Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Λιβύη’

Μεζεδάκια της βασιλικής μέντας

Posted by sarant στο 3 Οκτωβρίου, 2020

Μερικές φορές το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο παίρνει τον τίτλο του όχι από την επικαιρότητα ή από το ημερολόγιο, αλλά από ένα από τα μεζεδάκια της πιατέλας, που μου φαίνεται πολύ γουστόζικο. Κάτι τέτοιο συμβαίνει και σήμερα, κι έτσι αντί να πω π.χ. για τριτοκτωβριανά μεζεδάκια ή για μετασυνοδικά μεζεδάκια, εννοώντας τη Σύνοδο Κορυφής που είχαμε προχτές και που δεν επέβαλε κυρώσεις στην Τουρκία, λέω για μεζεδάκια της βασιλικής μέντας.

Αλλά τι είναι η βασιλική μέντα; Λέω να μην σας αφήσω στην απορία και να ξεκινήσω με αυτό.

Υπάρχει ένα παιδικό παιχνίδι γνώσεων, που λέγεται BrainBox. Mου λένε ότι είναι πολύ καλό παιχνίδι, και δεν έχω λόγους να αμφιβάλλω. Ωστόσο, η ελληνική του μετάφραση έχει ένα τουλάχιστον σπαρταριστό μεταφραστικό λάθος.

Βλέπετε εδώ το απόσπασμα μιας κάρτας από το παιχνίδι αυτό, που είναι αφιερωμένη στον Νεύτωνα. Πάνω στην κάρτα υπάρχουν διάφορα στοιχεία για τη ζωή του Νεύτωνα, ανάμεσα στα οποία το διάσημο μήλο που έπεσε (ή δεν έπεσε) πάνω στο κεφάλι του και από το οποίο εμπνεύστηκε ή δεν εμπνεύστηκε τον νόμο της βαρύτητας. Όμως, πιο δεξιά βλέπουμε ότι ο Νεύτωνας διετέλεσε επίσης Φύλακας της Βασιλικής Μέντας.

Τι να είναι αυτό άραγε; Μήπως ο βασιλιάς της Αγγλίας αγαπούσε να βάζει μέντα στο τσάι του, και προφανώς έκανε εισαγωγές μέντας από τις αποικίες, και θα είχε και κάποιον αξιωματούχο να φυλάει τα πολύτιμα αποθέματα, έτσι; Χμ, όχι. Μόνο στη Νομανσλάνδη θα συνέβαινε αυτό.

Θα μαντέψατε ίσως τι έγινε. Ο Νεύτων πράγματι διορίστηκε Warden of the Royal Mint και Master of the Royal Mint, δηλαδή διευθυντής του… Βασιλικού Νομισματοκοπείου βεβαίως, διότι στα αγγλικά εχουμε δύο ομόηχες λέξεις, mint τη μέντα, από τα ελληνικά (μίνθη) και mint το νομισματοκοπείο, από τα λατινικά (moneta, monnaie, money). Ε, το μπέρδεψε ο άνθρωπος, τι φταίει κι αυτός που η αγγλική γλώσσα είναι φτωχή;

* Αν απορείτε, η βασιλική μέντα είναι η απόδοση που διαλέγει το Google translate αν του δώσετε royal mint. Θα περίμενε κανείς ένα εμπορικό εγχείρημα που έχει πολλές πωλήσεις να χαλαλίζει ένα κατοστάρικο σε έναν επαγγελματία μεταφραστή αντί να βγάζει τα μάτια των παιδιών με τέτοια μαργαριτάρια.

* Αξιέπαινη πρωτοβουλία εταιρείας των ΜΜΕ να αρνηθεί επιχορηγήσεις για την προβολή μηνυμάτων σχετικά με την πανδημία (τη λεγόμενη λίστα Πέτσα). Ωστόσο, στη σχετική ανακοίνωση παρατηρώ μια περίεργη διατύπωση:

Αν τότε, υπήρξε το επιχείρημα του κατεπείγοντος, αιφνιδιασμός και βιασύνη, τώρα μετράμε ήδη 7 μήνες μάχης με την επιδημία του κορονοϊού για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη και δεν υπάρχει καμία δικαιολογία από την πλευρά της κυβέρνησης.

