Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μάργκαρετ Θάτσερ’

Καλοκαίρι με τον Τζόναθαν Κόου

Posted by sarant στο 4 Σεπτεμβρίου, 2019

Το φετινό καλοκαίρι το πέρασα με συντροφιά τον Τζόναθαν Κόου. Όχι τον ιδιο, βέβαια, αλλά με τέσσερα από τα βιβλία του. Δεν διάβασα μόνο αυτά τα τέσσερα βιβλία στους δυόμισι καλοκαιρινούς μήνες, αλλά τα υπολοιπα ήταν ετερόκλητα και τα περισσότερα μάλλον μικρά οπότε ο Κόου ηταν ο συγγραφέας στον οποίο αφιέρωσα τη μερίδα του λέοντος από το αναγνωστικό μου καλοκαίρι.

Και το χάρηκα. Διότι, κοκκινιζοντας ομολογώ πως ο σημαντικός αυτός συγγραφέας μού είχε ξεφύγει ως τώρα. Είχα ακούσει γι’ αυτόν μα δεν είχα διαβάσει τίποτα δικό του.

Ξεκίνησα από τη Μέση Αγγλία, που είναι και το πιο καινούργιο του, που το αγόρασα στην εκθεση της Θεσσαλονίκης τον Μάη και το διάβασα το δεύτερο μισό του Ιούνη. Ίσως δεν ήταν η σωστότερη επιλογή για ξεκίνημα, διότι είναι το τρίτο βιβλίο μιας τριλογίας που ξεκινάει με τη Λέσχη των Τιποτένιων και συνεχίζεται με τον Κλειστό κύκλο. Θα ήταν πιο ομαλό να τα πάρω με τη σειρά που γράφτηκαν. Διάβασα ενδιάμεσα και το «Τι ωραίο πλιάτσικο!» και με περιμένει ο Αριθμός 11, που είναι, όπως μου έχουν πει, η συνέχεια του Πλιάτσικου.

Στο Πλιάτσικο (1994, ελλ. έκδοση 1997) ο Κόου χρησιμοποιεί μια αγγλική αριστοκρατική οικογένεια, τους Γουίνσο, σαν όχημα για να παρουσιάσει πώς ο θατσερισμός κατέκτησε τη Μεγάλη Βρετανία στη δεκαετία του 1980. Όπως εύστοχα επισημαίνει η Σώτη Τριανταφύλλου στο επίμετρο, που δεν ξέρω αν θα το υπέγραφε και σήμερα, πρόκειται για ένα χρονικό της πλεονεξίας, για έναν χορό εγκληματιών, αφού οι ζάπλουτοι πρωταγωνιστές φέρονται σαν γκάνγκστερ -με μόνη διαφορά την οξφορδιανή προφορά. Μόνη αθώα φιγούρα, η τρελή Ταβιθά, η οποία και αναθέτει στον συγγραφέα Μάικλ Όουεν, έναν καταθλιπτικό νεαρό με σοβαρά προβλήματα επικοινωνίας με τον περίγυρό του, να τεκμηριώσει τη ζωή και δράση των υπόλοιπων μελών της οικογενείας της. Δεν θέλω να πω περισσότερα για να μην αποκαλύψω το γκροτέσκο φινάλε. Το χάρηκα πάρα πολύ.

Ωστοσο, η τριλογία με άγγιξε περισσότερο, επειδή οι πρωταγωνιστές της είναι συνηθισμένοι άνθρωποι κι όχι πάμπλουτοι εγκληματίες. Εδώ η σάτιρα του Κόου είναι πιο συγκρατημένη αν και υπάρχουν στιγμές όπου αφήνεται αχαλίνωτη.

