Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ντόναλντ Τραμπ’

Μισθοεξαρτημένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 7 Νοεμβρίου, 2020

Ομολογώ ότι αυτή τη φορά δυσκολεύτηκα να αποφασίσω για τον τίτλο του σαββατιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου, όχι όμως επειδή, όπως συχνά συμβαίνει, δεν έβρισκα κανέναν, αλλά επειδή δυσκολευόμουν να διαλέξω ανάμεσα σε περισσότερες από μία καλές υποψηφιότητες.

Ας πούμε, μια προφανής (καλή) λύση θα ήταν να βάλω τίτλο σχετικό με το λοκντάουν που άρχισε από σήμερα. Ας πούμε, λοκνταουνιασμένα μεζεδάκια, ή, μια και το λοκντάουν είναι το δεύτερο, επαναλοκνταουνιασμένα μεζεδάκια -και παρεμπιπτόντως ιδού που από αυτή την άποψη η λύση που προτάθηκε από τον κ. Μπαμπινιώτη για το λοκντάουν, το «απαγορευτικό», υστερεί -διότι, πώς θα τα πεις; Απαγορευτικά μεζεδάκια; Απαγορευμένα μεζεδάκια; Πάει αλλού το μυαλό.

Αλλά μετά σκέφτηκα πως το λοκντάουν θα το έχουμε μαζί μας καναδυό Σάββατα ακόμα (είπε ένας αισιόδοξος) οπότε έχουμε καιρό. Κι έτσι αποφάσισα να δώσω τίτλο από την προχτεσινή συνέντευξη Τύπου του πρωθυπουργού με τον Σωτήρη, στην οποία ακριβώς ανακοινώθηκε και το λοκντάουν.

Ο τίτλος που διάλεξα προέρχεται από μια ατυχή αποστροφή του πρωθυπουργού, ο οποίος είπε:

Γνωρίζω ότι υπάρχει ανασφάλεια, γνωρίζω ότι υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι είναι εξαρτημένοι από τον μισθό τους.

Εδώ υπάρχει ένα λεπτό γλωσσικό θέμα. Το να πεις «εξαρτώμαι από…» έχει χροιά ουδέτερη. Όμως το «είμαι εξαρτημένος» χρησιμοποιείται συνήθως για εθισμό, για νοσηρή εξάρτηση -από ουσίες ή από συνήθειες. Λέμε άλλωστε «τοξικοεξαρτημένος».

Οπότε, έγινε πολύς θόρυβος στα κοινωνικά μέσα με το «εξαρτημένοι από τον μισθό του». Κάποιος έγραψε ότι πάνω σε μισθωτό βρέθηκαν μικροποσότητες μισθού, που κατασχέθηκαν, ενώ άλλος δήλωσε ότι με τα νέα εργατικά νομοσχέδια θα απεξαρτηθούμε όλοι.

Βέβαια, ακόμα κι αν έλεγε «γνωρίζω ότι υπάρχουν άνθρωποι που εξαρτώνται / που ζουν από τον μισθό τους» ο πρωθυπουργός, και πάλι η δήλωση μοιάζει με τη σύγχρονη εκδοχή του ρητού που αποδίδεται στη Μαρία Αντουανέτα, για τους φτωχούς που διαμαρτύρονται για ψωμί: γιατί δεν τρώνε παντεσπάνι;

Οπότε, η πρωθυπουργική δήλωση έδωσε τροφή σε μιμίδια, όπως:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ηνωμένες Πολιτείες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Πανδημικά, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , , , | 336 Σχόλια »

Μεζεδάκια της βασιλικής μέντας

Posted by sarant στο 3 Οκτωβρίου, 2020

Μερικές φορές το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο παίρνει τον τίτλο του όχι από την επικαιρότητα ή από το ημερολόγιο, αλλά από ένα από τα μεζεδάκια της πιατέλας, που μου φαίνεται πολύ γουστόζικο. Κάτι τέτοιο συμβαίνει και σήμερα, κι έτσι αντί να πω π.χ. για τριτοκτωβριανά μεζεδάκια ή για μετασυνοδικά μεζεδάκια, εννοώντας τη Σύνοδο Κορυφής που είχαμε προχτές και που δεν επέβαλε κυρώσεις στην Τουρκία, λέω για μεζεδάκια της βασιλικής μέντας.

Αλλά τι είναι η βασιλική μέντα; Λέω να μην σας αφήσω στην απορία και να ξεκινήσω με αυτό.

Υπάρχει ένα παιδικό παιχνίδι γνώσεων, που λέγεται BrainBox. Mου λένε ότι είναι πολύ καλό παιχνίδι, και δεν έχω λόγους να αμφιβάλλω. Ωστόσο, η ελληνική του μετάφραση έχει ένα τουλάχιστον σπαρταριστό μεταφραστικό λάθος.

Βλέπετε εδώ το απόσπασμα μιας κάρτας από το παιχνίδι αυτό, που είναι αφιερωμένη στον Νεύτωνα. Πάνω στην κάρτα υπάρχουν διάφορα στοιχεία για τη ζωή του Νεύτωνα, ανάμεσα στα οποία το διάσημο μήλο που έπεσε (ή δεν έπεσε) πάνω στο κεφάλι του και από το οποίο εμπνεύστηκε ή δεν εμπνεύστηκε τον νόμο της βαρύτητας. Όμως, πιο δεξιά βλέπουμε ότι ο Νεύτωνας διετέλεσε επίσης Φύλακας της Βασιλικής Μέντας.

