Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μολδαβία’

Αναζητώντας τον χορό Romaica (μια συνεργασία του Corto)

Posted by sarant στο 6 Ιανουαρίου, 2021

Ο φίλος μας ο Corto μού έστειλε το άρθρο που θα δημοσιεύσω σήμερα, που γεννήθηκε από ένα απόσπασμα των απομνημονευμάτων του πρίγκιπα Ν. Σούτσου, μεγάλου λογοθέτη της Μολδαβίας. Παραθέτω το κείμενο που μου έστειλε ο Corto και στο τέλος λέω τη γνώμη μου.

Με την άδεια του Νίκου, καταθέτω ένα ερώτημα ιστορικού και φιλολογικού χαρακτήρα, συγκεντρώνοντας και όλα τα σχετικά στοιχεία που μπόρεσα να μαζέψω. Υπερευχαριστώ τον Νίκο για την προθυμία του να φιλοξενήσει το ερώτημά μου! Ευχαριστώ επίσης και τους φίλους αναγνώστες για την υπομονή τους!

Καταθέτω το ζήτημα το οποίο με απασχόλησε με τον φίλο μου (και συνάδελφό μου) Σ.Β.:

Η σύζυγος του φίλου μου, η οποία είναι από την Ρουμανία και έχει σπουδάσει ιστορία, διαβάζει το εξής έργο:

Memoriile Principelui Nicolae Suțu mare Logofăt al Moldovei

Το βιβλίο αποτελεί μετάφραση από τα γαλλικά, όπου κυκλοφόρησε με τίτλο:

Mémoires du prince Nicolas Soutzo, grand-logothète de Moldavie, 1798-1871

Πρόκειται (από όσο κατάλαβα) για απομνημονεύματα του πρίγκηπα Νικολάου Σούτσου, που έδρασε στις Παρίστριες ηγεμονίες (και μάλιστα έτυχε και σε επιδημία χολέρας). Το κείμενο αυτό, το οποίον θεωρείται σπουδαιότατο ιστορικό κειμήλιο για την πολιτική της εποχής στην οποίαν αναφέρεται, γράφηκε κατά πάσαν πιθανότητα στα γαλλικά και πρωτοεκδόθηκε σε αυτήν την γλώσσα, μετά τον θάνατό του, το έτος 1899 από τον Παναγιώτη Ρίζο στην Βιέννη.

Σε μια συζήτηση για το βιβλίο, προέκυψε η εξής απορία:

Στο παράρτημα του βιβλίου παρουσιάζεται λιθογραφία Ελλήνων ψαράδων (μάλλον της Προποντίδος ή της Κωνσταντινουπόλεως) οι οποίοι χορεύουν χορό τον οποίον η λεζάντα αποκαλεί «ROMAICA«.

Iδού η λιθογραφία:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απορίες, Αναμνήσεις, Λαογραφία, Συνεργασίες | Με ετικέτα: , , , , , , , | 159 Σχόλια »

Οι πολυπράγμονες γιατροί της Δράμας και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Μαΐου, 2014

Πρώτα μεζεδάκια του Μάη σήμερα, οπότε ήμουν έτοιμος να τα βαφτίσω ‘μαγιάτικα’ ή κάτι ανάλογο, αλλά την τελευταία στιγμή, επί του ηλεπιεστηρίου θα έλεγα, ένας φίλος μού έστειλε ένα ωραίο εύρημα, θα το δείτε στο τέλος, και είπα να το αναδείξω μνημονεύοντάς το στον τίτλο. Στο μεταξύ, πλησιάζουμε προς τις διπλές εκλογές, 18 και 25 Μαΐου, οπότε θα έχουμε και προεκλογικά μεζεδάκια στις επόμενες πιατέλες μας, αλλά προς το παρόν δεν έχω τέτοια δείγματα.