Το πρώτο βιβλίο, η Λέσχη των Τιποτένιων, είναι ουσιαστικά ένα Bildungsroman (πώς το λέμε αυτό στα ελληνικά;) αφού παρακολουθεί μια παρέα αγοριών που πηγαίνουν σχολείο σε ένα παραδοσιακό γυμνάσιο του Μπέρμιγχαμ από τα 12 ως τα 19 τους χρόνια, από το 1973 ως το 1980, μαζί και τις περιπέτειες των οικογενειών τους. Καθώς οι ήρωες είναι περίπου συνομήλικοί μου, συγκινήθηκα βλέποντας να ξαναζωντανεύει η εποχή εκείνη, ας πούμε η μουσική που άκουγαν (και που προσπαθούσαν να παίξουν) οι έφηβοι μαθητές, τα μακρόσυρτα τριαντάλεπτα κομμάτια των Τζένεσις και των Γιες, που κι εμένα μού άρεσαν πολύ, πριν έρθει να τα σαρώσει ο οδοστρωτήρας του πανκ. Υπάρχει και η πολιτική επικαιρότητα, οι απεργίες, το εργοστάσιο αυτοκινήτων του Λόνγκμπριτζ όπου δουλεύουν αρκετοί γονείς των αγοριών του βιβλίου, οι πρώτες ξενοφοβικές αντιδράσεις για μαύρους και μετανάστες, οι βόμβες του ΙΡΑ. Το βιβλίο τελειώνει με τον πατέρα ενός συμμαθητή του να προφητεύει στον Μπέντζαμιν, τον πρωταγωνιστή, ότι θα ζήσει πολλά χρόνια ευτυχισμένος μαζί με τη μεγάλη του αγάπη, και ότι η Θάτσερ δεν πρόκειται ποτέ να γίνει πρωθυπουργός της χώρας. Όσο επαληθεύτηκε η δεύτερη πρόβλεψη, τόσο πέτυχε και η πρώτη. Να σημειώσω ότι το τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου αποτελείται ολόκληρο από μία και μοναδική πρόταση, μήκους 13955 λέξεων (στα αγγλικά) που διεκδικεί το ρεκόρ της μακρύτερης πρότασης της αγγλικής λογοτεχνίας. Δεν μέτρησα πόσες λέξεις είναι στα ελληνικά, πάντως πιάνει 46 σελίδες.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λογοτεχνία, Μυθιστόρημα, Μεταφραστικά, Μεγάλη Βρετανία | Με ετικέτα: , , , , , | 114 Σχόλια »

Επονίτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 23 Φεβρουαρίου, 2019

Σαν σήμερα πριν από 76 χρόνια, στις 23 Φεβρουαρίου 1943, ιδρύθηκε η Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων, η ΕΠΟΝ. Προς τιμήν αυτής της επετείου, τα σημερινά μεζεδάκια τα τιτλοφόρησα επονίτικα, αν και βέβαια στην ύλη του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου δεν υπάρχει τίποτε που να αναφέρεται στην Αντίσταση ή στην ΕΠΟΝ.

Ή μάλλον, για να υπάρχει και κάτι, θυμίζω ένα παλιότερο άρθρο του ιστολογίου με αναμνήσεις του πατέρα μου από τα χρόνια του στην ΕΠΟΝ στη Μυτιλήνη.

* Βέβαια, η σημερινή μέρα αναμένεται να γραφτεί με χρυσά γράμματα στις δέλτους της ελληνικής λογοτεχνίας (και λίγα λέω) αφού σήμερα θα παρουσιαστεί το βιβλίο του Ντάνου, κατά κόσμον Γιώργου Αγγελόπουλου.

Όπως εκμυστηρεύεται στο βιντεάκι ο συγγραφέας, το βιβλίο θα έχει 160 σελίδες, κάθε κεφάλαιο αρχίζει με μια φωτογραφία σχετική με το αντικείμενο του κεφαλαίου, και, όπως λέει, δεν περίμενε να είναι τόσο καλό το βιβλίο του. Πάντως, παραδέχεται πως δεν κατάφερε να το διαβάσει μονοκοπανιάς το βιβλίο του. Αφού διατύπωσε το λαπαλισικό αξίωμα ότι «Οι άσχημες κριτικές είναι το αντίθετο από τις καλές κριτικές», αναγνώρισε πως δεν είναι του χώρου των βιβλίων, αφού έχει διαβάσει ίσαμε τώρα στη ζωή του 8 βιβλία -χωρίς να διευκρινίσει αν συνυπολογίζει και το δικό του. Αυτό μου θύμισε το ανέκδοτο που είχε βγει όταν ήταν πρόεδρος των ΗΠΑ ο Τζέρι Φορντ, ότι «Κάηκε η βιβλιοθήκη του προέδρου, με αποτέλεσμα να καούν και τα τρία βιβλία της. Ευτυχώς όμως ο Πρόεδρος είχε προλάβει να τα μπογιατίσει». Αλλά ο Ντάνος αποδεικνύεται βιβλιοφάγος μπροστά στον πρόεδρο Φορντ.

Όπως γράφει και το σχετικό ρεπορτάζ, η Χρυσηίδα Δημουλίδου θα αισθάνεται τον θρόνο της να τρίζει.