Τι να είναι αυτό άραγε; Μήπως ο βασιλιάς της Αγγλίας αγαπούσε να βάζει μέντα στο τσάι του, και προφανώς έκανε εισαγωγές μέντας από τις αποικίες, και θα είχε και κάποιον αξιωματούχο να φυλάει τα πολύτιμα αποθέματα, έτσι; Χμ, όχι. Μόνο στη Νομανσλάνδη θα συνέβαινε αυτό.

Θα μαντέψατε ίσως τι έγινε. Ο Νεύτων πράγματι διορίστηκε Warden of the Royal Mint και Master of the Royal Mint, δηλαδή διευθυντής του… Βασιλικού Νομισματοκοπείου βεβαίως, διότι στα αγγλικά εχουμε δύο ομόηχες λέξεις, mint τη μέντα, από τα ελληνικά (μίνθη) και mint το νομισματοκοπείο, από τα λατινικά (moneta, monnaie, money). Ε, το μπέρδεψε ο άνθρωπος, τι φταίει κι αυτός που η αγγλική γλώσσα είναι φτωχή;

* Αν απορείτε, η βασιλική μέντα είναι η απόδοση που διαλέγει το Google translate αν του δώσετε royal mint. Θα περίμενε κανείς ένα εμπορικό εγχείρημα που έχει πολλές πωλήσεις να χαλαλίζει ένα κατοστάρικο σε έναν επαγγελματία μεταφραστή αντί να βγάζει τα μάτια των παιδιών με τέτοια μαργαριτάρια.

* Αξιέπαινη πρωτοβουλία εταιρείας των ΜΜΕ να αρνηθεί επιχορηγήσεις για την προβολή μηνυμάτων σχετικά με την πανδημία (τη λεγόμενη λίστα Πέτσα). Ωστόσο, στη σχετική ανακοίνωση παρατηρώ μια περίεργη διατύπωση:

Αν τότε, υπήρξε το επιχείρημα του κατεπείγοντος, αιφνιδιασμός και βιασύνη, τώρα μετράμε ήδη 7 μήνες μάχης με την επιδημία του κορονοϊού για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη και δεν υπάρχει καμία δικαιολογία από την πλευρά της κυβέρνησης.

Δεν σας φαίνεται να λείπει κάτι; Μετράμε 7 μήνες με την επιδημία για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Νομίζω ότι έχουμε εξέλιξη του σχήματος «πολύ σκληρός για να πεθάνει», δηλ. πολύς καιρός για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Οικονομικός τρόπος ίσως αλλά εγώ θα προτιμούσα «οπότε πάει πολύ να επαναληφθούν τα ίδια λάθη» ή «οπότε θα ήταν απαράδεκτο να επαναληφθούν τα ίδια λάθη».

* Κι ένα αστείο λαθάκι, στον τίτλο της είδησης για το κρουαζιερόπλοιο:

Αρνητικά τα τοστ και στα 12 μέλη του πληρώματος.

Είχαν παραγγείλει ζαμπόν-τυρί-ντομάτα και τους έβαλε μόνο τυρί φαίνεται.

* Κι ένας τίτλος απο την Αυγή. Σε άρθρο για τις ξενοφοβικές αντιδράσεις στα Καμένα Βούρλα, ο τίτλος είναι:

Απέχουν πολύ περισσότερο από 1.728 χιλιόμετρα.

Εννοεί, και το λέει και στο άρθρο, ότι τα Καμένα Βούρλα, όπου οι τοπικές αρχές και κάποιοι κάτοικοι εκδίωξαν τα 39 ανήλικα προσφυγόπουλα που έτσι κι αλλιώς περαστικά ήταν από τον τόπο τους, απέχουν έτη φωτός θα λέγαμε, σε συμπεριφορά, απο την Τήλο, όπου οι ντόπιοι καλοδέχονται τους πρόσφυγες.

Επί της ουσίας με βρίσκει σύμφωνο ο αρθρογράφος. Αλλά αναρωτιέμαι πού τα βρήκε αυτά τα 1728 χιλιόμετρα. Μου φαίνονται πάρα πολλά για μια διαδρομή από τη Φθιώτιδα στην Τήλο έστω κι αν δεν υπάρχει απευθείας συγκοινωνία ανάμεσα στα δυο μέρη. Το έψαξα λοιπόν λίγο και βρήκα ότι δεν είναι εντελώς παλαβό το νούμερο.

Για να πάτε από τα Καμένα Βούρλα στην Tήλο, αν δεν έχετε δικό σας σκάφος, θα πάτε στον Πειραιά, και από εκεί θα πάρετε το πλοίο, έτσι; Αλλά αυτό βγαίνει μόλις 701 χλμ στο Google Maps. Ωστόσο, το Google Maps δίνει και άλλες εναλλακτικές:

  • να πάτε στο Λαύριο, και από εκεί να πάρετε πλοίο για τα Ψαρά-Χίο-Μυτιλήνη, να περάσετε στο Αϊβαλί, από εκεί οδικώς μέχρι το Μποντρούμ, από εκεί με πλοίο Κω-Νίσυρο-Τήλο: 1115 χλμ.
  • να πάτε οδικώς ίσαμε το Τεκιρντάγ, στις ακτές της Προποντίδας, από εκεί να περάσετε με φέρι απέναντι, και μετά οδικώς έως το Μποντρούμ κτλ. Αυτό δίνει 1485 χιλιόμετρα.

Και πάλι όμως απέχουμε από τα 1728. Αλλά βρήκα πώς προκύπτουν και αυτά: αν πάτε Καμένα Βούρλα-Κωνσταντινούπολη-Μποντρούμ και από εκεί το καραβάκι. Αυτό, στο δικό μου το μηχάνημα, βγάζει 1724 χιλιόμετρα, αλλά είμαστε αρκετά κοντά στα 1728. Ορίστε η διαδρομή. Μόλις 21 ώρες, ιδανική για όποιον τον πιάνει η θάλασσα.

