Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μαξ Μέρτεν’

Πριν από 60 χρόνια: Ο Μποστ για την κατάληψη του πλοίου Σάντα Μαρία

Posted by sarant στο 29 Ιανουαρίου, 2021

Tο ιστολόγιο αγαπάει τον Μποστ και του έχει αφιερώσει αμέτρητα άρθρα, σε πολλά από τα οποία θυμόμαστε (οι παλιότεροι) ή γνωρίζουμε (οι νεότεροι) γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μέσα απο γελοιογραφίες του Μποστ. Στην αρχή, τα άρθρα αυτά είχαν γενικό τίτλο «Πριν από 50 χρόνια…», μετά «Πριν από 55 χρόνια…», αλλά τα χρόνια περνάνε και το ιστολόγιο συνεχίζει να εκπέμπει, οπότε πέρσι εγκαινιάσαμε μια νέα χρονολόγηση, τη σειρά «Πριν από 60 χρόνια». Η αλήθεια είναι ότι μετά τον Αύγουστο δεν έβαλα καινούργιο σκίτσο στη σειρά -το προηγούμενο, τέταρτο, σκίτσο της σειράς είναι εδώ. Οπότε, ύστερα από αρκετούς μήνες διακοπής, ξαναπιάνουμε σήμερα με ένα σκίτσο του Ιανουαρίου 1961.

Το σκίτσο αφορά ένα διεθνές θέμα, που βέβαια ο Μποστ βρίσκει τον τρόπο να το συσχετίσει με την εσωτερική πολιτική κατάσταση. Το 1961 στην Πορτογαλία κυβερνούσε (από το 1932!) ο δικτάτορας Αντόνιο Σαλαζάρ, ο οποίος είχε εγκαθιδρύσει το Estado Novo (Νέο κράτος). Την εποχή εκείνη, και ως το 1974, η Πορτογαλία είχε πολλές αποικίες στην Αφρική (Αγκόλα, Μοζαμβίκη, Γουινέα Μπισάου).

Tον Ιανουάριο του 1961, 24 Πορτογάλοι και Ισπανοί αγωνιστές, με επικεφαλής τον Ενρίκε Γκαλβάο, κατέλαβαν το πορτογαλικό υπερωκεάνειο Σάντα Μαρία, που έκανε δρομολόγιο μεταξύ Πορτογαλίας-Καραϊβικής-Νότιας Αμερικής, σε μια εποχή όπου τα αεροπορικά ταξίδια ήταν πολύ σπανιότερα. Οι αγωνιστές είχαν επιβιβαστεί από λιμάνια της Βενεζουέλας και του Κουρασάο ως τουρίστες, κρύβοντας τα όπλα τους σε διπλό πάτο στις βαλίτσες τους. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 22ας Ιανουαρίου πήραν τον έλεγχο του πλοίου, το οποίο μετέφερε 600 επιβάτες και είχε 300 ναυτικούς πλήρωμα.

Η κατάληψη (να την πούμε πειρατεία;) του πλοίου υπήρξε επιτυχημένη και με έναν μόνο νεκρό από το πλήρωμα. Ο Γκαλβάο είχε σκοπό να οδηγήσει τη Σάντα Μαρία στην Αγκόλα, όπου σχεδίαζε να ξεκινήσει τον αγώνα για την ανατροπή του πορτογαλικού καθεστώτος και συνάμα την ανεξαρτησία της Αγκόλας (ο ίδιος είχε ζήσει πολλά χρόνια στην Αγκόλα και παλιότερα ήταν βουλευτής Αγκόλας στην «εθνοσυνέλευση» του Νέου Κράτους). Όμως ύστερα απο μερικές μέρες το πλοίο περικυκλώθηκε από αμερικανικά πολεμικά και αναγκάστηκε να καταπλεύσει στο Ρεσίφε της Βραζιλίας, όπου ο Γκαλβάο και οι σύντροφοί του ζήτησαν και πήραν πολιτικό άσυλο στις 2 Φεβρουαρίου 1961.