Δεν σας φαίνεται να λείπει κάτι; Μετράμε 7 μήνες με την επιδημία για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Νομίζω ότι έχουμε εξέλιξη του σχήματος «πολύ σκληρός για να πεθάνει», δηλ. πολύς καιρός για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Οικονομικός τρόπος ίσως αλλά εγώ θα προτιμούσα «οπότε πάει πολύ να επαναληφθούν τα ίδια λάθη» ή «οπότε θα ήταν απαράδεκτο να επαναληφθούν τα ίδια λάθη».

* Κι ένα αστείο λαθάκι, στον τίτλο της είδησης για το κρουαζιερόπλοιο:

Αρνητικά τα τοστ και στα 12 μέλη του πληρώματος.

Είχαν παραγγείλει ζαμπόν-τυρί-ντομάτα και τους έβαλε μόνο τυρί φαίνεται.

* Κι ένας τίτλος απο την Αυγή. Σε άρθρο για τις ξενοφοβικές αντιδράσεις στα Καμένα Βούρλα, ο τίτλος είναι:

Απέχουν πολύ περισσότερο από 1.728 χιλιόμετρα.

Εννοεί, και το λέει και στο άρθρο, ότι τα Καμένα Βούρλα, όπου οι τοπικές αρχές και κάποιοι κάτοικοι εκδίωξαν τα 39 ανήλικα προσφυγόπουλα που έτσι κι αλλιώς περαστικά ήταν από τον τόπο τους, απέχουν έτη φωτός θα λέγαμε, σε συμπεριφορά, απο την Τήλο, όπου οι ντόπιοι καλοδέχονται τους πρόσφυγες.

Επί της ουσίας με βρίσκει σύμφωνο ο αρθρογράφος. Αλλά αναρωτιέμαι πού τα βρήκε αυτά τα 1728 χιλιόμετρα. Μου φαίνονται πάρα πολλά για μια διαδρομή από τη Φθιώτιδα στην Τήλο έστω κι αν δεν υπάρχει απευθείας συγκοινωνία ανάμεσα στα δυο μέρη. Το έψαξα λοιπόν λίγο και βρήκα ότι δεν είναι εντελώς παλαβό το νούμερο.

Για να πάτε από τα Καμένα Βούρλα στην Tήλο, αν δεν έχετε δικό σας σκάφος, θα πάτε στον Πειραιά, και από εκεί θα πάρετε το πλοίο, έτσι; Αλλά αυτό βγαίνει μόλις 701 χλμ στο Google Maps. Ωστόσο, το Google Maps δίνει και άλλες εναλλακτικές:

  • να πάτε στο Λαύριο, και από εκεί να πάρετε πλοίο για τα Ψαρά-Χίο-Μυτιλήνη, να περάσετε στο Αϊβαλί, από εκεί οδικώς μέχρι το Μποντρούμ, από εκεί με πλοίο Κω-Νίσυρο-Τήλο: 1115 χλμ.
  • να πάτε οδικώς ίσαμε το Τεκιρντάγ, στις ακτές της Προποντίδας, από εκεί να περάσετε με φέρι απέναντι, και μετά οδικώς έως το Μποντρούμ κτλ. Αυτό δίνει 1485 χιλιόμετρα.

Και πάλι όμως απέχουμε από τα 1728. Αλλά βρήκα πώς προκύπτουν και αυτά: αν πάτε Καμένα Βούρλα-Κωνσταντινούπολη-Μποντρούμ και από εκεί το καραβάκι. Αυτό, στο δικό μου το μηχάνημα, βγάζει 1724 χιλιόμετρα, αλλά είμαστε αρκετά κοντά στα 1728. Ορίστε η διαδρομή. Μόλις 21 ώρες, ιδανική για όποιον τον πιάνει η θάλασσα.

Και μια κραυγαλέα περίπτωση φέικ νιους από το κρατικό ΑΠΕ. Το πρωί της Πέμπτης μετέδωσε την ειδηση για το πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο στην Αθήνα συνοδεύοντάς το από αυτή την εικόνα.

