Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ’

Δύσπιστα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Ιανουαρίου, 2022

Τα ονομάζω έτσι, θα το καταλάβατε, επειδή καθώς θα τα διαβάζετε θα εξελίσσεται στη Βουλή η συζήτηση για την πρόταση δυσπιστίας που κατέθεσε η αξιωματική αντιπολίτευση -αυτός είναι ο επίσημος όρος, κι ας λέμε πολλές φορές «πρόταση μομφής».

Θα μπορούσα να τα ονομάσω και «Μεζεδάκια δυσπιστίας», αλλά τον τίτλο αυτό τον έχω ήδη χρησιμοποιήσει το καλοκαίρι του 2018 για ανάλογη πρόταση δυσπιστίας (ή ίσως αντίθετη, αφού τότε την πρόταση την είχε καταθέσει ο σημερινός πρωθυπουργός).

Σκέφτηκα επίσης να βάλω κι έναν τίτλο «Μεζεδάκια μετά την Ελπίδα», αλλά καλύτερα να μη θυμίζω οικεία κακά σε όσους έμειναν 20 ώρες στο αυτοκίνητο ή πέντε μέρες χωρίς ρεύμα. (Κι ένας άλλος τίτλος, που πιο πολύ θα ταίριαζε σε άλλου είδους άρθρο: Μεταξύ ελπίδας και δυσπιστίας).

Πάντως, αφού η διαδικασία της πρότασης δυσπιστίας άρχισε χτες το βράδυ, τα μεζεδάκια της σημερινής πιατέλας δεν είναι αντλημένα από τη συζήτηση στη Βουλή. Μερικά όμως προέρχονται από την περιπέτεια με την Ελπίδα, όπως αυτό με το οποίο ξεκινάμε. Μια περίπτωση γραμματικής μπούρκας.

Σε εκπαιδευτικόν ιστότοπο, διαβάζουμε ότι «Γυμναστής γλίστρησε στο παγωμένο προαύλιο του σχολείου και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο».

Αν όμως διαβάσουμε παρακάτω, συνειδητοποιούμε ότι θύμα ατυχήματος έπεσε μια γυμνάστρια, όχι γυμναστής.

Είναι εντυπωσιακή η επιλογή του συντάκτη, διότι δεν έχουμε κάποιο από τα επαγγελματικά ουσιαστικά όπου είναι καθιερωμένος ή έστω συνηθέστερος ο επίκοινος τύπος (π.χ. γιατρός, υπουργός, ή βουλευτής, δικαστής). Ο τύπος «γυμνάστρια» είναι απόλυτα καθιερωμένος. Κι όμως…

Και βέβαια, όταν διαβάζουμε «γυμναστής γλίστρησε στο παγωμένο προαύλιο» όλοι σκεφτόμαστε έναν άντρα να γλιστράει, και πολύ λογικά, αφού ο τύπος «γυμναστής» κανονικά δηλώνει άντρα.

Σκεφτείτε όμως, αν υποθέσουμε ότι ο τίτλος ήταν «Βουλευτής γλίστρησε στο παγωμένο προαύλιο» ή «Γιατρός γλίστρησε στο παγωνμένο προαύλιο» διαβάζοντάς τον τι θα σκεφτόσασταν; Άντρα ή γυναίκα να γλιστράει; Στοιχηματίζω άντρα.

Γι’ αυτό λέω πως οι επίκοινοι τύποι κρύβουν τη γυναίκα -είτε όταν γλιστράει στο παγωμένο έδαφος είτε όταν κερδίζει επαίνους και βραβεία.

Ή δεν έχει σημασία η δήλωση του φύλου;

* Προχωράμε σε ένα φωτογραφικό μαργαριτάρι.

Η φωτογραφία που βλέπετε δημοσιεύτηκε πριν από μερικές μέρες στη Lifo, σε ένα άρθρο για διάσημες φωτογραφίες του φωτογράφου Στιβ Σαπίρο.

Bλέπουμε τον Ντέιβιντ Μπάουι να κρατάει ένα βιβλίο, και να κρύβει με τα δάχτυλά του τα πρώτα γράμματα του τίτλου. Βλέπουμε ATON, μαντεύουμε κι ένα Ε στην αρχή, άρα ΕΑΤΟΝ.

Κι έτσι ο συντάκτης της Lifo υπέθεσε ότι πρόκειται για βιβλίο για τον φωτογράφο Σέσιλ Μπίτον (Cecil Beaton), χωρίς να δώσει σημασία στη φωτογραφία που κοσμεί το εξώφυλλο.

Αλλά η φωτογραφία είναι αρκετά γνωστή. Ακόμα κι εγώ που δεν είμαι τρομερός σινεφίλ αναγνωρίζω τον Μπάστερ Κίτον (Keaton).

