Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μάκης Βορίδης’

Ένα αυτοσχέδιο τσεκουράκι

Posted by sarant στο 15 Νοέμβριος, 2016

Το τσεκούρι είναι δάνεια λέξη, ήρθε στα ελληνικά από τη Δύση -αν και δεν της φαίνεται με πρώτη ματιά: αν θελήσουμε να ανασυστήσουμε την ετυμολογική διαδρομή, από το μεσαιωνικό τσεκούριον και το ελληνιστικό σεκούριον φτάνουμε στο λατινικό securis, που σήμαινε τον πέλεκυ. Αυτό το securis, παρά την ηχητική ομοιότητα, δεν έχει καμιά σχέση με την οικογένεια λέξεων του security. Προέρχεται από το ρήμα secare, που σημαίνει «κόβω, τέμνω», απ’ όπου προέκυψαν τα διάφορα section (τομέας) των αγγλικών και γαλλικών -και η σέχτα. Άλλο το γαλλικό secours και άλλο το τσεκούρι, και μόνο η μαντάμ Σουσού τα μπέρδευε, αφού ο Ψαθάς τη βάζει σε ένα επεισόδιο να κολυμπάει και να φοβάται πως θα πνιγεί και να φωνάζει «Ω τσεκούρ!» αφού θα ήταν πολύ μπασκλάς να κραυγάσει «Βοήθεια!»

Αλλά σήμερα δεν λεξιλογούμε -παρόλο που ξεκίνησα αντιγράφοντας τα ετυμολογικά του τσεκουριού από ένα παλαιότερο άρθρο. Δεν θα μιλήσω για το τσεκούρι αλλά για το τσεκουράκι. Το τσεκουράκι, θα έλεγε κανείς, είναι ένα μικρό τσεκούρι· αν μάλιστα είναι και αυτοσχέδιο, τότε πάει το μυαλό μας σε κανένα παιχνιδάκι, εντελώς ακίνδυνο, χωρίς καμιά σχέση με ένα πραγματικό τσεκούρι, σαν τις αυτοσχέδιες μπάλες που έφτιαχναν παλιά οι πιτσιρικάδες από πανιά και κουρέλια.

tsekouriΤο αυτοσχέδιο τσεκουράκι για το οποίο γίνεται λόγος είναι αυτό της φωτογραφίας, που τη βάζω σε μικρό μέγεθος διότι είναι πασίγνωστη, και είναι πασίγνωστη διότι ο νεαρός που φαίνεται στην άκρη δεξιά (πώς αλλιώς;) δεν είναι άλλος από τον Μαυρουδή (Μάκη) Βορίδη, έναν από τους στυλοβάτες της προηγούμενης κυβέρνησης Σαμαρά και από τους βαρόνους του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας.

Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη το 1985, όταν ο νεαρός Βορίδης,  φοιτητής της Νομικής τότε, ήταν γραμματέας της νεολαίας της ΕΠΕΝ. Η ΕΠΕΝ (Εθνική Πολιτική Ένωσις) ήταν ακροδεξιό πολιτικό κόμμα που είχε ιδρυτή και «πνευματικό ηγέτη» τον έγκλειστο στις φυλακές Κορυδαλλού πρωτοδικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο: ιδρύθηκε το 1984 και πήρε μέρος στις ευρωεκλογές του ίδιου έτους (πράγμα που προκάλεσε την οργή και την αποχώρηση του φυλακισμένου δικτάτορα) όπου μάλιστα πήρε ποσοστό 2,29% και εξέλεξε έναν ευρωβουλευτή, τον Χρύσανθο Δημητριάδη. Η νεολαία της είχε έντονη παρουσία σε τραμπούκικες ενέργειες, σαν κι αυτές που δείχνει η φωτογραφία.

Λέω «σαν κι αυτές που δείχνει η φωτογραφία», διότι από τον Μάκη Βορίδη έχει γίνει μια προσπάθεια για «ρετουσάρισμα» των πραγματικών περιστατικών της. Σε συνέντευξη που έδωσε το 2010 στην Καθημερινή (χειριστής πλυντηρίου ο Στέφανος Κασιμάτης), όταν ακόμα ήταν στέλεχος του ακροδεξιού ΛΑΟΣ, ο Βορίδης ισχυρίστηκε πως η διάσημη φωτογραφία πάρθηκε όταν τα γραφεία της ΕΠΕΝ είχαν δεχτεί επίθεση από αναρχικούς, και ο ίδιος, γραμματέας τότε, είχε κατεβεί να σώσει τραυματισμένο σύντροφό του -έχοντας το τσεκούρι για αμυντικό όπλο.

Στην πραγματικότητα, ο Βορίδης συγχέει δύο διαφορετικά γεγονότα. Όπως πειστικά έχει αποδείξει ο Τάσος Κωστόπουλος, η επίμαχη φωτογραφία δεν είναι παρμένη τότε, τον Νοέμβριο του 1985, αλλά αρκετούς μήνες νωρίτερα. Το ξέρει καλά, επειδή την είχε τραβήξει ο ίδιος το βράδυ της Κυριακής 12 Μαΐου 1985, γύρω στις 10:45 μ.μ., όταν μια διαδήλωση μερικών εκατοντάδων αντιεξουσιαστών, καθώς περνούσε μπροστά στα γραφεία της ΕΠΕΝ και ήταν περικυκλωμένη από τα ΜΑΤ, δέχτηκε επίθεση από ΕΠΕΝίτες με επικεφαλής τον Βορίδη. Χαρακτηριστικά, οι ΕΠΕΝίτες φώναζαν συνθήματα όπως «Ο Μάλλιος ζει, αυτός μας οδηγεί» και «Πινοσέτ – Πινοσέτ».