Και μια κραυγαλέα περίπτωση φέικ νιους από το κρατικό ΑΠΕ. Το πρωί της Πέμπτης μετέδωσε την ειδηση για το πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο στην Αθήνα συνοδεύοντάς το από αυτή την εικόνα.

Με μια πρώτη ματιά ο νοικοκυραίος βλέπει επεισόδια και αποστρέφει αηδιασμένος το βλέμμα. Δεύτερη ματιά δεν ρίχνει.

Αν έριχνε, θα πρόσεχε ότι οι διαδηλωτές παραείναι μεγάλοι για μαθητές. Ότι φοράνε βαριά πανωφόρια και πουλοβερ, ενώ η διαδήλωση έγινε με κοντομάνικα κάτω από τον λαμπρο ήλιο. Ότι το τοπίο με τα δέντρα πίσω δεν θυμίζει το κέντρο της Αθήνας.

Διότι, βλέπετε, το ΑΠΕ βρήκε μια φωτογραφία αρχείου από φοιτητική διαδηλωση και μαλιστα μια φωτογραφία που να δείχνει επεισόδια. Λέτε να ήταν τυχαίο το λάθος; Εγώ λέω όχι. Λέτε να παραιτήθηκε κάποιος για το φέικ; Όχι βέβαια. Απλώς, όταν έπεσε πολύ κράξιμο από τα σόσιαλ, άλλαξαν την εικόνα (στο άρθρο) και κατέβασαν το τουίτ που βλέπετε πιο πάνω.

* Κι ένα αστείο λάθος σε άρθρο για τη μη συνάντηση του Πομπέο με τον Πάπα:

«Η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα έχει επιδεινωθεί σοβαρά υπό τον αυταρχικό Σι Τζίνπινγκ, ειδικά για τους θρησκευόμενους και τους πιστούς», υποστήριξε ο Πομπέο , προσθέτοντας ότι έχουν υπάρξει «αξιόπιστες αναφορές για αναγκαστικές αποστειρώσεις και αμβλώσεις μουσουλμάνων στο Σιντζιάνγκ», καθώς και «κακοποίηση καθολικών ιερέων και πιστών«.

Στειρώσεις φοβάμαι πως γίνονται στο Σιντζιάνγκ (αν προφέρεται έτσι), όχι αποστειρώσεις. Μακάρι να γίνονταν μόνο αποστειρώσεις.

Στα αγγλικά η λέξη είναι ίδια, sterilization, τόσο για τη στείρωση όσο και για την αποστείρωση. Φτωχή γλώσσα, είπαμε.

* Και ακόμα κάτι για τα επαγγελματικά θηλυκά. Η νεαρή κυρία της εικόνας δίνει συνέντευξη σε κάποιο κανάλι και δηλώνει: «Όταν οι άνδρες μαθαίνουν ότι είμαι πυροσβέστις ενθουσιάζονται».

Φαντάζεστε πως αν τους έλεγε ότι είναι «πυροσβέστρια» θα απογοητεύονταν;

* Η κυρία Γιάννα Αγγελοπούλου, ως πρόεδρος της Επιτροπής του 1821, επισκέφτηκε τη Χίο. Στο πρόγραμμα της επίσκεψης, όπως το ανακοίνωσε ο δήμαρχος Χίου, που το βλέπετε εδώ με σχολιασμό, διαβάζουμε ότι μεταξύ άλλων επισκέφτηκε και τα «ορεινά Θυμιανά».

Φίλος από το Φέισμπουκ, Χιώτης, μού έστειλε την τοποθέτηση ενός φίλου του. Αντιγράφω:

Η κ. Γιάννα Αγγελοπούλου-Δασκαλάκη, ως πρόεδρος της επιτροπής για το 2021, θα επισκεφτεί τη Χίο, μεταξύ των οποίων και το χωριό μου (τι μεγάλη τιμή- λέμε τώρα) τα Θυμιανά.

Το τραγελαφικό της υπόθεσης είναι, ότι στο δελτίο τύπου του Δήμου Χίου αναφέρεται επί λέξει : «άφιξη στα ορεινά Θυμιανά».

Το χωριό παράγει μαστίχα (τη διαδικασία συλλογής θα έρθει να δει η κ. Αγγελοπούλου) και ανήκει στα Καμπόχωρα, τα οκτώ χωριά (Θυμιανά, Νεοχώρι, Χαλκειός, Ζυφιάς, Βαβύλοι, Βασιλεώνοικο, Δαφνώνας και Βερβεράτο) που περιβάλλουν τη πεδιάδα του Κάμπου.

Τα Θυμιανά, είναι το πλησιέστερο προς τη θάλασσα χωριό, με υψόμετρο μόλις 90 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Ακόμα κι αν ήθελαν να πουν «τα ορεινά των Θυμιανών, κάτι τέτοιο δεν υφίσταται, αφού ο ψηλότερος λόφος εντός των διοικητικών ορίων της κοινότητας, είναι το Μεροβίγλι με ύψος μόλις 120 μέτρα, όταν στη Βόρεια Χίο (που είναι πράγματι ορεινή) υπάρχουν κορυφές που ξεπερνούν τα 1.000 μέτρα). Εκεί στο δήμο Χίου, φαίνεται να μη γνωρίζουν το νησί που διοικούν...

