Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μαχάτμα Γκάντι’

Μεζεδάκια από τη σήραγγα Γιουμπιλίνος

Posted by sarant στο 12 Νοεμβρίου, 2022

Αν παρακολουθήσατε τα σχόλια του ιστολογίου πριν από μερικές μέρες, ή τις δημοσιεύσεις που έκανα στα σχόλια, θα ξέρετε μάλλον ποια είναι η σήραγγα Γιουμπιλίνος, η ιστορική αυτή σήραγγα της Χώρας των Αγνώριστων, όπως είχαμε πει παλιά στο ιστολόγιο τη χώρα εκείνη που κατοικείται από όλες τις ιστορικές προσωπικότητες που το όνομά τους έγινε αγνώριστο εξαιτίας μεταφραστικής ατζαμοσύνης.

Αν πάλι δεν ξέρετε τη Γιουμπιλίνος, θα καταλάβατε ίσως πως ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου με τα γλωσσικά στραβά κι ανάποδα της εβδομάδας που πέρασε προέρχεται από ένα από τα μεζεδάκια της πιατέλας. Στην προκειμένη μάλιστα περίπτωση προέρχεται από ένα κοτσανοβριθές άρθρο που θ’ αρκούσε μόνο αυτό για να γεμίσει όχι μία αλλά τρεις-τέσσερις μεζεδοπιατέλες μας.

Οπότε, ξεκινάμε με αυτό. Στην Αίγυπτο ήρθαν στο φως ευρήματα που μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη: στον τάφο της βασίλισσας Κλεοπάτρας. Παρεμπιπτόντως να πούμε ότι οι ανασκαφές αυτες γίνονται από τη Δομινικανή δρα. Kathleen Martinez, που είναι ίσως ερασιτέχνισσα αλλά έχει αφιερωθεί στην αναζήτηση του τάφου της Κλεοπάτρας. Τέλος πάντων, το ελληνικό (εκτενές) άρθρο για τα ευρήματα αυτά είναι ένα απίστευτο περιβόλι από κωμικοτραγικά μεταφραστικά λάθη, σε συνδυασμό με απόλυτη έλλειψη επιμέλειας και τσαπατσουλιά.

Το «άρθρο» εμφανίστηκε πρώτα στον Σκάι, και στη συνέχεια αναδημοσιεύτηκε (ανεξέταστο, φευ, και χωρίς αλλαγές) από πολλούς ακόμα ιστοτόπους. Ως τώρα δεν το έχουν διορθώσει, οπότε δεν περιμένω να το αλλάξουν τώρα, αλλά καλού κακού βάζω μια οθονιά (σκρίνσοτ, που λέει και ο κ. Μπαμπινιώτης):

Όλο το κείμενο βρίθει από μαργαριτάρια, αλλά ασφαλώς το διαμάντι του στέμματος ασφαλώς είναι ότι ο σχεδιασμός «της ανακαλυφθέντος τούνελ» μοιάζει πολύ με αυτόν της «σήραγγας Γιουμπιλίνος της Ελλάδας».

Πρόκειται βέβαια για… το Ευπαλίνειο όρυγμα στη Σάμο. Πώς έγινε η…. αγνωριστοποίηση του Ευπαλίνου; Ίσως να δούλεψε μετατροπή ήχου σε κείμενο μαζί με αυτόματη μετάφραση, αν και αυτό δεν εξηγεί άλλα λάθη του άρθρου. Μπορεί να έβαλε το χέρι του και κάποιος κορέκτορας, όπως θα δούμε πιο κάτω.

Το κείμενο έχει κι άλλα διαμαντάκια. Για να περιοριστώ στην πιο πάνω οθονιά, ο ναός Ταποζέρη Magna δεν βγαίνει από το Τράβα Καροτσέρη Μάγκα αλλά από το όνομα της πόλης Taposiris Magna ή, επί το ελληνικότερον Ταπόσιρις η Μεγάλη. Όσο για τον πατέρα του Σπουκ, δεν έχω ικανοποιητική εξήγηση. Κάπου είδα ένα Sphinx, αλλά αυτό δεν εξηγει πώς προέκυψε ο Πατέρας

Ας βάλω μιαν ακόμα οθονιά από αυτό το αριστανοσιούργημα

H λίμνη King Marriott δεν ειναι κάποια λίμνη που έχει σπόνσορα τη γνωστή ξενοδοχειακή αλυσίδα. Προκειται για τη Μαρεώτιδα λίμνη των αρχαίων ή Μαριούτ σήμερα, κοντά στην Αλεξάνδρεια -μάλλον θα δούλεψε κορέκτορας για τη μεταμόρφωσή της. Στην παραπάνω παράγραφο θα δείτε και τα «αποκεφαλισμένα tues» Το πρωτότυπο έλεγε beheaded statues, αλλά αφού ήταν αποκεφαλισμένα τούς κόψανε το sta κι έμεινε το tues!

Δεν περιγράφω άλλο, αλλά θλίβομαι -φαίνεται όμως πως έτσι θα πηγαίνουν στο εξής οι μεγάλοι ιστότοποι. Με άρθρα μηχανομεταφρασμένα (και από φτηνά μηχανάκια), με μπόλικες βέβαια φωτογραφίες και βίντεο για να σκεπάζεται η γύμνια του κειμένου.

Και επί του πραγματολογικού, όταν το συζητήσαμε τις προάλλες, ο φίλος μας ο Κιντ που είναι μηχανικός, οχι σαν κάτι άλλους που έγιναν μεταφραστές, επισήμανε ότι η αιγυπτιακή σήραγγα δεν συγκρίνεται με αυτήν του Γιουμπιλ… συγγνώμη, του Ευπαλινου, διότι έγινε με τη μέθοδο cut and cover, σαφώς πιο εύκολη στην εφαρμογή απ’ό,τι στη Σάμο.