Μπορεί, βέβαια, ο βουλευτής να μη θυμάται καλά, μπορεί όμως να βρήκε βολικό αυτό το μπέρδεμα των δύο γεγονότων, διότι, κακά τα ψέματα, το τσεκούρι είναι πάντοτε τσεκούρι, αλλά διαφέρει αν το κρατάς αμυνόμενος (όπως στην αφήγηση Βορίδη) ή επιτιθέμενος.

Αλλά γιατί τα θυμάμαι όλα αυτά σήμερα, τριάντα χρόνια και βάλε μετά το γεγονός; Στο τσεκούρι (ή μάλλον τσεκουράκι, και δη αυτοσχέδιο) του Βορίδη αναφέρθηκε προχτές ο τ. βουλευτής (του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά πλέον σε άλλα ποτάμια και λιμάνια) Πέτρος Τατσόπουλος, καλεσμένος σε τηλεοπτική εκπομπή της Ελένης Μενεγάκη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Πρόσφατη ιστορία, Πολιτική, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 237 Σχόλια »

Ψεκασμοί και ψεκασμένοι

Posted by sarant στο 29 Ιανουαρίου, 2015

Το σημερινό άρθρο είναι κατά κάποιο τρόπο συνέχεια του χτεσινού, στο οποίο είχαμε συζητήσει τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης, μιας κυβέρνησης με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά με τη συμμετοχή επίσης των Ανεξάρτητων Ελλήνων του Πάνου Καμμένου, καθώς και στελεχών από άλλα κόμματα ή συλλογικότητες.

Όχι άδικα, η συνεργασία των δύο κομμάτων σχολιάστηκε πολύ, αφού ανάμεσά τους υπάρχουν βασικές αξιακές, πολιτισμικές και ιδεολογικές διαφορές -το ένα είναι κόμμα της αριστεράς και το άλλο της δεξιάς, της ριζοσπαστικής και ανανεωτικής αριστεράς το ένα, της αντιμνημονιακής λαϊκής δεξιάς το άλλο. Ειδικά στα κοινωνικά θέματα άβυσσος χωρίζει τα δυο κόμματα, ενώ ο αρχηγός των ΑΝΕΛ έχει κατά καιρούς εκτραπεί σε αντισημιτικές ή ομοφοβικές δηλώσεις (για να μην αναφέρουμε και τον διαβόητο ομοφοβικό κ. Νίκο Νικολόπουλο, ο οποίος συνεργάζεται με τους ΑΝΕΛ).

Ωστόσο, αφού η κυρίαρχη αντίθεση της προηγούμενης περιόδου ήταν μεταξύ μνημονίου και της άρνησής του, η κοινή αντιμνημονιακή στάση των δύο κομμάτων, και η συμπόρευσή τους στη Βουλή κατά την προηγούμενη τριετία, στάθηκε παράγοντας που βάρυνε περισσότερο από τις μεγάλες διαφορές τους -και δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότεροι φίλοι του ΣΥΡΙΖΑ θεώρησαν τη συνεργασία αυτή αναγκαίο κακό, προτιμότερη από τις άλλες εναλλακτικές λύσεις (νέες εκλογές μέσα σε ασφυκτικά στενά περιθώρια ή συνεργασία με το Ποτάμι). Αλλά αυτά τα είπαμε χτες, ας μην τα επαναλαμβάνω.

psekasΣτο σημερινό άρθρο θα θυμηθούμε ότι εμείς εδώ κυρίως λεξιλογούμε. Και μια από τις λέξεις που ακούστηκαν πολύ με την ευκαιρία της συνεργασίας, ένας χαρακτηρισμός που χρησιμοποιείται για το κόμμα των Ανεξάρτητων Ελλήνων είναι «ψεκασμένοι». Σύμφωνα με το slang.gr, ψεκασμένοι είναι «οι οπαδοί περίεργων συνωμοσιών μασόνων, εβραίων, λέσχης μπίλντερμπεργκ και πολλών άλλων. Φημολογείται ότι συχνάζουν στους ΑΝΕΛ. Λέγεται πάντα ειρωνικά από τρίτους».

Πώς γεννήθηκε ο χαρακτηρισμός; Για να αντιγράψω και πάλι το slang.gr, «Αταλάντευτη πεποίθηση μιας ομάδας ανθρώπων είναι ότι αεροπλάνα, ψηλά εκεί, μας ψεκάζουν με χημικά που μας κάνουν να ψηφίζουμε τα κόμματα του κατεστημένου. Πρωτοσέλιδα με αυτό τον τίτλο εμφανίστηκαν προ των εκλογών του 2012».

Πράγματι, όταν κάποιος αδυνατεί να ερμηνεύσει τη συμπεριφορά των συμπολιτών του, που τη βρίσκει εντελώς ακατανόητη, έχει την τάση να θεωρεί ότι οι άλλοι βρίσκονται υπό την επήρεια κάποιας ψυχότροπης ουσίας -από εκεί και η φράση «Μας ψεκάζουν», ενώ ακούγεται επίσης και η: «κάτι ρίχνουν στο νερό».

Ψεκασμένος λοιπόν είναι αυτός που πιστεύει στη θεωρία των ψεκασμών. Βέβαια, αν η θεωρία ευσταθούσε, ψεκασμένοι θα ήμασταν όλοι μας, και αφού δεν ευσταθεί κανείς δεν είναι ψεκασμένος, αλλά φαίνεται πως μόνο όσοι πιστεύουν στη θεωρία υφίστανται και τις συνέπειες των δήθεν ψεκασμών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αργκό, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , | 233 Σχόλια »