Το σκίτσο του Μποστ δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία, με την οποία συνεργαζόταν τότε, την Κυριακή 29 Ιανουαριου 1961:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 125 Σχόλια »

Ο Μποστ για το λεύκωμα του Μέρτεν -και τα απόρρητα της CIA

Posted by sarant στο 30 Οκτωβρίου, 2015

Το ιστολόγιο αγαπά πολύ τον Μποστ και συχνά πυκνά παρουσιάζει σκίτσα του. Εδώ και καιρό έχω καθιερώσει να δημοσιεύω περίπου μια φορά το μήνα ένα σκίτσο για ένα γεγονός που συνέβη πριν από 50 χρόνια, αλλά σήμερα θα σπάσω αυτή την παράδοση διότι το σκιτσο που θα παρουσιάσω αφορά ένα γεγονός που ξανάρχεται στην επικαιρότητα ύστερα από 53 ή 55 χρόνια: εννοώ τις (υποτιθέμενες ή όχι) σχέσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή κατά την Κατοχή με τους Γερμανούς κατακτητές.

Θα ξέρετε ίσως ότι ο Μαξ Μέρτεν, ο Γερμανός χασάπης των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, ανώτερος δημόσιος υπάλληλος επί Δυτικής Γερμανίας στη δεκαετία  του 1950, ήρθε στην Ελλάδα το 1959 ως τουρίστας, πιάστηκε, καταδικάστηκε και μετά αμνηστεύτηκε (τον Νοέμβριο του 1959) και γύρισε στη Γερμανία. Λίγο αργότερα,  τέλη Σεπτεμβρίου 1960, έκανε δηλώσεις στο περιοδικό Σπίγκελ και σε μια εφημερίδα του Αμβούργου, σύμφωνα με τις οποίες ο πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής, ο υπουργός εσωτερικών Τάκος Μακρής και η γυναίκα του η Δοξούλα ήταν έμμισθοι πληροφοριοδότες των αρχών κατοχής και είχαν πάρει αμοιβή από τις κατασχεμένες εβραϊκές περιουσίες για τις πληροφορίες που έδωσαν. Ο Μέρτεν αναφέρει ότι η Δοξούλα, που ήταν γραμματέας στη γερμανική διοίκηση Θεσσαλονίκης, του είχε χαρίσει τα Χριστούγεννα του 1942 λεύκωμα με αναμνηστικές φωτογραφίες. Κατηγορήθηκε για συνεργάτης και ο υφυπουργός Αμύνης Γ. Θεμελής, επί κατοχής νομάρχης Πέλλης, με αρμοδιότητα να συγκεντρώνει ομήρους. Θεμελής και Μακρής έκαναν μήνυση στον Μέρτεν και στα έντυπα αλλά… στις ελληνικές δικαστικές αρχές κι έτσι η δίκη δεν έγινε ποτέ. Οι κατηγορίες του Μέρτεν πλανήθηκαν καιρό πάνω από την ελληνική κυβέρνηση αλλά ποτέ δεν επιβεβαιώθηκαν.

Ο Μποστ είχε κάνει αρκετά πολύ τολμηρά σκίτσα για την υπόθεση Μέρτεν -ένα από τα οποία έχουμε παρουσιάσει εδώ πριν από πεντέμισι χρόνια -κοιτάξτε το διότι έχει και κάποιο πρόσθετο υλικό.