* Το νέο βέβαια που μας ταρακούνησε χτες ήταν ότι ο Τραμπ βρέθηκε θετικός στον ιό ή ότι ο κόβιντ έπαθε Τραμπ όπως είπαν ή σκέφτηκαν μερικά εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον πλανήτη.

Δυστυχώς, δεν έχω κάποιο μεζεδάκι σχετικό με την αρρώστια του Τραμπ, αλλά θα σας αποζημιώσω με ένα άλλο, που βρήκε φίλος σε άρθρο για το ντιμπέιτ του Τραμπ με τον Μπάιντεν.

Ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει ευθέως στον συντονιστή Κρις Ουάλας, ο οποίος τον κάλεσε να καταδικάσει απερίφραστα τους υπέρμαχους της ανωτερότητας της λευκής φυλής. Αντίθετα, αναφέρθηκε στους Proud Boys, μια ακροδεξιά ομάδα λευκών. Η φράση: «κάντε πίσω και έσω έτοιμοι» που τους απηύθυνε προκάλεσε ρίγη σε όσους τον άκουγαν εκείνη την ώρα.

Το λάθος είναι βέβαια το πολύ αστείο «έσω έτοιμοι», που είναι πολλαπλό διότι δεν είναι λάθος μόνο η ορθογραφία (έσω αντί για έσο). Και «έσο έτοιμοι» να έγραφε θα είχε ασυμφωνία αριθμού στα αρχαία (είναι ή όχι ξένη γλώσσα;). Έστε έτοιμοι νομίζω πως το λέγανε.

Ο Τραμπ είπε «stand back and stand by». Πώς θα το αποδίδατε;

* Γράφτηκε σε διάφορα μέσα ότι θα ελλιμενιστεί στη Σούδα ένα γιγαντιαίο αμερικανικό ελικοπτεροφόρο, το USS Hershel «Woody» Williams.

Αλλού όμως βλέπω ότι δεν είναι ελικοπτεροφόρο αλλά μάλλον… φαναρτζίδικο:

Είναι ένα πλωτό συνεργείο για ελαφρές επισκευές πλοίων του 6ου Στόλου. Για την ακρίβεια είναι μια οδική βοήθεια θαλάσσης. Το συγκεκριμένο πλοίο αποστέλλεται σε ρόλο υποστηρικτικό στο πεδίο των επιχειρήσεων για να καλύπτει άμεσες ανάγκες.

* Με αφορμή το «παράνομο» τουρκολιβυκό μνημόνιο, που πρωτοκολλήθηκε στον ΟΗΕ, αλλά δεν τρέχει τίποτα διότι είναι παράνομο (μακάρι να μην το βρούμε μπροστά μας σε δυο-τρία χρόνια), πρόσεξα ότι πολλοί, όπως και το κάποτε έγκυρο Βήμα, το γράφουν «τουρκολΥΒΙκό». Δεν πάει έτσι. Λιβύη, άρα λιβυκός, όπως το Λιβυκό πέλαγος.

Λυβικό είναι όταν υπηρετεί στα ΛΥΒ.

* Και κλείνω με ένα ακόμα θηριώδες μαργαριτάρι, που θα μπορούσε κι αυτό να τιτλοφορήσει το σημερινό άρθρο μας αν και δεν είναι τόσο αστείο όσο η βασιλική μέντα.

Ενώ εξελισσόταν η Σύνοδος Κορυφής, διέρρεαν ειδήσεις για τα προσχέδια κειμένου που ετοίμαζαν οι βοηθοί των ηγετών. Και για κάποιο από αυτά τα προσχέδια γράφτηκε ότι….

Η ΕΕ έχει στρατηγικό ενδιαφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στη Μεσόγειο του Πάσχα και….

Η φωτογραφία είναι από Real, αλλά έτσι το έχει και το Star.gr και άλλα μέσα.

Θα καταλάβατε βεβαίως ότι η Μεσόγειος του Πάσχα είναι η… Ανατολική Μεσόγειος. Βέβαια, το Πάσχα είναι Easter ενώ η Ανατολ. Μεσόγειος είναι Eastern Mediterranean, ή ίσως East, αλλά γιατί να χαλάμε τις καρδιές μας για ένα-δυο ψωρογράμματα παραπάνω ή λιγότερα;

Mη με ρωτήσετε τι σκέφτηκε ο φωστήρας την ώρα που έγραφε «Μεσόγειος του Πάσχα» (στο star.gr δίνουν και όνομα: «όπως αποκαλύπτει ο Θ. Αθανασίου…»). Σηκώνω τα χέρια ψηλά.

Εδώ τελειώσαμε. Το σημερινό άρθρο γράφτηκε με μεγάλη δυσκολία, διότι η WordPress άλλαξε editor και εκεί που είχα συνηθίσει τον παλιό, τον λεγόμενο Classic Editor, βρέθηκα σε εντελώς άγνωστο περιβάλλον και έχασα πολλή ώρα ώσπου να βρω τα πατήματά μου -και ακόμα δεν τα έχω βρει, διότι όπως ξέρετε το γέρικο άλογο δεν αλλάζει εύκολα περπατησιά. Δοκίμασα να επιστρέψω στον παλιό έντιτορ, αλλά για να γίνει αυτό χρειάζεται πλαγκ-ιν, και για να βάλεις το πλαγκ-ιν πρέπει να αγοράσεις συνδρομή, δεν γίνεται με το δωρεάν πρόγραμμα. Και η συνδρομή είναι μάλλον τσουχτερή, 25 ευρώ το μήνα -που είναι πολλά για ένα δωρεάν ιδιωτικό ιστολόγιο. Μπορώ να τα δώσω, αλλά το θεωρώ λάθος. Οπότε, είχα τόσο ξενερώσει που έλεγα να τα παρατήσω, και να μη βάλω άρθρο, οπότε θα έσπαγε το σερί της αδιάλειπτης καθημερινής παρουσίας που βαστάει από τις 28/1/2014. Τελικά, ο φίλος μας ο Στάζιμπος με εμψύχωσε κι έτσι κουτσά-στραβά το έγραψα το άρθρο, αν και δεν ξέρω τι εκπλήξεις μου επιφυλάσσει ο νέος έντιτορ ούτε αν θα έχω πάντοτε χρόνο, όπως είχα χτες. Οπότε, μην παραξενευτείτε αν αύριο-μεθαύριο δεν δείτε άρθρο. Ελπίζω όμως να το ξεπεράσουμε κι αυτό. Προς το παρόν, καλό σαββατοκύριακο στη Μεσόγειο του Πάσχα!

