνει ήταν ζωντανός ακόμα. Βέβαια, ο Λα Παλίς αξίζει άρθρο, πάντως ο τίτλος του άρθρου για τη Βίκυ Σταμάτη όντως αποτελεί λαπαλισάδα, παρόλο που θεωρητικά θα μπορούσε να είναι «εκτός της φυλακής» η Βίκυ Σταμάτη όχι επειδή αποφυλακίστηκε αλλά επειδή π.χ. απέδρασε ή επειδή είχαν απεργία οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι.

* Την Κυριακή έχουμε και τις εκλογές της κεντροαριστεράς και δυστυχώς δεν παρακολούθησα το τελευταίο ντιμπέιτ, ούτε την σχετική συζήτηση, οπότε δεν μπορώ να σας σερβίρω παρά μόνο ένα μεζεδάκι και δη απο δεύτερο χέρι, από σχόλιο φίλου στο Φέισμπουκ:

[…] θα πω ένα στίγμα επιγραμματικό […]

Η Φώφη μιλάει και πίσω στα ράφια της βιβλιοθήκης αυτοκτονούν μαζικά γραμματικές και συντακτικά

* Τα άχρηστα εισαγωγικά της εβδομάδας σε άρθρο αθλητικού ιστοτόπου:

Αποπνικτική ήταν η ατμόσφαιρα λίγο πριν την έναρξη του ντέρμπι στο ΟΑΚΑ Η αστυνομία έκανε χρήση χημικών στα επεισόδια που σημειώθηκαν με οπαδούς της ΑΕΚ της Θύρας 35.

Όπως φαίνεται και από τις εικόνες, οι παίκτες της ΑΕΚ και του ΠΑΟΚ «δάκρυσαν» μόλις εισέπνευσαν τα δακρυγόνα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Το είπε/δεν το είπε, Υπότιτλοι, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 243 Σχόλια »