Σήμερα παρουσιάζω ένα ακόμα σκίτσο εκείνης της περιόδου.

mertenbost

Το σκίτσο το πήρα από τη συλλογή «Το λεύκωμά μου» που εξέδωσε ο Μποστ τα Χριστούγεννα του 1960 και περιλαμβάνει γελοιογραφίες εκείνης της χρονιάς. Η πρώτη δημοσίευση πρέπει να έγινε τον Οκτώβριο του 1960, αλλά δεν ξέρω σε ποιο έντυπο: πάντως όχι στην Ελευθερία, ούτε στη Μακεδονία γιατί αυτές τις έχω αποδελτιώσει (το 1960 ο Μποστ συνεργαζόταν με αυτές τις δύο εφημερίδες αλλά και με άλλα έντυπα).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Επικαιρότητα, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , | 81 Σχόλια »

Η προσεχής τραγωδία των Κάλπεων (Μποστ, 1961)

Posted by sarant στο 2 Αυγούστου, 2013

Όπως κάθε καλοκαιρινή Παρασκευή, σήμερα δημοσιεύω σκίτσο του Μποστ, ένα σκίτσο του 1961 (την περασμένη Παρασκευή είχαμε σκίτσο του 1960). Ο τίτλος του σκίτσου, «Η προσεχής τραγωδία των Κάλπεων», ένα θαυμάσιο λογοπαίγνιο που παντρεύει τις Άλπεις με τις κάλπες, δημιουργώντας τις Κάλπεις, που είναι «εόνια παγομένα βουνάαα» (έχουν και ηχώ!)

bost610903

Το σκίτσο δημοσιεύτηκε στην εφημ. Ελευθερία, στις 3 Σεπτεμβρίου 1961. Λίγες μέρες νωρίτερα, στις 29 Αυγούστου, είχε συμβεί στο Σαμονί των Άλπεων ένα σπάνιο και εντυπωσιακό δυστύχημα, όταν ένα καταδιωκτικό της γαλλικής πολεμικής αεροπορίας που πετούσε πολύ χαμηλά έκοψε με το φτερό του το καλώδιο του τελεφερίκ που περνούσε πάνω από την κοιλάδα, με αποτέλεσμα μερικοί θαλαμίσκοι να συντριβούν στο έδαφος και άλλοι να μείνουν αιωρούμενοι στο κενό επί πολλές ώρες. Ο τελικός απολογισμός ήταν 6 νεκροί, καθώς ευτυχώς όλοι οι αιωρούμενοι διασώθηκαν. (Καθώς στο Διαδίκτυο βρίσκει πια κανείς ένα σωρό πράγματα που δεν χρειάζεται, με ένα κλικ βρίσκουμε κάποια στοιχεία για το δυστύχημα, όπως τα ονόματα του πιλότου και των θυμάτων).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 36 Σχόλια »

Πρέπει τάχα να ξεχάσουμε τις γερμανικές αποζημιώσεις;

Posted by sarant στο 10 Οκτωβρίου, 2011

Κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ελλάδα, ο αντικαγκελάριος της Γερμανίας, ο Φίλιπ Ρέσλερ, χαρακτήρισε «πρόσκομμα», εμπόδιο δηλαδή, την υπόθεση των γερμανικών αποζημιώσεων, όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο πώς αντιμετωπίζει η γερμανική πλευρά το θέμα. Βέβαια, ο τίτλος πολλών εντύπων, «Ξεχάστε τις αποζημιώσεις», βάζει στο στόμα του κ. Ρέσλερ λόγια που ο ίδιος δεν είπε, αλλά η απάντησή του, αν και κάπως μπερδεμένη (να φταίει τάχα η διερμηνεία;) ήταν σαφώς αρνητική:

Σε ερώτηση δημοσιογράφου για το αν γνωρίζει πότε θα καταβληθούν αυτές οι αποζημιώσεις ή αν θεωρεί ότι έχουν παραγραφεί και δεν θα πρέπει να καταβληθούν στους Έλληνες πολίτες, απάντησε: «Αν έχω την ιδέα είπατε, έχω τη βεβαιότητα ότι αυτή η συζήτηση στη βάση της δύσκολης κατάστασης στην οποία βρισκόμαστε, θα αποτελέσει ένα πρόσκομμα. Γι’ αυτό λοιπόν καλό θα είναι να συγκεντρωθούμε, να επικεντρώσουμε στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας, να καταπολεμήσουμε την κρίση και τα προβλήματα εδώ και όλα τα άλλα θα επακολουθήσουν».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 231 Σχόλια »