Posted in Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Φέικ νιουζ | Με ετικέτα: , , , , , , , | 327 Σχόλια »

Μεζεδάκια Θερμοπυλών-Σαλαμίνας

Posted by sarant στο 19 Οκτωβρίου, 2019

Τα ονομάζω έτσι, φυσικά, από την απόφαση του πρωθυπουργού να δοθεί πανηγυρικός χαρακτήρας στον εορτασμό της επετείου των 2500 χρόνων και να συσταθεί ειδική επιτροπή εορτασμού με πρόεδρο τη Μαριάννα Βαρδινογιάννη (που θα διηγηθεί και τα γεγονότα όπως τα έζησε στα νιάτα της, όπως είπε κάποιος κακεντρεχής στα σόσιαλ).

Ότι το 2020 δεν συμπληρώνονται 2500 χρόνια αλλά 2499 το συζητήσαμε ήδη στα μεζεδάκια της περασμένης εβδομάδας. [Σύντομα: Έτος 0 δεν υπήρξε. Από την 1η Ιανουαρίου του 1 π.Χ. ως την 1η Ιανουαρίου του 1 μ.Χ. η αποσταση ειναι 1 χρόνος, όχι 2. Παρομοίως, από τον Σεπτεμβριο του 480 π.Χ. ως τον Σεπτέμβριο του 2020 η απόσταση είναι 2499 χρόνια].

Η ανάδειξη της ψευδοεπετείου σε σχεδόν εθνικό στόχο, κολλητά με τις προηγούμενες εξαγγελίες για πανηγυρικό εορτασμό των 200 χρόνων από την επανάσταση του 1821, δείχνει μάλλον ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να πορευτεί με ταρατατζούμ. Θα πείτε, φιέστες για τη Σαλαμίνα έκανε και ο Καμμένος την προηγούμενη τετραετία. Πράγματι, αλλά οι δικές του, αν και εξισου γελοίες, είχαν τουλάχιστον το πλεονέκτημα πως ήταν διακριτικές και κυρίως φτηνές. Πήρε ο καημένος ένα χαλί, το έστρωσε στην ακροθαλασσιά και έκανε ό,τι έκανε, δεν συγκρότησε επιτροπές με λογότυπα και άλλα τέτοια πολυδάπανα.

Αλλά πιο ενοχλητικό δεν βρίσκω το ταρατατζούμ, όσο τον παραλληλισμό που έκανε ο πρωθυπουργός ανάμεσα στο τοτε και στο σήμερα: Στους καιρούς μας, οι προκλήσεις, προφανώς, είναι διαφορετικές. Κύματα προσφύγων και οικονομικών μεταναστών πολιορκούν τώρα τις ευρωπαϊκές χώρες,

Διαφέρει άραγε πολύ το «πολιορκουν» από το «εισβολείς» που λένε οι χρυσαβγίτες και ο Βελόπουλος;

* Ίσως ακούσατε μέσα στη βδομάδα για την πρόεδρο της ΟΝΝΕΔ Πεντέλης, η οποία εξέδωσε μια άκρως ξενοφοβική ανακοίνωση για τη σχεδιαζόμενη εγκατάσταση προσφύγων στο νοσοκομείο Αμαλία Φλέμιγκ και στη συνέχεια, ύστερα από την κατακραυγή που ξεσηκώθηκε, εξαναγκάστηκε σε παραιτηση.

Στο αποχαιρετιστήριο μήνυμά της καταγράφεται μια ακόμα φορά το ρήμα ενσκήπτω με την αποκλίνουσα σημασία του ή ίσως το νεόπλαστο ρήμα «ενσκύπτω» αφού έτσι το γράφει:

Ευχαριστώ και πάλι και παρακαλώ να ενσκύψετε στο πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί στα Μελισσια.

Το «εγκύπτω» παραείναι λόγιο (και αδιάφανο), το «σκύβω» θεωρείται ξερωγώ χυδαίο, οπότε του φοράμε το «εν» για να γίνεται πιο αποδεκτό.

* Στην εθνική προσπάθειά του να εμπλουτιστεί με νέες λέξεις η γλώσσα μας ώστε να φτάσουμε τον εθνικό στόχο των 5.000.000 λέξεων, ο Σκάι βάζει το λιθαράκι του προσθέτοντας τη νέα λέξη «βιοπραγίες».

(Στον Δημητράκο πάντως βρίσκω τη μεταγενέστερη λέξη «βιοπράγος», αυτός που έχει πετύχει στη ζωή του ή κάτι τέτοιο).