Με μια πρώτη ματιά ο νοικοκυραίος βλέπει επεισόδια και αποστρέφει αηδιασμένος το βλέμμα. Δεύτερη ματιά δεν ρίχνει.

Αν έριχνε, θα πρόσεχε ότι οι διαδηλωτές παραείναι μεγάλοι για μαθητές. Ότι φοράνε βαριά πανωφόρια και πουλοβερ, ενώ η διαδήλωση έγινε με κοντομάνικα κάτω από τον λαμπρο ήλιο. Ότι το τοπίο με τα δέντρα πίσω δεν θυμίζει το κέντρο της Αθήνας.

Διότι, βλέπετε, το ΑΠΕ βρήκε μια φωτογραφία αρχείου από φοιτητική διαδηλωση και μαλιστα μια φωτογραφία που να δείχνει επεισόδια. Λέτε να ήταν τυχαίο το λάθος; Εγώ λέω όχι. Λέτε να παραιτήθηκε κάποιος για το φέικ; Όχι βέβαια. Απλώς, όταν έπεσε πολύ κράξιμο από τα σόσιαλ, άλλαξαν την εικόνα (στο άρθρο) και κατέβασαν το τουίτ που βλέπετε πιο πάνω.

* Κι ένα αστείο λάθος σε άρθρο για τη μη συνάντηση του Πομπέο με τον Πάπα:

«Η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα έχει επιδεινωθεί σοβαρά υπό τον αυταρχικό Σι Τζίνπινγκ, ειδικά για τους θρησκευόμενους και τους πιστούς», υποστήριξε ο Πομπέο , προσθέτοντας ότι έχουν υπάρξει «αξιόπιστες αναφορές για αναγκαστικές αποστειρώσεις και αμβλώσεις μουσουλμάνων στο Σιντζιάνγκ», καθώς και «κακοποίηση καθολικών ιερέων και πιστών«.

Στειρώσεις φοβάμαι πως γίνονται στο Σιντζιάνγκ (αν προφέρεται έτσι), όχι αποστειρώσεις. Μακάρι να γίνονταν μόνο αποστειρώσεις.

Στα αγγλικά η λέξη είναι ίδια, sterilization, τόσο για τη στείρωση όσο και για την αποστείρωση. Φτωχή γλώσσα, είπαμε.

* Και ακόμα κάτι για τα επαγγελματικά θηλυκά. Η νεαρή κυρία της εικόνας δίνει συνέντευξη σε κάποιο κανάλι και δηλώνει: «Όταν οι άνδρες μαθαίνουν ότι είμαι πυροσβέστις ενθουσιάζονται».

Φαντάζεστε πως αν τους έλεγε ότι είναι «πυροσβέστρια» θα απογοητεύονταν;

* Η κυρία Γιάννα Αγγελοπούλου, ως πρόεδρος της Επιτροπής του 1821, επισκέφτηκε τη Χίο. Στο πρόγραμμα της επίσκεψης, όπως το ανακοίνωσε ο δήμαρχος Χίου, που το βλέπετε εδώ με σχολιασμό, διαβάζουμε ότι μεταξύ άλλων επισκέφτηκε και τα «ορεινά Θυμιανά».

Φίλος από το Φέισμπουκ, Χιώτης, μού έστειλε την τοποθέτηση ενός φίλου του. Αντιγράφω:

Η κ. Γιάννα Αγγελοπούλου-Δασκαλάκη, ως πρόεδρος της επιτροπής για το 2021, θα επισκεφτεί τη Χίο, μεταξύ των οποίων και το χωριό μου (τι μεγάλη τιμή- λέμε τώρα) τα Θυμιανά.

Το τραγελαφικό της υπόθεσης είναι, ότι στο δελτίο τύπου του Δήμου Χίου αναφέρεται επί λέξει : «άφιξη στα ορεινά Θυμιανά».