* Ξεκινάω με ένα ορντέβρ, που μόλις έφτασε κι αυτό. Λέει ένας φίλος: Το επόμενο Παρασκευοσαββατοκύριακο (9-11 Μαϊου) θα γίνει στο πάρκο «Τεχνόπολις» το φεστιβάλ «Ελλάδα Γιορτή Γεύσεις«. Το διαβάζω και το ξαναδιαβάζω, αλλά δεν μου κάθεται καθόλου καλά! Δεν θα έπρεπε να είναι «Γιορτή Γεύσης» ή έστω «Γιορτή Γεύσεων»; Γερνάω κι έχω γίνει παράξενος; Δεν νομίζω ότι είναι παραξενιά, κι εμένα με ενοχλούν τρεις λέξεις έτσι άτακτα ριγμένες και ασύνδετες.

* Προχωράμε σε ένα ακόμα μικρό, έναν τίτλο που κάνει τον αναγνώστη να σκοντάψει -πράγμα που το θεωρώ ελάττωμα: Δολοφόνησε συμμαθήτριά του γιατί δεν θέλησε να τη συνοδεύσει σε χορό. Ποιος δεν θέλησε; Έτσι που είναι γραμμένος ο τίτλος, εγώ αρχικά καταλαβαίνω ότι ο δολοφόνος δεν ήθελε να τη συνοδέψει, που βέβαια είναι παράλογο (αν και όχι αδύνατο: αυτός αρνήθηκε να τη συνοδέψει, εκείνη του ζήτησε το λόγο, του είπε, της είπε, και ήταν η κακιά η ώρα κύριε πρόεδρε). Ωστόσο, δεν συνέβη αυτό, εκείνη δεν ήθελε να τον συνοδέψει. Στα αγγλικά, όπου οι αντωνυμίες διατηρούνται, δεν υπάρχει αμφισημία «because she refused» ή κάτι τέτοιο. Αλλά και στα ελληνικά, πολύ απλά, αρκεί να πούμε: δολοφόνησε συμμαθήτριά του επειδή αρνήθηκε να ΤΟΝ συνοδέψει.

* Νέα χώρα γεννήθηκε στην Ευρώπη. Όπως μας πληροφορεί το Πρώτο Θέμα: Χωρίς βίζα τα ταξίδια στην Ευρώπη για τους πολίτες του Μόλδοβα. Και δεν είναι μόνο ο υλατζής που αγνοεί τη Μολδαβία, αλλά και ο (οΘντκ) δημοσιογράφος, διότι και μέσα στο άρθρο του δίνει και καταλαβαίνει: οι πολίτες του Μόλδοβα, στον Μόλδοβα, ο Μόλδοβας και η Ουκρανία. Καινούργια χώρα, λέμε!

* Διαβάζω άρθρο για τις έρευνες της αστυνομίας σε σπίτι Χρυσαβγίτη: Στο δημοσίευμα του Βήματος αναφέρεται πως σε στικάκι που βρέθηκε στο σπίτι του εντοπίστηκαν αγαλματίδια και κοσμήματα.

Καλά, το τι χωράνε σήμερα τα στικάκια, δε λέγεται!

* Νέα στοιχεία για τη μαγεία της ελληνικής γλώσσας. Όπως αναλύεται σε εμβριθές άρθρο, το όνομα Κίρκη δεν είναι τυχαίο, κι όταν ο Όμηρος στην Οδύσσεια την αποκαλεί «ευπλόκαμο» δεν θέλει να παινέψει τις ωραίες της πλεξούδες, όπως θα νόμιζαν οι αφελείς, αλλά να υποδείξει τη διπλή έλικα του DNA! Απολαύστε υπεύθυνα.

* Το επόμενο θέμα σηκώνει αρκετή συζήτηση. Τι κάνουμε με καθιερωμένες αποδόσεις ξένων τοπωνυμίων και κυρίων ονομάτων, όταν δεν αντιστοιχούν στον τρόπο που προφέρονται από τους φυσικούς ομιλητές της γλώσσας. Διορθώνουμε ή όχι; Δηλαδή θα κάνουμε, έστω, Βαουένσα τον Βαλέσα και Εϊζενστέιν τον Αϊζενστάιν; Γιετεμπόρ το Γκέτεμποργκ και Σέλστρομ τον Κάλστρομ; Μεταφέρω μέιλ φίλου (που σχολιάζει και εδώ περιστασιακά, αλλά δεν ξέρω αν θέλει να αναφερθεί το όνομά του, οπότε δεν το αναφέρω):

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Λερναίο κείμενο, Μαργαριτάρια, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 147 Σχόλια »