* Δεν έχω καμιά διάθεση να κάνω τον συνήγορο του Προέδρου Τραμπ, αλλά αυτό που τον χλευάζουν επειδή, λέει, έκανε λόγο για συμμαχία ΗΠΑ-Ιταλίας από τον καιρό της αρχαίας Ρώμης (παράδειγμα αβάσιμου χλευασμού εδώ από το in.gr) δεν έχει καμιά απολύτως βάση.

Βρίσκω ότι είπε

«The United States and Italy are bound together by a shared cultural and political heritage dating back thousands of years to ancient Rome» το οποίο είναι απολύτως σωστό, μιλάει για κοινή πολιτιστική και πολιτική κληρονομιά, κάτι που βέβαια δεν έχει καμια σχέση με… συμμαχία όπως γράφτηκε ευρέως.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μαθητικά κείμενα, Μεταφραστικά, Μετανάστες, Μεζεδάκια, Μιμίδια, Ορθογραφικά, Φέικ νιουζ | Με ετικέτα: , , , , , , , | 272 Σχόλια »

Ο Πρίγκιψ των φαλαινών και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 15 Ιουνίου, 2019

Όπως ξέρουν οι τακτικοί μας αναγνώστες, όταν το πολυσυλλεκτικό σαββατιάτικο άρθρο μας περιέχει στον τίτλο του αναφορά σε συγκεκριμένο μεζεδάκι της πιατέλας αυτό γίνεται επειδή το θεωρώ αρκετά σημαντικό -ή επειδή δεν βρίσκω άλλον καλύτερον τίτλο.

Αλλά ποιος είναι ο Πρίγκιψ των φαλαινών; Είναι η νέα προσθήκη στη Στρατιά των Αγνώριστων και την οφείλουμε στο τιτιβιστικό ταλέντο του Προέδρου (ένας είναι ο Πρόεδρος!) Οπότε, ξεκιναμε με αυτό.

* Ο Ντόναλντ Τραμπ λοιπόν σε ένα τουίτ έγραψε τα εξής:

«I just met with the Queen of England (U.K.), the Prince of Whales, the P.M. of the United Kingdom, the P.M. of Ireland, the President of France and the President of Poland.

«We talked about «Everything!» Should I immediately….

και συνέχισε σε δεύτερο τουίτ: ….call the FBI about these calls and meetings? How ridiculous! I would never be trusted again.

«With that being said, my full answer is rarely played by the Fake News Media. They purposely leave out the part that matters.»

Με το σχόλιό του αυτό απαντούσε στις ενστάσεις που είχαν διατυπωθεί ύστερα από συνέντευξή του στην οποία είχε υποστηρίξει ότι αν μια ξένη κυβερνηση του έδινε πληροφορίες εναντίον ενός πολιτικού του αντιπάλου δεν αισθανόταν υποχρεωμένος να τις κοινοποιήσει στην FBI. Και προς επίρρωση ανέφερε τις συναντήσεις που είχε με διάφορες «ξένες κυβερνήσεις», αναφέροντας ανάμεσά τους και τη Βασίλισσα της Αγγλίας (δεν είναι βέβαια κυβέρνηση, αλλά είναι αρχηγός κράτους) και τον Πρίγκιπα της Ουαλίας (δεν είναι καν αρχηγός κράτους), τον διάδοχο του θρόνου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , , , , , | 114 Σχόλια »

Μερκελικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 12 Ιανουαρίου, 2019

…που βέβαια τα λέμε έτσι επειδή χτες και προχτές είχαμε την επίσκεψη της Γερμανίδας καγκελαρίου, της Αγγέλας Μέρκελ, στη χώρα μας. Κι άλλη μια φορά είχαμε μεζεδάκια τιτλοφορημένα από επίσκεψη της κ. Μέρκελ αλλά τότε (το μακρινό 2014) τα είχαμε πει «Μεζεδάκια για την επίσκεψη της Αγγέλας». Όσο για τα ετυμολογικά της λέξης «καγκελάριος», σας παραπέμπω σε ένα άλλο άρθρο, του 2010.

Από την επίσκεψη της Μέρκελ και η φωτογραφία αριστερά, που την οφείλουμε στον φωτογράφο Γιώργο Κονταρίνη, και που έγινε ιότροπη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξαιτίας της έκφρασης των προσώπων και κυρίως από τη στάση των χεριών και του σώματος του Τσίπρα, που θύμισε σε πολλούς σκηνές από τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο.

Πολλοί έβαλαν αστείες λεζάντες στη φωτογραφία -γέλασα αρκετά με την εξής:

– Και μου λέει «θα φύγω». Και του λέω φύγε Πάνο. Δεν έχεις κανένα να σε περιμένει. Σε παράτησαν όλοι.
– Τι μου λέτε κύριε Αλέξη μου.

* Βγήκε βέβαια και ο άλλος, τάχαμ αναλυτής, και έγραψε ότι «η επίσκεψη της Μέρκελ στην Ελλάδα ελλοχεύει ορισμένους κινδύνους«. Η κοτσάνα είναι ασυγχώρητη για επαγγελματία γραφιά. Ελλοχεύω θα πει «παραμονεύω, καραδοκώ». Ο κίνδυνος μπορεί να ελλοχεύει, αλλά η επίσκεψη μόνο εγκυμονεί κινδύνους. Εκτός από τα μπούτια μας, καλό ειναι να αποφεύγουμε να μπερδεύουμε και τα κλισέ μας.

* Διαβάζω ρεπορτάζ για το βίντεο που κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ και παρουσιάζει τη γερουσιάστρια Αλεξάντρια Οκάζιο-Κορτέζ να χορεύει, τον καιρό που ήταν φοιτήτρια. Στο ρεπορτάζ, η Οκάζιο-Κορτέζ αποκαλείται «νεαρή γερουσιαστής» και πιο κάτω γίνεται λόγος για «τη νεότερη, σε ηλικία, γερουσιαστή».

