Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μιλτ. Μαλακάσης’

Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη, διήγημα του Παπαδιαμάντη

Posted by sarant στο 25 Δεκεμβρίου, 2014

AlexandrosPapadiamantis1Χριστούγεννα σήμερα, το ιστολόγιο εύχεται χρόνια πολλά σε όλους τους φίλους και επισκέπτες. Μέρα γιορτής, μου αρέσει να συνεχίζω μια παλιά συνήθεια, από τότε που ο παππούς μου στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι ή την παραμονή έπαιρνε έναν μαυροντυμένο τόμο από τους πέντε του Βαλέτα και διάβαζε ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη.  Παρά την καθαρεύουσα, κάτι πρέπει να πιάναμε ή ίσως μας άρεσε η μορφή του παππού όπως διάβαζε, πάντως το έθιμο το αγαπούσαμε. Οπότε, καθιέρωσα κι εγώ στις γιορτές να βάζω ένα χριστουγεννιάτικο διήγημα.

Στα πρώτα Χριστούγεννα του ιστολογίου είχα ανεβάσει  «Τα Χριστούγεννα του Παπαδιαμάντη», ένα διήγημα σε παπαδιαμαντικό ύφος του Βάρναλη, το 2010 ένα άλλο παπαδιαμαντικό του Τάσου Βουρνά, το 2011 το Χριστόψωμο του Παπαδιαμάντη, ενώ πρόπερσι έσπασε η παράδοση και έβαλα τα Κάλαντα του Λαπαθιώτη. Πέρσι επανήλθα στην πεπατημένη, με ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη, τον «Αμερικάνο» και φέτος συνεχίζω παπαδιαμαντικά.

Το σημερινό διήγημα, που δημοσιεύτηκε στην Ακρόπολι το 1896, είναι από τα πιο χαρακτηριστικά χριστουγεννιάτικα του Παπαδιαμάντη και έχει δημοσιευτεί πολλές φορές στο Διαδίκτυο, ωστόσο δεν μπόρεσα να βρω μια σωστή δημοσίευση σε μονοτονικό. Αυτή που παραθέτω, που την κοίταξα εγώ, δεν έχει σοβαρά λάθη, το πολύ να μου έχει ξεφύγει κανένα στον τονισμό.

Ίσως υπάρχουν μερικές λέξεις δύσκολες, αλλά όχι πολλές. Ο σκιάς πάντως είναι ο νταής, το φόβητρο. Η λέξη είναι, αν θυμάμαι καλά, δάνειο τουρκικό, δεν έχει καμιά σχέση με τη σκιά, ούτε με το κρητικό επίρρημα (σκιας = τουλάχιστον). Και σε ένα σημείο που ο μάστορας λέει «η φαμίλια μου δουλεύει» εννοεί τη γυναίκα του.

Το μοτίβο με το περίπου κλεμμένο γαλόπουλο μού θύμισε την αφήγηση του Μαλακάση για ένα άλλο περίπου κλεμμένο γαλόπουλο και τον Παπαδιαμάντη, που είχε οδηγήσει σε φιλολογικόν καβγά πριν από 85 χρόνια -και που δεν ξέρουμε αν είναι αυθεντική ή κατασκευασμένη.

Πολλά είπα όμως, δίνω τον λόγο στον Παπαδιαμάντη -και καλά Χριστούγεννα σε όλους!

Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη – Αλ. Παπαδιαμάντης

Στην ταβέρνα του Πατσοπούλου, ενώ ο βορράς εφύσα, και υψηλά εις τά βουνά εχιόνιζεν, ένα πρωί, εμβήκε να πίει ένα ρώμι να ζεσταθεί ο μαστρο-Παύλος ο Πισκολέτος, διωγμένος από την γυναίκα του, υβρισμένος από την πενθεράν του, δαρμένος από τον κουνιάδον του, ξορκισμένος από την κυρα-Στρατίναν την σπιτονοικοκυράν του, και φασκελωμένος από τον μικρόν τριετή υιόν του, τον οποίον ο προκομμένος ο θείος του εδίδασκεν επιμελώς, όπως και γονείς ακόμη πράττουν εις τα «κατώτερα στρώματα», πώς να μουντζώνει, να βρίζει, να βλασφημεί και να κατεβάζει κάτω Σταυρούς, Παναγιές, κανδήλια, θυμιατά και κόλλυβα. Κι έπειτα, γράψε αθηναϊκά διηγήματα!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διηγήματα, Επετειακά, Λογοτεχνία, Παπαδιαμάντης, Χριστούγεννα | Με ετικέτα: , | 61 Σχόλια »