Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μαίρη Κουκουλέ’

Κωστής Παλαμάς ακατάλληλος δι’ ανηλίκους

Posted by sarant στο 17 Φεβρουαρίου, 2017

Το σημερινό άρθρο έπρεπε να δημοσιευτεί χτες, που ήταν Τσικνοπέμπτη, μέρα που αφηνόμαστε στις κάθε λογής καταχρήσεις, τις γαστριμαργικές και τις άλλες. Χτες όμως είχαμε τα όγδοα γενέθλια του ιστολογίου, και με παιδιά οχτώ χρονών δεν παίζεις -απαιτούν να σβήσουν κεράκια, δεν παίρνουν από λόγια. Οπότε το άρθρο που ήτανε για χτες, δημοσιεύεται σήμερα Τσικνοπαρασκευή, κι ας κινδυνεύει να βρεθεί εκτός κλίματος, καθότι πέρασε πια η βραδιά της κραιπάλης, και ίσως σήμερα η τσίκνα να μας ενοχλεί.

Οπότε, προειδοποιώ πως το σημερινό άρθρο είναι ακατάλληλο δι’ ανηλίκους -το έβαλα και στον τίτλο για να μην έχουμε παρεξηγήσεις.

Θα μου πείτε, γιατί αποκαλώ ακατάλληλο δι’ ανηλίκους τον Παλαμά, τον μεγάλο ποιητή μας, που βέβαια, είναι η αλήθεια, στις μέρες μας διαβάζεται αρκετά λιγότερο. Ο χαρακτηρισμός δεν έχει να κάνει με τον ίδιο τον ποιητή ή με το έργο του, αλλά παραπέμπει σε ένα εφηβικό ευφυολόγημα, που συνηθίζαμε να λέμε τον καιρό που πήγαινα στο Γυμνάσιο, στη δεκαετία του 1970, και που νομίζω πως λέγεται και σήμερα -αν και αυτό θα μου το επιβεβαιώσετε εσείς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αθυροστομίες, Λαογραφία, Ποίηση, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , | 323 Σχόλια »

Τα… αληθινά ομηρικά έπη

Posted by sarant στο 24 Φεβρουαρίου, 2011

 

Μια και σήμερa είναι Τσικνοπέμπτη, ταιριάζει, παρά το γενικότερο κλίμα, να βάλουμε κάτι πιπεράτο, αθυρόστομο. Κατά σύμπτωση, πριν από λίγες μέρες, ένας φίλος του ιστολογίου, ο Αλέξης Τ., μου έστειλε μια δουλειά του που ταιριάζει απόλυτα με την περίσταση. Οι περισσότεροι θα ξέρετε την αθυρόστομη παρωδία της Ιλιάδας και της Οδύσσειας που κυκλοφορεί στο Διαδίκτυο (αλλά που είναι πολύ παλιότερη). Εγώ τη γνώρισα -φυσικά- όταν πήγαινα στο Γυμνάσιο, και ήταν μόνο η Ιλιάδα. Θεωρώ ότι αποτελεί έξοχο δείγμα ανώνυμης αθυρόστομης δημιουργίας, αλλά δεν λέω περισσότερα γιατί δίνω τον λόγο στον Αλέξη, ο οποίος μάζεψε τις διάφορες παραλλαγές που κυκλοφορούν, τις ενοποίησε, πρόσθεσε (λίγους) δικούς του στίχους, διόρθωσε μετρικές αδυναμίες και παρουσιάζει το τελικό κείμενο, περίπου όπως έκανε ο… Πεισίστρατος με τα κανονικά ομηρικά έπη. Επειδή το κείμενο είναι πολύ μεγάλο (1088 στίχοι) πιο κάτω παρουσιάζεται μια επιλογή. Το σύνολο του κειμένου μπορείτε να το βρείτε εδώ. Αλλά εγώ πολλά είπα, δίνω τον λόγο στον Αλέξη.

Το 2007, σερφάροντας άσκοπα στο διαδίκτυο, βρέθηκα σε μια ιστοσελίδα ανεκδότων, και κει εντελώς τυχαία έπεσα πάνω στον περίφημο «Τρωικό Πόλεμο» του οποίου την ύπαρξη αγνοούσα εντελώς ως τότε…

Αμέσως κατάλαβα ότι πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό αθυρόστομο ποιηματάκι από αυτά που κυκλοφορούν κατά χιλιάδες στο διαδίκτυο, και στις διάφορες ανθολογίες «πιπεράτων» δημοτικών τραγουδιών (Αποκριάτικα, Γαμοτράγουδα κλπ.). Εντυπωσιάστηκα από τη δύναμη και την ευρηματικότητα του στίχου και όπως ήταν φυσικό άρχισα να ψάχνω περισσότερες πληροφορίες και στοιχεία γι’ αυτό, αξιοποιώντας (τι άλλο;) τις τεράστιες δυνατότητες που δίνει στις μέρες μας το διαδίκτυο.

Γρήγορα ανακάλυψα ότι το έργο κυκλοφορεί στο διαδίκτυο σε πάμπολλες ‘παραλλαγές’, με μικρές ή μεγαλύτερες διαφορές μεταξύ τους, και σε δύο βασικές ‘εκδοχές’. Η μία, είναι η πιο σύντομη και περιλαμβάνει την εξιστόρηση μόνο του πολέμου της Τροίας (‘Ιλιάδα’ θα μπορούσαμε να την πούμε), ενώ η δεύτερη είναι πολύ πιο εκτεταμένη (σε κάποιες παραλλαγές που βρήκα φτάνει μέχρι τους 950-1000 στίχους) και περιλαμβάνει εκτός από την ‘Ιλιάδα’ και ολόκληρη την ‘Οδύσσεια’, μέχρι την επιστροφή του Οδυσσέα, την τιμωρία των μνηστήρων και τέλος τη …διαθήκη του Οδυσσέα που αποτελεί και το φινάλε του έργου. Κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των παραλλαγών είναι ότι υπάρχουν άφθονα λάθη στο μέτρο και στην ομοιοκαταληξία, και σε κάποιες περιπτώσεις ολόκληρα κομμάτια που είναι εκτός μέτρου και ‘φωνάζουν’ από μακριά ότι έχουν προστεθεί εκ των υστέρων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθυροστομίες, Ευτράπελα, Παρωδίες | Με ετικέτα: , , , , | 131 Σχόλια »