Δεν υπάρχει λόγος να φορέσουμε γραμματική μπούρκα στην Αλεξάντρια Ο-Κ, ούτε και σε καμιάν άλλη ομόλογή της. Δεν έχουμε στην Ελλάδα τον θεσμό της Γερουσίας (και όταν τον είχαμε οι γυναίκες δεν ψηφιζαν, ούτε εκλέγονταν βέβαια) αλλά καθώς συχνά συμβαίνει να αναφερόμαστε σε γερουσιάστριες άλλων χωρών, ιδίως των ΗΠΑ, καλό είναι να καθιερωθεί ο έμφυλος τύπος.

* Τα μεζεδάκια μας θα μπορούσα να τα αποκαλέσω και «χιονισμένα» αφού μεγάλο μέρος της χώρας γνώρισε χαμηλές θερμοκρασίες και σκεπάστηκε από το χιόνι. Είναι αναμενόμενο τα δελτία ειδήσεων να υπερβάλουν κάπως στην περιγραφή των φαινομένων, αλλά καλό είναι να μην προκαλούν θυμηδία, όπως η είδηση αριστερά, από κυπριακόν ιστότοπο.

Στην κατάψυξη, λοιπόν, θα παραμείνει η Κύπρος, μας λέει το άρθρο.

Κι αν διαβάσετε τρεις αράδες πιο κάτω, βλέπετε πως η θερμοκρασία θα φτάσει στους 16 βαθμούς, μάλιστα 18 στα παράλια και 6 στα ορεινά!

Συγγνώμη, κουμπάροι, αλλά 16 βαθμούς δεν το λέμε κατάψυξη!

* Από την άλλη, φίλος άκουσε στο ραδιόφωνο του Σκάι ότι:

Η χιονόπτωση προκάλεσε ρίψεις δένδρων.

Όχι ρίψεις, αδέρφια, όχι ρίψεις. Πτώσεις.

* Κι άλλο ένα που το είδα σε φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ:

Είναι κι εκείνο το ευχετήριο σποτ του Σκάι με τον Μαραβέγια να λέει ότι «πρεσβεύει πολλούς ανθρώπους» και μου θυμίζει μια παίκτρια του shopping star (η οποία μάλιστα δήλωνε φιλόλογος) που είχε πει «προσπαθώ να ακολουθώ τη μόδα στα πλαίσια του επιστητού».

Δεν παρακολουθώ τηλεόραση οπότε δεν ξέρω αν είναι ακριβής η μεταφορά. Φαντάζομαι πως ο συντάκτης του ευχετήριου κειμένου έχει την εντύπωση ότι πρεσβεύω σημαίνει «αντιπροσωπεύω».

* Κι ένα μαργαριτάρι από την γηραιά Εστία. Σε απόκομμα, διότι νομίζω πως δεν δημοσιεύει ονλάιν τα κείμενά της.

«Στην ουσία πρόκειται για την προετοιμασία ιδρυσης νεας πολιτικής κινήσεως στα δεξιά της ΝΔ, πέραν των ήδη υπαρχόντων».

Πέρα από τα γενικά ελαφρυντικά που ισχύουν για τα μαργαριτάρια της κατηγορίας αυτής, δηλαδή ότι ο σωστός τύπος, στη γενική του θηλυκού («των ήδη υπαρχουσών»), ακούγεται αφύσικος σε πολλούς, εδώ έχουμε και ένα επιπλέον ελαφρυντικό, ότι ίσως ο συντάκτης παρασύρθηκε έχοντας στο νου του κάτι σαν «των ήδη υπαρχόντων σχηματισμών».

* Φίλος στέλνει ηλεμήνυμα στο οποίο μου γράφει:

Δεν αντέχω να διαβάζω άλλο για το «συμπαγές τείχος» που θέλει να φτιάξει ο Τραμπ στα σύνορα με το Μεξικό. Πρέπει να το απέδωσε έτσι το ΑΠΕ-ΜΠΕ και το αναπαρήγαγαν όλοι άκριτα. Ενδεικτικά:

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε σήμερα ότι θέλει ένα «συμπαγές» τείχος στα σύνορα με το Μεξικό, διαψεύδοντας τον υπό παραίτηση προσωπάρχη του Λευκού Οίκου, Τζον Κέλι (από εδώ).

Το τείχος όμως που θέλει να χτίσει ο πορτοκαλί ακατανόμαστος, είναι από σκυρόδεμα!  Όποιος έχει παρακολουθήσει λίγο την αμερικάνικη επικαιρότητα τους τελευταίους μήνες, το έχει σίγουρα αντιληφθεί.

Τα είπα και ξεθύμανα!

Το μπετόν είναι concrete, και πράγματι ο Τραμπ κάνει λόγο για concrete wall ή all-concrete wall. Δίκιο έχει ο φίλος μου.

* O Πρόεδρος Τραμπ, πάντως, κάνει συνεχή προπαγάνδα υπέρ της ανάγκης να ανεγερθεί το τείχος στα σύνορα με το Μεξικό, αν και κάποια τουί του είναι μάλλον συβιλλικά όπως αυτό που βλέπετε αριστερά:

We lose 300 Americans a week, 90% of which comes through the Southern Border. These numbers will be DRASTICALLY REDUCED if we have a Wall!