Να πούμε ότι, αφού επισημάνθηκε το μαργαριτάρι στο Τουίτερ, οι υπεύθυνοι του ιστότοπου έσπευσαν να κάνουν τη διόρθωση -αν και υποθέτω πως η έντυπη έκδοση θα έμεινε με το λάθος.

Βλέπετε ότι τα σόσιαλ λειτουργούν και σαν συλλογικοί διορθωτές των ιστότοπων -αφού οι άλλοι, οι κανονικοί διορθωτές σπανίζουν. Αλλά να μη λέω πολλά, γιατί κι εγώ κάνω πολλά λάθη και με διορθώνετε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθυροστομίες, Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , | 340 Σχόλια »

Κορονοθωμαδικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 25 Απριλίου, 2020

Αύριο είναι Κυριακή του Θωμά και μεθαύριο Δευτέρα, που άνοιγαν τα σχολεία όταν άνοιγαν τα σχολεία. Τώρα τα σχολεία λειτουργούν από απόσταση και κανείς δεν ξέρει αν και πότε θα ανοίξουν και για ποιες ηλικίες μαθητών -εξαιτίας βέβαια του κορονοϊού.

Οπότε, κορονοθωμαδικά τα μεζεδάκια μας (θωμαδικά τα είχα ονομάσει πέρυσι στην ανάλογη περίσταση, ενώ αν θέλετε να ευχηθείτε σε κάποιον Θωμά το αντίστοιχο ονομαστικό άρθρο υπάρχει εδώ).

Και μια και είπαμε για τα σχολεία, ταιριάζει να ξεκινήσουμε μ’ ένα μεζεδάκι που είναι προσφορά του Υπουργείου Παιδείας. Σε ανακοίνωση για το νέο σύστημα οργάνωσης των σχολείων διαβάζουμε ότι επανέρχεται η αναφορά της διαγωγής στους τίτλους σπουδών, που είχε καταργηθεί επί υπουργίας Γαβρόγλου.

Ο συντάκτης θεωρεί σκόπιμο να υπενθυμίσει ότι αυτό «ίσχυε αδιάλΗπτα έως το 2017».

Για την ουσία του θέματος, δηλαδή ορισμένα συμβολικά μέτρα του νομοσχεδίου, όπως οι αποβολές και η αναγραφή της διαγωγής, αλλά και για άλλα, πολύ πιο ουσιαστικά, όπως η αύξηση του ελάχιστου αριθμού μαθητών ανά τάξη, θα έπρεπε να ασχοληθούμε σε ειδικό άρθρο. Σήμερα σχολιάζουμε τα γλωσσικά στραβά κι ανάποδα, οπότε σημειώνω την ανορθογραφία, διότι βέβαια «αδιάλΕΙπτα» γίνεται κάτι. Κρίμα είναι το υπουργείο να μη χρησιμοποιεί καν διορθωτή ορθογραφίας όταν συντάσσει τις ανακοινώσεις του. Ίσως εκείνα τα σεμινάρια του Σκοιλ Ελικικού να μην ήταν άχρηστα τελικά…

* Διότι βέβαια το μεγάλο νέο της σοσιαλμιντιακής εβδομάδας ήταν η εγκατάλειψη της τηλεκατάρτισης -αλλά για το θέμα αυτό έχουμε γράψει.

Σαν αποχαιρετισμό, να αναφέρω ότι κάποιοι γκούγκλισαν το Elikiku και βρήκαν ότι υπάρχει τέτοιο επώνυμο στην Αφρική. Και καθώς τα κοινωνικά μέσα εκμηδενίζουν τις αποστάσεις και περιφρονούν τα σύνορα, κάποιος κύριος Ντόναλντ Ελικίκου (μάλλον στην παραλήγουσα θα τονίζεται), κάτοικος Ναϊρόμπι, πήρε ένα τουλάχιστον μήνυμα σε μια γλώσσα που μαλλον δεν θα την ξέρει.

* Αν και ποτέ δεν ξέρεις με τα ελληνικά.

Για παράδειγμα, ο Μάριο Άντριου Κουόμο, κυβερνήτης της Νέας Υόρκης, ακούγεται σε αυτό το βιντεάκι να καταγγέλλει ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έδωσε καθόλου πιστώσεις στις πολιτείες. (Στην πραγματικότητα, είναι συρραφή από πολλές ομιλίες του). Και λέει ο Κουόμο ότι ο Τραμπ έδωσε zero, και μετά για να το κάνει ακόμα πιο φανερό, το λέει σε διάφορες γλώσσες: zero, nada (ισπανικά), niente (ιταλικά), skata (ελληνικά!)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Νόμος του Μέφρι, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 301 Σχόλια »