Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μικρασία’

Ένα αγόρι κοιτάζει φωτογραφίες…

Posted by sarant στο 19 Οκτωβρίου, 2014

Το βιβλίο του Γιώργου Κοτζιούλα «Πικρή ζωή» που κυκλοφόρησε στις αρχές του χρόνου το έχω ήδη παρουσιάσει εδώ, όταν είχα αναδημοσιεύσει ένα μοιρολόι του Κοτζιούλα για τον «ταχυδρόμο που χάθηκε στις στράτες», δηλαδή τον Κώστα Κοτζιούλα, τον πατέρα του ποιητή. Πολύ δυνατό ήταν το κομμάτι εκείνο, και γι’ αυτό το είχα διαλέξει, αλλά δεν είναι απόλυτα αντιπροσωπευτικό των περιεχομένων του βιβλίου, μια και η Πικρή ζωή περιέχει κυρίως πεζογραφήματα. Οπότε σήμερα σκέφτομαι να βάλω ένα απόσπασμα από το ομώνυμο πεζογράφημα, την «Πικρή ζωή», που το έγραψε ο Κοτζιούλας στα 1941, ύστερα από παράκληση της λογοτέχνισσας Έλλης Παπαδημητρίου, που σε αυτήν και το αφιερώνει.

Η Πικρή ζωή είναι αφήγημα με αυτοβιογραφικό χαρακτήρα -διόλου παράξενο σε έναν λογοτέχνη που διαρκώς αυτοβιογραφόταν, κάτι που επισημαίνεται πειστικά στο βιβλίο που ετοιμάζει η φίλη Αθηνά Βογιατζόγλου για τον Κοτζιούλα, και στο οποίο έχω κι εγώ μια μικρή ανάμιξη. Όπως και το ήδη δημοσιευμένο «Από μικρός στα γράμματα», περιέχει παιδικές αναμνήσεις του Κοτζιούλα, όμως με τη διαφορά ότι δεν είναι εστιασμένο αποκλειστικά στα έργα και τις ημέρες του μαθητή Κοτζιούλα όπως εκείνο αλλά έχει πολύ ευρύτερη σκόπευση καθώς εξιστορεί και συμβάντα που έγιναν πριν ο ίδιος γεννηθεί ή που δεν είχαν τον ίδιο πρωταγωνιστή, παραθέτει βινιέτες συχωριανών του ή σχολιάζει γενικά τη ζωή στο χωριό, έχει δηλαδή πολύ ευρύτερη οπτική. Κάνω μάλιστα την εικασία (χωρίς να έχω κάποιο στοιχείο που να την υποστηρίζει) πως ο Κοτζιούλας σταμάτησε κάπως απότομα τη συγγραφή τον Μάιο του 1941 εξαιτίας της γερμανικής κατοχής, και πως αν δεν ήταν η κατοχή που άλλαξε βίαια τα δεδομένα της ζωής του θα συνέχιζε την αφήγηση σε πολύ περισσότερες σελίδες (αν και ήδη το υπάρχον κείμενο ξεπερνάει τις 120).

Το απόσπασμα που διάλεξα να παρουσιάσω (υπάρχουν κι άλλα πολλά που είναι πολύ αξιόλογα και προσφέρονται για χωριστή αναδημοσίευση) περιστρέφεται γύρω από τις φωτογραφίες. Θυμίζω ότι ο Κοτζιούλας γεννήθηκε το 1909, άρα ήταν γύρω στα 9 με 12 όταν έγιναν αυτά που περιγράφει.

Με αστερίσκο σημειώνω κάποιες δύσκολες λέξεις που τις εξηγώ στο τέλος -αν αφήσω καμία, ρωτάτε.

Μια από τις μεγαλύτερες χαρές των παιδικών μου χρόνων είταν να μαζεύω στπν κατοχή μου φωτογραφίες.

Πριν φύγει ο θείος μου για το στρατό δεν είχαμε στο σπίτι μας ούτε μια φωτογραφία. Μονάχα ξενιτεμένοι στέλναν απ’ αυτές, ξενιτεμένοι που έλειπαν χρόνια απ’ τους δικούς των, σε μέρη μακρινά, κι εμείς δεν είχαμε κανέναν τέτιον ακόμα. Οι άλλοι, που δεν κουνούσαν απ’ τον τόπο, δεν είχαν σκεφτεί ποτέ τους να φωτογραφιστούν. Αργότερα μόνο άρχισε να παρουσιάζεται στα πανηγύρια μας ένας φωτογράφος απ’ τ’ αντικρινά χωριά και τότε αποτόλμησαν να σταθούν πρώτες μπρος στο φακό οι γυναίκες των οικογενειών που μεγαλοπιάνουνταν κι αρχοντοφέρνανε, πρωτοπόρες σε όλα του χωριάτικου πολιτισμού.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Αναμνήσεις, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , | 29 Σχόλια »