Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Λεξικό Σούδα’

Στειλεός, η λέξη της εβδομάδας

Posted by sarant στο 5 Ιανουαρίου, 2022

Χτες είχαμε την ανασκόπηση των λέξεων του 2021, οπότε από σήμερα περνάμε σε καινούργια λεξιλογική χρονιά. Ταιριάζει λοιπόν να την εγκαινιάσουμε με ένα άρθρο λεξιλογικό, αφιερωμένο στη λέξη που έχει κερδίσει, αυτές τις μέρες, το παροιμιώδες δεκαπεντάλεπτο της διασημότητας.

Εννοώ τη λέξη «στειλεός», αν και τη βρίσκουμε γραμμένη πολύ συχνά και με ύψιλον, στυλεός δηλαδή, ενώ εδώ κι εκεί βλέπει κανείς κι άλλες παραλλαγές, όπως στην οθονιά:

Ο στειλεός λοιπόν είναι το εργαλείο εκείνο, σαν μικρό ραβδάκι, ή μαραφέτι αν προτιμάτε τον ακριβή όρο, με το οποίο γίνονται τα τεστ για τον κορονοϊό, και σαν λέξη εκτοξεύτηκε στην επικαιρότητα έπειτα από μια τηλεοπτική εμφάνιση του Θ. Βασιλακόπουλου (εδώ ρεπορτάζ και βίντεο) ο οποίος υποστήριξε:

«Το self test γίνεται rapid αν βάλουμε βαθιά το στ*λεό στη μύτη μας και κάνουμε καλή δειγματοληψία».

Η φράση αυτή έδωσε λαβή για κάμποσα έξυπνα αστεία στα σόσιαλ, όπως ας πούμε ότι αν βάλουμε πιο βαθιά τον στειλεό επαναφέρουμε τις εργοστασιακές ρυθμίσεις ή κάνουμε γαστροσκόπηση (ίνα μη τι χείρον είπω), ενώ χάρη σε αυτή την τηλεοπτική εμφάνιση πολύς κόσμος συνειδητοποίησε ότι υπάρχει αυτή η λέξη και ότι αυτό το πραματάκι (το μαραφέτι, το μαντζαφλάρι, το καβλιτζέκι) που βάζουμε ή που μας βάζουν στη μύτη λέγεται, επισήμως, στειλεός (άλλο τώρα το πώς γράφεται).

Ένας φίλος στο Τουίτερ με ρώτησε: «Πρέπει να θεωρώ τον εαυτό μου άσχετο που πρώτη φορά σήμερα άκουσα αυτή τη λέξη;» κι ένας άλλος του υπέδειξε να διαβάσει τη συσκευασία των αυτοτέστ. (Εδώ δεν είμαι αρμοδιος, διότι τα αυτοτέστ που έχω πρόχειρα είναι από αυτά που μας μοιράζουν στο Δουκάτο κι έτσι δεν έχουν οδηγίες στα ελληνικά).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αντιδάνεια, Επικαιρότητα, Λεξικογραφικά, Ορθογραφικά, Πανδημικά | Με ετικέτα: , , | 241 Σχόλια »

Ποια ελληνική λέξη αρχίζει από ζν;

Posted by sarant στο 16 Απριλίου, 2010

Ως γνωστόν, για να κάνουμε συλλαβισμό λέξεων, όταν πέσουμε σε σύμπλεγμα συμφώνων πρέπει να ξέρουμε αν αρχίζει ελληνική λέξη από το συγκεκριμένο σύμπλεγμα. Αν ναι, τότε το σύμπλεγμα πάει ολόκληρο σε μια συλλαβή, αλλιώς χωρίζεται. Λοιπόν, επειδή, έστω, έχουμε λέξεις από σχ- συλλαβίζουμε Πα-σχα, αλλά επειδή δεν έχουμε λέξη από ρλ συλλαβίζουμε αρ-λε-κί-νος. Βέβαια, το τι σημαίνει «ελληνική λέξη» σηκώνει νερό· θα έλεγε κανείς πως η λέξη «σλάβος» δεν είναι ελληνική;

Αλλά ας γυρίσουμε στο ερώτημα του τίτλου. Έστω ότι σας τυχαίνει να συλλαβίσετε τον Σαρλ Αζναβούρ ή τον τέως διαιτητή Καζναφέρη (cash να φέρεις έλεγαν κάποιοι, ποιος ξέρει γιατί) και έστω πως τα φέρνει ο διάολος να συμπέσει ο συλλαβισμός στο ζν. Πώς το χωρίζετε; Α-ζνα-βούρ ή Αζ-να-βουρ; Καζ-να-φέ-ρης ή Κα-ζνα-φέ-ρης; Μ’ άλλα λόγια, υπάρχει ελληνική λέξη που ν’ αρχίζει από ζν και αν ναι, ποια είναι;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λεξικογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 251 Σχόλια »