Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μαρκ Μαζάουερ’

Όσα δεν είπε ο Μπιλ Μαζάουερ

Posted by sarant στο 16 Απρίλιος, 2018

Ο τίτλος ίσως σας κάνει ν’ απορήσετε, αφού ο γνωστός ιστορικός, που έχει γράψει εκτενώς για την Ελλάδα και την ιστορία της, λέγεται Μαρκ Μαζάουερ.

Ωστόσο, στο τελευταίο του βιβλίο, που κυκλοφόρησε πέρυσι στα αγγλικά και πολύ γρήγορα στη συνέχεια στα ελληνικά από τις εκδόσεις Άγρα, πρωταγωνιστούν δυο άλλοι Μαζάουερ, που φαίνονται και στη φωτογραφία του εξωφύλλου: ο πατέρας και ο παππούς τού συγγραφέα.

Το βιβλίο έχει τίτλο «Όσα δεν είπες» (What you did not tell) -απευθύνεται ο γιος προς τον πατέρα. Με το που πέθανε ο πατέρας του ο Μπιλ, ο Μαρκ Μαζάουερ συνειδητοποίησε, όπως γράφει, ότι «ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής του» τού ήταν άγνωστο, έψαξε στα χαρτιά του πατέρα του και βρήκε τα ημερολόγιά του (κρατούσε ημερολόγιο επί πενήντα χρόνια ο Μπιλ!) και τα διάβασε, αλλά η ανάγνωση αυτή του δημιούργησε ακόμα περισσότερες απορίες. Κι έτσι, ο Μαζάουερ ως ιστορικος πια, διερεύνησε την οικογενειακή ιστορία του πατέρα του και του παππού του, και έγραψε αυτό το γοητευτικό βιβλίο που περιέχει «όσα δεν του είπε» ο πατέρας του. Ή ίσως «όσα δεν είπε» γενικά, μια και η σιωπή και η λακωνικότητα είναι ένα θέμα που διαπερνά το βιβλίο, αφού και ο παππούς του συγγραφέα ήταν άνθρωπος που απέφευγε να μιλάει για το δικό του παρελθόν.

Είναι πολύ συνηθισμένο να γράφει ο γιος τη βιογραφία του πατέρα -το έκανε και ο δικός μου πατέρας για τον δικό μου παππού (το βιβλίο το έχουμε παρουσιάσει σε συνέχειες στο ιστολόγιο). Όμως ο Μαζάουερ δεν έκανε μόνο αυτό -δεν περιορίζεται στη βιογραφία του πατέρα του, αλλά επίσης βιογραφει τον παππού του, τη γιαγιά του, τα ετεροθαλή αδέρφια του πατέρα του, κάποιους άλλους θείους. Πρόκειται δηλαδή για μια, θα λέγαμε, «οικογενειακή βιογραφία», που γίνεται σε μεγάλο βάθος και πλάτος αλλά από αυστηρά πατρογραμμική σκοπιά, δηλαδή βιογραφούνται μόνο οι συγγενείς από τη μεριά του πατέρα του συγγραφέα. Η μητέρα του αναφέρεται ελάχιστα και οι δικοί της πρόγονοι σχεδον καθόλου, ενώ αφιερώνονται σελίδες π.χ. στον πρώτο σύζυγο της γιαγιάς του συγγραφέα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Βιογραφίες, Εργατικό κίνημα, ΕΣΣΔ, Εβραϊσμός, Μεταφραστικά, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , , , , , , | 157 Σχόλια »

Προδημοψηφισματικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 4 Ιουλίου, 2015

Τα μεζεδάκια της περασμένης εβδομάδας τα είχα πει «Δημοψηφισματικά» και κάποιος φίλος μου επισήμανε ότι έπρεπε να διατηρήσω τον αρχικό τους τίτλο και να τιτλοφορήσω «Δημοψηφισματικά» ετούτα εδώ, αφού αύριο έχουμε το δημοψήφισμα και μοιραία αυτό κυριαρχεί σε όλες τις συζητήσεις. Όμως το καλό το παλικάρι ξέρει κι άλλο μονοπάτι, κι έτσι τούτα τα μεζεδάκια τα είπα «προδημοψηφισματικά», και τίποτα δεν αποκλείει της επόμενης βδομάδας να τα πω «μεταδημοψηφισματικά», δυο λέξεις που ως τώρα ελάχιστες γκουγκλιές έβγαζαν, αλλά που ο Νίκος Λίγγρης στη Λεξιλογία πιθανολογεί ότι μπορεί και να μείνουν στη γλώσσα, ειδικά η δεύτερη.