* Από άρθρο του Δ. Νανούρη στην ΕφΣυν για την πολακιάδα, ξεσηκώνω μια φράση, στην αρχή-αρχή:

Στις εποχές της γενικευμένης παρακμής, άτινας μας έριξε η άπονη μοίρα, τα δημόσια πρόσωπα που σέβονται το νόημα αμφοτέρων των λέξεων του χαρακτηρισμού….

Αυτό το «άτινας» δεν στέκει με τίποτα ή μάλλον δεν υπάρχει καν, διότι για να σταθεί συντακτικά ένας τύπος πρέπει να είναι υπαρκτός, και το «άτινας» δεν είναι. Υπάρχει ή ακριβέστερα υπήρχε στα αρχαία οίτινες στο αρσενικό, αίτινες στο θηλυκό με αιτιατική άστινας, και άτινα στο ουδέτερο. Εδώ θα ταίριαζε το «εις άστινας», ενδεχομένως, αλλά αν θέλουμε να μιλήσουμε του μπαμπά μας τη γλώσσα θα πούμε «όπου» ή «στις οποίες».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Κοτσανολόγιο, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μακεδονικό, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 243 Σχόλια »

Ποσοστώσεις, σεξισμός και ανασχηματισμός

Posted by sarant στο 30 Αύγουστος, 2018

΄Στο σημερινό άρθρο αισθάνομαι κάπως σαν να προχωράω αντίστροφα από το κανονικό. Συνήθως, πρώτα γράφω το άρθρο για το ιστολόγιο, το πρωί δημοσιεύεται εδώ και λίγο αργότερα το αναδημοσιεύω στη σελίδα μου στο Φέισμπουκ. Όμως το σημερινό άρθρο, κατ’ εξαίρεση, αν και όχι για πρώτη φορά, βασίζεται σε κάτι που έγραψα χτες στον τοίχο μου στο Φέισμπουκ και που ήδη συζητήθηκε αρκετά εκεί. Άρα, υπάρχει μια αίσθηση πρωθύστερου.

Ο λόγος, για τον χτεσινό ανασχηματισμό της κυβέρνησης Τσίπρα.

Εγώ δεν θέλω να αναφερθώ στον ανασχηματισμό καθαυτόν, επειδή όμως θα αναφερθείτε εσείς στα σχόλιά σας πρέπει να πω κι εγώ επιτροχάδην τη γνώμη μου για να μη λέτε ότι λουφάρω.

Πολλοί φίλοι μου ήταν επικριτικοί για ορισμένα πρόσωπα που μπήκαν στο καινούργιο κυβερνητικό σχήμα, ιδίως την υφυπουργό κ. Κ. Παπακώστα, τη θέση «υφυπουργού Θρησκευμάτων» στο ΥΠΕΞ και για κάποιους προερχόμενους από το ΠΑΣΟΚ.

Ούτε εγώ συμφωνώ με όλες τις επιλογές. Και παρόλο που το χαρτοφυλάκιο του κ. Μπόλαρη υπήρχε και στις προηγούμενες κυβερνήσεις, το να ονομαστεί έτσι είναι ασφαλώς μια δυσάρεστη εξέλιξη. Δεν μου άρεσε η υπουργοποίηση της κ. Παπακώστα, που εξακολουθεί να τη βαραίνει το ρατσιστικό της σχόλιο για τις κατσαρίδες. Για να είμαστε δίκαιοι όμως ας επισημάνουμε ότι το σχόλιο αυτό έγινε το 2012 και ότι η κ. Π. υπήρξε η μόνη στα κοινοβουλευτικά έδρανα του κόμματός της που διαμαρτυρήθηκε για το ακροδεξιό ρεσάλτο του Άδωνη και της παρέας του στη ΝΔ -και το πλήρωσε με τη διαγραφή της.

Αρνητικό είναι επίσης ότι αυξήθηκε ο συνολικός αριθμός των υπουργών -το νέο σχήμα έχει 52 άτομα μαζί με τον πρωθυπουργό (αν τα βγάζετε 53 στο μέτρημα, ίσως μετράτε δυο φορές τον Δραγασάκη, που είναι Αντιπρόεδρος και Υπουργός ταυτόχρονα).

Αντιθέτως, βρίσκω θετικό ότι αρκετοί υπουργοί που απέτυχαν στο έργο τους ή που προκάλεσαν αρκετές τριβές έχασαν τη θέση τους.

