Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘μπόνους’

Η μυστηριώδης εξαφάνιση της πρώτης κατανομής

Posted by sarant στο 25 Ιουλίου, 2022

Εκλογικό θα είναι το σημερινό άρθρο, παρόλο που πρόσφατα ο πρωθυπουργός απέκλεισε για άλλη μια φορά το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών. Ίσως πάλι, ακριβώς επειδή το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών αποκλείστηκε, μια και το θέμα μας δεν θα είναι οι εκλογές καθαυτές, αλλά το εκλογικό σύστημα.

Ο ισχύων εκλογικός νόμος, που ψηφίστηκε το 2020, συγκέντρωσε μόνο 163 ψήφους στη Βουλή κι έτσι δεν θα ισχύσει στην αμέσως επόμενη εκλογική αναμέτρηση, αλλά στη μεθεπόμενη (θα έπρεπε να συγκεντρώσει 200 για να ισχύσει αμέσως). Έτσι, οι εκλογές του 2023 (αν τελικά γίνουν τότε) θα γίνουν με το σύστημα της απλής αναλογικής, με τον εκλογικό δηλαδή νόμο της προηγούμενης κυβέρνησης, του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο ισχύων νόμος προβλέπει μπόνους για το πρώτο κόμμα, ώστε να διευκολύνεται ο σχηματισμός μονοκομματικής («αυτοδύναμης») κυβέρνησης, αλλά με κάπως περίπλοκο τρόπο:

Εάν το πρώτο κόμμα, έχει λάβει ποσοστό μεγαλύτερο ή ίσο του 25% των έγκυρων ψηφοδελτίων, τότε λαμβάνει μπόνους 20 έδρες, ενώ οι υπόλοιπες 280 έδρες κατανέμονται αναλογικά μεταξύ των δικαιούμενων εδρών κομμάτων. Από το 25% και μετά, για κάθε 0,5% το πρώτο κόμμα θα παίρνει επιπλέον μπόνους μία έδρα, ενώ το μάξιμουμ των 50 εδρών θα το λαμβάνει εάν το ποσοστό του είναι στο 40%.

Για σύγκριση, ο εκλογικός νομος με τον οποίο έγιναν οι εκλογές του 2012 και του 2015 (και μερικές παλιότερες) πρόβλεπε μπόνους 50 εδρών για το πρώτο κόμμα, ανεξάρτητα από το ποσοστό του -έτσι, πήρε το μπόνους, ας πούμε, η ΝΔ τον Μάιο του 2012 ενώ είχε συγκεντρώσει ποσοστό κάτω του 19% (18,85% για την ακρίβεια). Με τον σημερινό νόμο δεν θα έπαιρνε καθόλου μπόνους, ενώ πολύ μειωμένο θα ήταν το μπόνους της ΝΔ στις εκλογές του Ιουνίου 2012 (μολις 6-7 έδρες αντί 50) και μειωμένο του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2015 (40-42 έδρες αντί 50). Αν ίσχυε ο σημερινός εκλογικός νομος στις εκλογές του 2019, οι έδρες των κομμάτων θα ήταν λίγο-πολύ οι ίδιες, αφού το πρώτο κόμμα συγκέντρωσε σχεδόν 40%.

Κι έτσι, το κυβερνών κόμμα είχε υπολογίσει ότι θα έκανε (ενδεχομένως πρόωρες) εκλογές με απλή αναλογική που δεν θα έδιναν δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης και αμέσως μετά δεύτερες εκλογές με τον καινούργιο εκλογικό νόμο οπότε θα εξασφάλιζε άνετη αυτοδυναμία. Ωστόσο, σε συνθήκες πρωτοφανούς ακρίβειας και ενεργειακής (και όχι μόνο) κρίσης, μαζί με τον πόλεμο στην Ουκρανία, τα δημοσκοπικά δεδομένα δεν ευνοούν πια ένα τέτοιο σενάριο κι έτσι στον φιλοκυβερνητικό τύπο διατυπώνονται συνεχώς σκέψεις για  αλλαγή του εκλογικού νόμου και επαναφορά του μπόνους των 50 εδρών για το πρώτο κόμμα ανεξάρτητα από ποσοστό και άλλες τέτοιες φιοριτούρες (παράδειγμα).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκλογές | Με ετικέτα: , , , , , | 206 Σχόλια »