* Κι αφού ασχοληθήκαμε κάμποσο με τον Γιουμπιλίνο, προχωράμε στα υπόλοιπα μεζεδάκια της εβδομάδας.

Kάτι ελαφρύ ύστερα από τα βαρυφορτωμένα πρώτα πιάτα, ένα απλό λαθάκι, έστω και σε επίσημο έγγραφο του Δήμου Νέας Σμύρνης.

Αλλά εγώ τρέφω φιλικά αισθήματα για τον γειτονικό δήμο της Νέας Σμύρνης -και τι είναι ένα Μ μεταξύ φίλων;

Κι επειδή τη φωτογραφία μού την έστειλαν προχτές. μπορώ να υποθέσω ότι η προθεσμία που έδωσαν για να μετακινηθεί το αυτοκίνητο παρήλθε προ πολλού ακαρπη, αλλά το «εγκαταλειΜένο» όχημα παρέμεινε σε εγκατάλειψη.

* Από τα «Σαν σήμερα» του Σκάι της περασμένης Κυριακής:

1913…. Στην Ινδία, βρετανικά στρατεύματα συλλαμβάνουν το Μαχάτμα Γκάντι, ηγέτη του Κινήματος Παθητικής Αντίστασης, καθώς οδηγεί μια διαδήλωση Ινδών ανθρακωρύχων στην Νότια Αφρική.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisement

Posted in Αντιδάνεια, Γκας Πορτοκάλος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , | 201 Σχόλια »

Σταυρομεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Σεπτεμβρίου, 2019

Του Σταυρού σήμερα, της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού κατά το εορτολόγιο, οπότε βρέθηκε ο τίτλος του σαββατιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου. Όπως έχουμε σταυρόλεξο, σταυροκατσάβιδο και σταυρόκομπο, αποκτήσαμε και σταυρομεζεδάκια -αφιερωμένα ασφαλώς στον φίλο μας τον Σταύρο και σε όλες τις Σταυρούλες και τους Σταύρους που μας διαβάζουν.

Προτίμησα αυτόν τον τίτλο, αν και αρχικά είχα φλερτάρει με την ιδέα να αφιερώσω τα σημερινά μεζεδάκια στον Μαχάτμα Γκάντι, τον ηγέτη του κινήματος ανεξαρτησίας της Ινδίας, μια και το όνομά του συνδέθηκε, το περασμένο σαββατοκύριακο, με ένα θέμα που πολύ μας απασχολεί στο ιστολόγιο: τα αποφεύγματα, αν και με το συγκεκριμένο απόφευγμα δεν έχει τύχει να ασχοληθούμε.

Για οσους δεν μας διαβάζουν ταχτικά, θυμίζω πως «απόφευγμα» λέμε στο ιστολόγιο το ψευτοαπόφθεγμα, το απόφθεγμα που αποδίδεται σε κάποιον (συχνά στον Αϊνστάιν) χωρίς αυτός να το έχει πει.

Επειδή λοιπόν στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης η Ινδία ήταν τιμώμενη χώρα, ο πρωθυπουργός, εγκαινιάζοντας το περίπτερο της Ινδίας, ως φιλοφρόνηση προς την τιμώμενη χώρα είπε:

Μας συνδέει επίσης ο πολιτικός και πνευματικός ηγέτης της Ινδίας Μαχάτμα Γκάντι, τα 150 χρόνια από τη γέννηση του οποίου, γιορτάζουμε φέτος. Θυμίζω ότι το 1908 είχε διαβάσει την Απολογία του Πλάτωνα και την είχε μεταφράσει στη γλώσσα του στα γκουτζαράτι. Απόδειξη της επιρροής που είχε η αρχαία ελληνική φιλοσοφία στη σκέψη του. Αλλά και ο Γκάντι επηρέασε ολόκληρη τη διανόηση του 20ου αιώνα, όπως και την πολιτική. Και προσωπικά, θυμάμαι πάντα, ένα συμπέρασμά του προς κάθε πολιτικό που αξίζει, νομίζω, να το μνημονεύσω. Έλεγε ο Γκάντι: Πρώτα σε αγνοούν, μετα σε κοροϊδεύουν, αργότερα σε πολεμούν και μετά τους κερδίζεις. Τα λόγια του αποδεικνύονται πέρα για πέρα αληθινά.

Μόνο που το διάσημο απόφθεγμα του Γκάντι δεν το είπε στην πραγματικότητα ο Γκάντι -δεν είναι δηλαδή απόφθεγμα, αλλά απόφευγμα.

Είναι πάντως από τα διασημότερα ψευδορητά και αποδίδεται από πάρα πολλούς στον Γκάντι, διεθνώς. Ο Τραμπ το είχε χρησιμοποιήσει πριν εκλεγεί πρόεδρος, το 2016, και τότε πήρε μεγάλη δημοσιότητα η ανασκευή της απόδοσής του στον Γκάντι -δείτε εδώ το άρθρο του snopes.com. Επειδή είναι ευρέως διαδεδομένο ως απόφευγμα δεν μπορούμε να κατακρίνουμε πολύ αυστηρά τον λογογράφο του πρωθυπουργού, επειδή όμως και η ανασκευή του είναι διαδεδομένη μπορούμε να τον επιπλήξουμε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νόμος του Μέφρι, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 268 Σχόλια »