Το χωριό παράγει μαστίχα (τη διαδικασία συλλογής θα έρθει να δει η κ. Αγγελοπούλου) και ανήκει στα Καμπόχωρα, τα οκτώ χωριά (Θυμιανά, Νεοχώρι, Χαλκειός, Ζυφιάς, Βαβύλοι, Βασιλεώνοικο, Δαφνώνας και Βερβεράτο) που περιβάλλουν τη πεδιάδα του Κάμπου.

Τα Θυμιανά, είναι το πλησιέστερο προς τη θάλασσα χωριό, με υψόμετρο μόλις 90 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Ακόμα κι αν ήθελαν να πουν «τα ορεινά των Θυμιανών, κάτι τέτοιο δεν υφίσταται, αφού ο ψηλότερος λόφος εντός των διοικητικών ορίων της κοινότητας, είναι το Μεροβίγλι με ύψος μόλις 120 μέτρα, όταν στη Βόρεια Χίο (που είναι πράγματι ορεινή) υπάρχουν κορυφές που ξεπερνούν τα 1.000 μέτρα). Εκεί στο δήμο Χίου, φαίνεται να μη γνωρίζουν το νησί που διοικούν...

* Το νέο βέβαια που μας ταρακούνησε χτες ήταν ότι ο Τραμπ βρέθηκε θετικός στον ιό ή ότι ο κόβιντ έπαθε Τραμπ όπως είπαν ή σκέφτηκαν μερικά εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον πλανήτη.

Δυστυχώς, δεν έχω κάποιο μεζεδάκι σχετικό με την αρρώστια του Τραμπ, αλλά θα σας αποζημιώσω με ένα άλλο, που βρήκε φίλος σε άρθρο για το ντιμπέιτ του Τραμπ με τον Μπάιντεν.

Ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει ευθέως στον συντονιστή Κρις Ουάλας, ο οποίος τον κάλεσε να καταδικάσει απερίφραστα τους υπέρμαχους της ανωτερότητας της λευκής φυλής. Αντίθετα, αναφέρθηκε στους Proud Boys, μια ακροδεξιά ομάδα λευκών. Η φράση: «κάντε πίσω και έσω έτοιμοι» που τους απηύθυνε προκάλεσε ρίγη σε όσους τον άκουγαν εκείνη την ώρα.

Το λάθος είναι βέβαια το πολύ αστείο «έσω έτοιμοι», που είναι πολλαπλό διότι δεν είναι λάθος μόνο η ορθογραφία (έσω αντί για έσο). Και «έσο έτοιμοι» να έγραφε θα είχε ασυμφωνία αριθμού στα αρχαία (είναι ή όχι ξένη γλώσσα;). Έστε έτοιμοι νομίζω πως το λέγανε.

Ο Τραμπ είπε «stand back and stand by». Πώς θα το αποδίδατε;

* Γράφτηκε σε διάφορα μέσα ότι θα ελλιμενιστεί στη Σούδα ένα γιγαντιαίο αμερικανικό ελικοπτεροφόρο, το USS Hershel «Woody» Williams.

Αλλού όμως βλέπω ότι δεν είναι ελικοπτεροφόρο αλλά μάλλον… φαναρτζίδικο:

Είναι ένα πλωτό συνεργείο για ελαφρές επισκευές πλοίων του 6ου Στόλου. Για την ακρίβεια είναι μια οδική βοήθεια θαλάσσης. Το συγκεκριμένο πλοίο αποστέλλεται σε ρόλο υποστηρικτικό στο πεδίο των επιχειρήσεων για να καλύπτει άμεσες ανάγκες.

* Με αφορμή το «παράνομο» τουρκολιβυκό μνημόνιο, που πρωτοκολλήθηκε στον ΟΗΕ, αλλά δεν τρέχει τίποτα διότι είναι παράνομο (μακάρι να μην το βρούμε μπροστά μας σε δυο-τρία χρόνια), πρόσεξα ότι πολλοί, όπως και το κάποτε έγκυρο Βήμα, το γράφουν «τουρκολΥΒΙκό». Δεν πάει έτσι. Λιβύη, άρα λιβυκός, όπως το Λιβυκό πέλαγος.

