Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Μ. Βερέττας’

Λεξιλογικά της Αποκριάς

Posted by sarant στο 28 Φεβρουαρίου, 2014

Τελειώνει ο Φλεβάρης σήμερα, μεθαύριο τελειώνει και το καρναβάλι, και ούτε φέτος έβαλα κάποιο θέμα αποκριάτικο -και επειδή αυτή την εβδομάδα είχα πολλές και διάφορες εκδηλώσεις, το μόνο που προλαβαίνω είναι να ανεβάσω ένα παλιό άρθρο, στο οποίο έχω προσθέσει μερικά πράγματα, ένα άρθρο για τα λεξιλογικά του καρναβαλιού. Πριν όμως προχωρήσω, να θυμίσω ότι σήμερα το βράδυ, στις 8.30, στη Βιβλιοθήκη Βολανάκη, Στουρνάρα 11, θα γίνει εκδήλωση για τον Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, στην οποία θα πάρουν μέρος ο σκηνοθέτης Τάκης Σπετσιώτης, ο ποιητής Γιώργος Κακουλίδης, ο ποιητής και κριτικός Γιώργος Βαρθαλίτης κι εγώ. Μετά θα προβληθεί η ταινία «Μετέωρο και σκιά» του Τάκη Σπετσιώτη. Η συγκυρία δεν είναι εντελώς άσχετη, αφού οι Απόκριες ήταν η αγαπημένη γιορτή του Λαπαθιώτη.

Και περνάμε στα λεξιλογικά του καρναβαλιού και πρώτα στην ετυμολογία της λέξης. Εδώ που τα λέμε, δεν είχα σκοπό να γράψω για το θέμα γιατί πίστευα ότι είναι πασίγνωστο, όμως είδα εδώ κι εκεί στο Διαδίκτυο διάφορες περίεργες και ανυπόστατες απόψεις, οπότε ίσως δεν είναι περιττό να γράψω.

Το καρναβάλι είναι δάνειο από την ιταλική λέξη carnevale, η οποία ανάγεται στο υστερολατινικό carnem (το κρέας) levare (σηκώνω, αφαιρώ)· από εκεί έχουμε από τον 13ο αιώνα και μετά το παλαιό πιζάνικο carnelevare, το παλαιό βενετσάνικο carlevar, οπότε είναι λογικό να υποθέσουμε ότι έγινε αφομοίωση και φτάσαμε σε έναν (αμάρτυρο) τύπο carnelevale και μετά carnevale. Από τα ιταλικά η λέξη διεθνοποιήθηκε και πέρασε σε πολλές ακόμα ευρωπαϊκές γλώσσες μεταξύ των οποίων και στα ελληνικά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , | 94 Σχόλια »

Το καρναβάλι και η ετυμολογία του

Posted by sarant στο 5 Μαρτίου, 2011

Τελειώνει αύριο το καρναβάλι, μέσα στην κατήφεια και στην παγωνιά, είναι αλήθεια, και δεν έχουμε προλάβει να πούμε για την ετυμολογία του. Εδώ που τα λέμε, δεν είχα σκοπό να γράψω για το θέμα γιατί πίστευα ότι είναι πασίγνωστο, όμως είδα εδώ κι εκεί στο Διαδίκτυο διάφορες περίεργες και ανυπόστατες απόψεις, οπότε ίσως δεν είναι περιττό να γράψω.

Το καρναβάλι είναι δάνειο από την ιταλική λέξη carnevale, η οποία ανάγεται στο υστερολατινικό carnem (το κρέας) levare (σηκώνω, αφαιρώ)· από εκεί έχουμε από τον 13ο αιώνα και μετά το παλαιό πιζάνικο carnelevare, το παλαιό βενετσάνικο carlevar, οπότε είναι λογικό να υποθέσουμε ότι έγινε αφομοίωση και φτάσαμε σε έναν (αμάρτυρο) τύπο carnelevale και μετά carnevale. Από τα ιταλικά η λέξη διεθνοποιήθηκε και πέρασε σε πολλές ακόμα ευρωπαϊκές γλώσσες μεταξύ των οποίων και στα ελληνικά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , | 39 Σχόλια »