Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μεσαιωνικό Λεξικό Κριαρά’

Ο άμπακος και πώς φτάσαμε να τον τρώμε

Posted by sarant στο 11 Οκτώβριος, 2010

Τις προάλλες είχα ανεβάσει ένα άρθρο με κάμποσες λέξεις σχετικές με το φαγητό, και ανάμεσα σ’ αυτές είχα και μερικές εκφράσεις που έχουμε για το υπερβολικό φαγητό, όπως τρώνε τον αγλέουρα, τον άμπακο, τον περίδρομο, το καταπέτασμα. Κάθε μια από αυτές τις φράσεις θα άξιζε δικό της αρθράκι, και ίσως το γράψω κάποτε, αλλά ο άμπακος αξίζει όχι αρθράκι παρά άρθρο ολόκληρο και το γράφω τώρα, άλλωστε το υποσχέθηκα στον πατέρα μου. Ο οποίος πατέρας μου με διαβάζει και μού έστειλε ηλεμήνυμα, μήπως τον άμπακο τον χρησιμοποιούμε μόνο όταν πίνουμε πολύ: έφαγε τον αγλέουρα και ήπιε τον άμπακο. Και αναρωτήθηκε ο πατέρας μου μήπως ο άμπακος είναι ο αρχαίος άμβιξ, το αποστακτήριο.

Κι ο άμβιξ αξίζει δικό του άρθρο, αφού έχει δώσει στη νεότερη γλώσσα (μέσω αραβικών, παρακαλώ) το αντιδάνειο «λαμπίκος», αλλά ο άμπακος είναι αντιδάνειο από άλλη λέξη. Ούτε έχει δίκιο ο πατέρας μου ότι τον άμπακο μόνο τον πίνουμε, αλλά κάποτε ήταν έτσι. Πρέπει όμως να πάρω τα πράγματα με τη σειρά, αλλιώς θα μπερδευτούμε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αντιδάνεια, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Λεξικογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 132 Σχόλια »

Απρίλη απριλοφόρητε, το γκουγκλ που μεγαλώνει

Posted by sarant στο 19 Μαΐου, 2010

Ο τίτλος του ποστ είναι παιχνιδιάρικος, στο βωμό του δεκαπεντασύλλαβου. Ίσως όμως έχετε μιαν άγνωστη λέξη, τη λέξη «απριλοφόρητος». Γι’ αυτή τη λέξη θα σας μιλήσω, μεταξύ άλλων.

Είπαμε ότι η γλώσσα είναι απέραντη κι από αγκάθι βγαίνει ρόδο, κι έτσι το τωρινό σημείωμα είναι εγγονάκι ενός παλιότερου, που το είχα γράψει πρόπερσι στον ιστότοπό μου, με αφορμή ένα κακομεταφρασμένο κείμενο, που μεταξύ άλλων είχε την άγαρμπη λέξη «ακαρποφόρητος» αντί για το κοινότερο «άκαρπος». Σχολιάζοντας το ακαρποφόρητος, είχα γράψει:

Εκείνο το βαρύ κι ασήκωτο «ακαρποφόρητος» μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Και μου θύμισε έναν στίχο, το «Απρίλη απριλοφόρητε» (προσοχή: όχι απληροφόρητε), που κάπου τον είχα διαβάσει σε μιαν άλλη ζωή και δεν θυμόμουνα πού. Είπα ότι είναι του Σεφέρη, που βέβαια δεν είναι (του Σεφέρη είναι ο μήνας ο σκληρός, και μόνο ο μισός), ίσως θα ταίριαζε του Ελύτη, αλλά τώρα που πιο ήρεμα το σκέφτομαι είμαι σχεδόν βέβαιος ότι είναι από δημοτικό τραγούδι, και ότι υπάρχει σχετικό άρθρο, για το τραγούδι αυτό, στο περιοδικό Λαογραφία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Δημοτικά τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , | 72 Σχόλια »