Όμως, στο σημερινό άρθρο θέλω να αναδείξω ένα στατιστικό στοιχείο που για μένα είναι πολύ σημαντικό, και που ισχύει αυτοτελώς, ανεξάρτητα από το αν ο προχτεσινός ανασχηματισμός ήταν καλός ή κακός.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν, Πολιτική | Με ετικέτα: , , , , , | 220 Σχόλια »

Δεδικαίωται;

Posted by sarant στο 19 Ιανουαρίου, 2018

Ο θάνατος του Τζίμη Πανούση σχολιάστηκε πολύ στο ιστολόγιο και ακόμα περισσότερο στη μπλογκόσφαιρα. Δεν του αφιέρωσα άρθρο, όπως έκανα με άλλους θανάτους προσώπων που σημάδεψαν τα νιάτα μας, εν μέρει επειδή έτυχε Σάββατο, εν μέρει όμως και διότι, κακά τα ψέματα, η απώλεια μπορεί μεν να με λύπησε πολύ, καθώς ήταν καλλιτέχνης ακόμα ακμαίος και νέος, όμως δεν με συγκίνησε, προσωπικά εμένα, τόσο όσο π.χ. ο θάνατος του Κηλαηδόνη ή του Γιάννη Καλατζή, που τους ένιωθα πολύ περισσότερο δικούς μου ανθρώπους, συνδεμένους με την εφηβεία μου.

Στο Φέισμπουκ πάντως, που το παρακολούθησα, γράφτηκαν από ανθρώπους (πάνω κάτω) της γενιάς μου πολλά εύστοχα ή/και συγκινητικά για τον Τζιμάκο. Πολλοί θυμήθηκαν κάποια συναυλία του που είχαν παρακολουθήσει, άλλοι, οι περισσότεροι, τον αποχαιρέτησαν με κάποιο τραγούδι του, δηλαδή ό,τι γίνεται όταν πεθαίνει κάποιος αγαπημένος καλλιτέχνης.

Όμως ο Τζιμάκος δεν ήταν μόνο ή δεν ήταν τυπικός καλλιτέχνης, κι έτσι κάποιοι φίλοι, αισθητά λιγότεροι τον αριθμό πάντως, θυμήθηκαν ότι σε ραδιοφωνικές εκπομπές του ο Τζιμάκος είχε εκφράσει ακραίες και εξαιρετικά βίαιες αντισημιτικές θέσεις. Πράγματι, ξεκινώντας από την θεμιτή και αναγκαία κριτική στο κράτος του Ισραήλ το οποίο σε περιφρόνηση του διεθνους δικαίου κατέχει και παράνομα εποικίζει περιοχές στην Παλαιστίνη, ο Πανούσης φαίνεται (αν είναι ακριβή τα καταγγελλόμενα, π.χ. εδώ, που φοβάμαι πως είναι) ότι γλίστρησε σε απεχθέστατες αντισημιτικές τοποθετήσεις που λίγο διαφέρουν από τα χειρότερα ναζιστικά κηρύγματα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , | 280 Σχόλια »

Για την απεργία πείνας

Posted by sarant στο 9 Μαρτίου, 2011

 

Απαντώντας στις επικρίσεις για αδιάλλακτη στάση απέναντι στους μετανάστες απεργούς πείνας, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε:

Στο θέμα αυτό, δεν είναι η κυβέρνηση αδιάλλακτη. Οι «αλληλέγγυοι», κατ’ εντολή των οποίων γίνεται η απεργία πείνας, δεν έπαψαν από την αρχή να δηλώνουν ότι θα σταματήσουν την απεργία μόνο αν η κυβέρνηση υποχωρήσει σε όλα τους τα αιτήματα. (…) Αυτό η κυβέρνηση δεν μπορεί να το δεχτεί, διότι θα ενθάρρυνε περαιτέρω εκβιασμούς και στήριξη προς τη λαθρομετανάστευση. (…) Αλλά η λύση δεν βρίσκεται στα χέρια μας. Βρίσκεται στους ίδιους τους απεργούς πείνας, στις οικογένειες και τους συμβούλους τους. Πιο άμεσα, βρίσκεται στα χέρια εκείνων που πήραν εν ψυχρώ την απόφαση ότι οι άτυχοι που τώρα λιμοκτονούν στην Υπατία τούς είναι πιο χρήσιμοι νεκροί παρά ζωντανοί. Αυτή μου φαίνεται πως είναι η πιο ανήθικη και αδιάλλακτη απόφαση που θα μπορούσε να πάρει ποτέ κανείς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , | 297 Σχόλια »