Λυβικό είναι όταν υπηρετεί στα ΛΥΒ.

* Και κλείνω με ένα ακόμα θηριώδες μαργαριτάρι, που θα μπορούσε κι αυτό να τιτλοφορήσει το σημερινό άρθρο μας αν και δεν είναι τόσο αστείο όσο η βασιλική μέντα.

Ενώ εξελισσόταν η Σύνοδος Κορυφής, διέρρεαν ειδήσεις για τα προσχέδια κειμένου που ετοίμαζαν οι βοηθοί των ηγετών. Και για κάποιο από αυτά τα προσχέδια γράφτηκε ότι….

Η ΕΕ έχει στρατηγικό ενδιαφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στη Μεσόγειο του Πάσχα και….

Η φωτογραφία είναι από Real, αλλά έτσι το έχει και το Star.gr και άλλα μέσα.

Θα καταλάβατε βεβαίως ότι η Μεσόγειος του Πάσχα είναι η… Ανατολική Μεσόγειος. Βέβαια, το Πάσχα είναι Easter ενώ η Ανατολ. Μεσόγειος είναι Eastern Mediterranean, ή ίσως East, αλλά γιατί να χαλάμε τις καρδιές μας για ένα-δυο ψωρογράμματα παραπάνω ή λιγότερα;

Mη με ρωτήσετε τι σκέφτηκε ο φωστήρας την ώρα που έγραφε «Μεσόγειος του Πάσχα» (στο star.gr δίνουν και όνομα: «όπως αποκαλύπτει ο Θ. Αθανασίου…»). Σηκώνω τα χέρια ψηλά.

Εδώ τελειώσαμε. Το σημερινό άρθρο γράφτηκε με μεγάλη δυσκολία, διότι η WordPress άλλαξε editor και εκεί που είχα συνηθίσει τον παλιό, τον λεγόμενο Classic Editor, βρέθηκα σε εντελώς άγνωστο περιβάλλον και έχασα πολλή ώρα ώσπου να βρω τα πατήματά μου -και ακόμα δεν τα έχω βρει, διότι όπως ξέρετε το γέρικο άλογο δεν αλλάζει εύκολα περπατησιά. Δοκίμασα να επιστρέψω στον παλιό έντιτορ, αλλά για να γίνει αυτό χρειάζεται πλαγκ-ιν, και για να βάλεις το πλαγκ-ιν πρέπει να αγοράσεις συνδρομή, δεν γίνεται με το δωρεάν πρόγραμμα. Και η συνδρομή είναι μάλλον τσουχτερή, 25 ευρώ το μήνα -που είναι πολλά για ένα δωρεάν ιδιωτικό ιστολόγιο. Μπορώ να τα δώσω, αλλά το θεωρώ λάθος. Οπότε, είχα τόσο ξενερώσει που έλεγα να τα παρατήσω, και να μη βάλω άρθρο, οπότε θα έσπαγε το σερί της αδιάλειπτης καθημερινής παρουσίας που βαστάει από τις 28/1/2014. Τελικά, ο φίλος μας ο Στάζιμπος με εμψύχωσε κι έτσι κουτσά-στραβά το έγραψα το άρθρο, αν και δεν ξέρω τι εκπλήξεις μου επιφυλάσσει ο νέος έντιτορ ούτε αν θα έχω πάντοτε χρόνο, όπως είχα χτες. Οπότε, μην παραξενευτείτε αν αύριο-μεθαύριο δεν δείτε άρθρο. Ελπίζω όμως να το ξεπεράσουμε κι αυτό. Προς το παρόν, καλό σαββατοκύριακο στη Μεσόγειο του Πάσχα!

Posted in Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Φέικ νιουζ | Με ετικέτα: , , , , , , , | 327 Σχόλια »

Πώς να δεθεί η Μεσόγειος με σκοινιά;

Posted by sarant στο 21 Απριλίου, 2015

Όπως κάθε δεύτερη Τρίτη, κανονικά σήμερα ήταν να βάλω την επόμενη συνέχεια από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του πατέρα μου, αλλά η επικαιρότητα με κάνει να το αναβάλω (μάλλον) για αύριο.