Το ντιμπέιτ δεν βγαίνει από το δίβατον ούτε από το δύο

Posted by sarant στο 27 Απριλίου, 2012

Η λέξη ντιμπέιτ που βρέθηκε στην προεκλογική μας επικαιρότητα τις τελευταίες μέρες, δεν προέρχεται από το αρχαίο δίβατον ούτε από το αρχαίο δίβημα, όπως πιθανόν να δείτε εδώ κι εκεί στο Διαδίκτυο, αλλά από ένα παλαιογαλλικό ρήμα, debatre, που σημαίνει «μάχομαι» και είναι λατινικής αρχής.  Όχι μόνο το debate δεν προέρχεται από τις λέξεις δίβατον ή δίβημα, αλλά, πολύ περισσότερο, οι λέξεις αυτές είναι ανύπαρκτες στα αρχαία ελληνικά, το έχουμε γράψει δύο φορές ήδη, με την ευκαιρία προηγούμενων εκλογών, εδώ αναλυτικά και εδώ προς εμπέδωση. Κάθε φορά που έχουμε εκλογές και γίνεται προεκλογικό ντιμπέιτ, η λέξη έρχεται στο προσκήνιο, και μαζί η μουσαντένια ετυμολογία της. Επίσης, κάθε φορά γίνεται και μια άλλη συζήτηση, ότι δεν πρέπει να λέμε ντιμπέιτ αλλά τηλεμαχία.

Φέτος, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα γίνει ντιμπέιτ ή τηλεμαχία ή όπως αλλιώς θέλετε να το πείτε, προς μεγάλη απογοήτευση του Μέγκα (πιθανώς και άλλων τηλεοπτικών σταθμών) που παρουσίασε στο χτεσινό και στο προχτεσινό του δελτίο σαν πολύ σημαντική απώλεια τη μη διεξαγωγή τέτοιας τηλεμαχίας, διότι, μας είπαν, σε αυτές τις κρισιμότατες εκλογές που έρχονται και που ο ελληνικός λαός είναι παραζαλισμένος, είναι απαραίτητο να ακούσουν οι ψηφοφόροι τις αλήθειες των αρχηγών. Το περίεργο όμως είναι ότι το Μέγκα προωθεί ντιμπέιτ ανάμεσα μόνο σε δύο πολιτικούς αρχηγούς, Σαμαρά και Βενιζέλο, και μάλιστα πρότεινε να διοργανώσει με δική του πρωτοβουλία τέτοιο δικομματικό ντιμπέιτ, κάτι που αποδέχτηκε ασμένως το ΠΑΣΟΚ. Αλλά ποια σχέση μπορεί να έχει ένα τέτοιο κολοβωμένο ντιμπέιτ με τη δημοκρατία και με τη σημερινή πολιτική πραγματικότητα; Τη στιγμή που σε όλες τις δημοσκοπήσεις τα δύο «πρώην μεγάλα» κόμματα συγκεντρώνουν κάτω από 50% και μάλιστα σε μερικές δημοσκοπήσεις το ΠΑΣΟΚ χάνει τη δεύτερη θέση, ποια αντιπροσωπευτικότητα θα έχει αυτός ο διάλογος; Δεν φτάνει η μονοπωλιακή προβολή των δύο «πρώην μεγάλων» κομμάτων από τα δελτία ειδήσεων;

Φυσικά, το ΠΑΣΟΚ επειδή θεωρεί ότι ο κ. Βενιζέλος υπερέχει σε ρητορική ευφράδεια  του κ. Σαμαρά, πιέζει να γίνει η τηλεοπτική μονομαχία, και μάλιστα πρότεινε 4 ντιμπέιτ, δύο με όλους τους αρχηγούς και δύο δικομματικά. Και φυσικά η ΝΔ, επειδή προηγείται, είναι απρόθυμη να δεχτεί την απευθείας μονομαχία -αλλά εδώ μπαίνει ένα ζήτημα ηθικής και συνέπειας. Ο κ. Βενιζέλος δηλώνει συνεχώς ότι χρειάζεται ευρύτερη συμμαχία των προοδευτικών δυνάμεων και μάλιστα η κ. Γεννηματά κάλεσε τα αριστερά κόμματα σε μετεκλογική συνεργασία. Αναρωτιέμαι, με ποιο ηθικό ανάστημα επιδιώκει, την ίδια στιγμή, τον αποκλεισμό των δυνάμεων αυτών, των δυνητικών συμμάχων του, από το ντιμπέιτ;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές | Με ετικέτα: , , , , , | 58 Σχόλια »