Φτάσαμε πάντως στην Παρασκευή για να αναγνωρίσει ο Ντόναλντ Τουσκ ότι «Το δημοψήφισμα δεν αφορά την παραμονή ή την αποχώρηση της Ελλάδας από την Ευρωζώνη», σε ένα άρθρο που παρουσιάστηκε σε πολλούς ιστότοπους με τον άτσαλο τίτλο «Η Ελλάδα θα μείνει στην ευρωζώνη ανεξάρτητα του δημοψηφίσματος». Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, θα έλεγα. Ή έστω, ανεξαρτήτως του αποτελέσματος.

* Φίλος μού στέλνει ένα άρθρο του Πρώτου Θέματος που ξεκινάει ως εξής: «Πέντε μήνες μετά τις εκλογές, η προεκλογική προπαγάνδα του ΣΥΡΙΖΑ για το «κανονικό» μετεκλογικό ξημέρωμα, μοιάζει να επαληθεύεται ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία μπροστά στα εκτός λειτουργίας ΑΤΜ των τραπεζών.»

Και σχολιάζει ο φίλος μου: Καταρχάς είναι αυτονόητο ότι μια «αυτοεκπληρούμενη προφητεία» επαληθεύεται, γιατί αλλιώς δεν θα ήταν «εκπληρούμενη». Αλλά πώς διάολε εκπληρώνεται η προφητεία, όταν (αυτό που υπονοεί ο συντάκτης είναι ότι) σήμερα ΔΕΝ είναι μια κανονική μέρα στην Ελλάδα, με κλειστές τις τράπεζες; Του άρεσε φαίνεται πολύ το «εύρημα», γιατί παρακάτω το επαναλαμβάνει: «Πέντε μήνες μετά, ο,τιδήποτε άλλο ξόρκιζε η προπαγάνδα της ομάδας που απολύτως απαράσκευη ανέλαβε τις τύχες της χώρας τον περασμένο Ιανουάριο, το βρίσκει πλέον μπροστά της, με τη μορφή, ίσως, της αυτοεκπληρούμενης προφητείας.» Το πόνημα έχει και κανά δυο ασυνταξίες ακόμη, αλλά είναι πταίσματα.

Νομίζω ότι ο φίλος μου έχει δίκιο. Πέρα από αυτό να σημειώσω πως όταν γράφετε «οτιδήποτε» δεν έχετε κανένα λόγο να βάζετε υποδιαστολή μετά το όμικρον (*ο,τιδήποτε δηλαδή). Στο αναφορικό ό,τι βάζουμε υποδιαστολή για να το ξεχωρίσουμε από το άλλο «ότι», τον σύνδεσμο. Με το οτιδήποτε δεν υπάρχει περιθώριο σύγχυσης.

* Μιλώντας για το δίλημμα του δημοψηφίσματος και την άκυρη επιλογή του ΚΚΕ, η Λιάνα Κανέλλη είπε: Όποιος απαντήσει, απαντάει σε κάτι που δεν τον αφορά.  Είναι μεταξύ λαιμητόμου και καρμανιόλας.

Θα έλεγα κάτι παραπάνω, που λένε και οι Ντυπόν στον ΤενΤέν: Είναι μεταξύ λαιμητόμου, καρμανιόλας και γκιλοτίνας!

Πάντως, εκλεκτός παλιός φίλος του ιστολογίου, που δεν γράφει πια εδώ, επέμενε ότι η καρμανιόλα είναι άλλο πράγμα απο τη λαιμητόμο.

* Κάτι που άκουσα να το λέει η Ζωή Κωνσταντοπούλου αλλά το λένε πολλοί: το τάδε είναι «η κοινή συνισταμένη» κάποιων άλλων πραγμάτων. Για πλεονασμός μου φαίνεται -η συνισταμένη είναι εξ ορισμού κοινή, έτσι δεν είναι; Τι λένε φυσικοί και λοιπές επιστημονικές δυνάμεις;

Έπειτα, συνισταμένη, σύμφωνα με το λεξικό, σημαίνει «το αποτέλεσμα που προκύπτει από τη σύνθεση δύο ή περισσότερων συντελεστών».  Για το λόγο αυτό αναρωτιέμαι αν είναι σωστό να γράφεται, ας πούμε, ότι «Η αποφυγή ή αδυναμία απάντησης στο κρίσιμο ερώτημα «και μετά το δημοψήφισμα, τι;» ήταν η κοινή συνισταμένη των τριών χθεσινών συνεντεύξεων κορυφαίων κυβερνητικών αξιωματούχων».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 168 Σχόλια »