Χτες το πρωί, ένα καρυδότσουφλο που μετέφερε δεκάδες πρόσφυγες από τη Συρία προσάραξε σε βραχώδη παραλία πολύ κοντά στην πόλη της Ρόδου και βυθίστηκε μπροστά στα μάτια των περαστικών -παρά την άμεση παροχή βοήθειας, ένας άντρας, μια γυναίκα κι ένα παιδί βρήκαν τον θάνατο. Προχτές είχαμε το χειρότερο ναυάγιο του αιώνα στη Μεσόγειο, όταν στα ανοιχτά της Λιβύης βυθίστηκε σκάφος που μετέφερε ίσως και 900 πρόσφυγες -διασώθηκαν ελάχιστοι, κάτω από τριάντα. Και καθώς γράφω αυτές τις γραμμές, άλλα δυο σκάφη έχουν εκπέμψει σήμα κινδύνου, πάλι στα ανοιχτά της Λιβύης -κάπου 400 άνθρωποι κινδυνεύουν.

Καθώς μπήκε η άνοιξη και τα νερά καλοσύνεψαν, ξανάρχισαν πυκνά τα δρομολόγια των δουλεμπορικών από την Τουρκία και τη Λιβύη. Εκατομμύρια είναι οι πρόσφυγες των πολέμων που στοιβάζονται έξω από το κατώφλι της Ευρώπης, μηδαμινές οι δυνατότητες νόμιμης διέλευσης της Μεσογείου, αμείλικτη η προσφορά και ζήτηση ανεβάζει τις τιμές, βουλώνει στόματα, κλείνει μάτια.

Όταν τις προηγούμενες εβδομάδες τα δουλεμπορικά είχαν μπορέσει να ξεφορτώσουν κακήν κακώς αλλά σώους τους επιβάτες τους στην Κω, στη Γαύδο, στη Χίο, τη Λέσβο και άλλα ελληνικά νησιά, κάποιοι αχαρακτήριστοι πολιτικάντηδες σαν τον Άδωνη Γεωργιάδη είχαν βγει στα κεραμίδια και κατηγορούσαν την αρμόδια υπουργό Τασία Χριστοδουλοπούλου, ότι με την ανοχή που επιδεικνύει έχει μετατρέψει την Ελλάδα σε πόλο έλξης των προσφύγων (που τους αποκαλούν λαθρομετανάστες).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ευρωπαϊκή Ένωση, Μετανάστες | Με ετικέτα: , , , , | 305 Σχόλια »

Εσείς συμφωνείτε να βομβαρδίσουμε τη Λιβύη;

Posted by sarant στο 19 Μαρτίου, 2011

Μπορεί ως χώρα να οδεύουμε στη χρεοκοπία, να περικόπτονται οι μισθοί και οι συντάξεις, να συγχωνεύονται σχολεία, να κλείνουν μαγαζιά, αλλά, όπως φάνηκε και με την περίπτωση του δανείου του Μεγάρου Μουσικής, λεφτά υπάρχουν όταν πρόκειται για καλό σκοπό: στην προκειμένη περίπτωση, για να βομβαρδίσουμε τη Λιβύη, μια και όπως ακούω σπεύσαμε να δηλώσουμε πρόθυμοι στην επιχείρηση ανατροπής του καθεστώτος Καντάφι, και προσφέραμε F16 και φρεγάτες, διότι, όπως είχε πει σε ανάλογη περίπτωση ο Παναγιωτάκης Κανελλόπουλος, «Δεν αντέχομεν αλλά δεν μειώνομεν τας [στρατιωτικάς] δαπάνας… Εμείς έχομεν Ζάλογγα εις την ιστορίαν μας» (28/1/54)

Σκέφτηκα ότι θα θέλατε να σχολιάσουμε το θέμα, που δεν το έχουμε ακόμα συζητήσει καθόλου στο ιστολόγιο.  Συμφωνείτε εσείς να βομβαρδίσουμε τη Λιβύη; (Και γιατί όχι το Μπαχρέιν ή την Υεμένη; )

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , | 527 Σχόλια »