Τι εννοεί ο Πρόεδρος; Μήπως εννοεί ότι 300 Αμερικανοί φεύγουν κάθε βδομάδα από τη χώρα, το 90% από το Νότο; Θα υψώσει δηλαδή τείχος (του… αίσχους;) για να τους κρατήσει μέσα;

Όχι. Η διατύπωση είναι, ας πούμε, ελλειπτική, αντί για We lose 300 Americans a week to drugs, 90% of which comes through the Southern Border….

Και, ναι, συχνότερο θα ήταν το ρήμα comes στον πληθυντικό, 90% of which come…

* Συχνά πυκνά αναδημοσιεύω αποσπάσματα κειμένων από εφημερίδες και ιστότοπους που περιέχουν περιττά, κατά τη γνώμη μου, εισαγωγικά -αυτό που λέω «εισαγωγικομανία».

Με την ευκαιρία της επετείου από τον πρόωρο θάνατο του Γιάννη Χρήστου, πριν από 49 χρόνια, κυκλοφόρησε το απόκομμα εφημερίδας της εποχής, που βλέπετε αριστερά.

Κάποιος φίλος πρόσεξε τα εισαγωγικά στη λέξη «γλέντι».

Όμως, το 1970, αλλά και αρκετά χρόνια αργότερα, ήταν αρκετά συνηθισμένο να χρησιμοποιούνται εισαγωγικά για τις λαϊκές λέξεις, όπως και για τις ξενικές λέξεις.

Λειτουργούσαν δηλαδή τα εισαγωγικά κάπως σαν χειρουργικά γάντια ή σαν λαβίδα, που τα χρησιμοποιούμε για να πιάνουμε τη…. μιαρή λέξη για να μη μας μολύνει.

Σταδιακά, έχει ατονήσει αυτή η εκνευριστική συνήθεια. Πάντως συνεχιζόταν και τη δεκαετία του 80. Θυμάμαι έναν καιρό που ήμουν «αναγνώστης» σε εκδοτικό οίκο, δηλαδή διάβαζα χειρόγραφα υποψήφια προς έκδοση και έλεγα τη γνωμη μου. Μου είχαν δώσει να κρίνω ένα μυθιστόρημα, από μια όχι άγνωστη συγγραφέα, η οποία έκανε κατάχρηση στα εισαγωγικά-γάντια. Όλες τις λέξεις ξένης προέλευσης τις έβαζε σε εισαγωγικά, π.χ.: πήγαν στο «πάρτυ» και άρχισαν να λικνίζονται στους ήχους της «ροκ» κρατώντας ένα «κοκτέιλ» στο χέρι. Όσο διάβαζα, τόσο εκνευριζόμουν, και όταν έφτασα σε ένα σημείο όπου ο ήρωας: προχώρησε στο «χωλ» και άναψε το «αμπαζούρ», πέταξα το χειρόγραφο από το παράθυρο (μετά κατέβηκα και το μάζεψα, πάντως).

* Πολλές φορές έχουμε συζητήσει το πρόβλημα με τους τίτλους, που αναστρέφουν χάριν εντυπωσιασμού τη συνήθη σειρά των όρων της πρότασης (υποκείμενο-ρήμα-αντικειμενο), με αποτέλεσμα να προκύπτουν προτάσεις αμφίσημες ή/και κωμικές.

Τελευταίο κρούσμα, σε τίτλο άρθρου της Άθενς Βόις:

Εγκλωβισμένα πουλιά στην παγωμένη λίμνη της Καστοριάς σώζουν εθελοντές

Συγκινείται κανείς και θαυμάζει τα ηρωικά αυτά πουλιά, που αν και εγκλωβισμένα, αψήφησαν τον πάγο και τον κίνδυνο και έσπευσαν να σώσουν τους εθελοντές -κι ύστερα σκέφτεται πως μάλλον οι εθελοντές έσωσαν τα εγκλωβισμένα πουλιά.

Εγώ πάντως θα το έβαζα αντίστροφα, κι ας είναι λιγότερο φιγουράτο:

Εθελοντές σώζουν εγκλωβισμένα πουλιά στην παγωμένη λίμνη της Καστοριάς.

Αλλά αν κανείς είναι γαλουχημένος να αντιστρέφει τη συνήθη σειρά, θα καταλάβει πως τα πουλιά έσωσαν τους εθελοντές -δεν υπάρχει σωτηρία!

* Το σουπεράκι της ΕΡΤ επιμένει πως το Ιράν πήρε μέτρα εναντίον της Τεχεράνης.

Είναι περίεργο να μαίνεται τέτοιος εμφύλιος πόλεμος στη χώρα, να παίρνονται μέτρα εναντίον της πρωτεύουσας, και να μην έχουμε πάρει είδηση!

* Διαβάζω ρεπορτάζ για την παρουσίαση βιβλίου για το υποτιθέμενο μεγάλο Όχι της κυβέρνησης Καραμανλή στο Βουκουρέστι.

«Η Συμφωνία των Πρεσπών, με την παραχώρηση μακεδονικής γλώσσας και εθνότητας στους γείτονες, χωρίς “κόκκινες γραμμές”, όπως απεδείχθη από την προκλητική στάση Ζάεφ, πριν καν στεγνώσει το μελάνι των υπογραφών, εξάρει το παράδειγμα του Καραμανλή και της κυβέρνησής του, γιατί αποδεικνύει ότι υπάρχουν πολιτικοί που, όταν βάζουν «κόκκινες γραμμές», τις εννοούν», δήλωσε ο πρώην υπουργός και νυν καθηγητής του Ευρωπαϊκού πανεπιστημίου της Κύπρου, Θεόδωρος Ρουσόπουλος.

Ώστε η Συμφωνία των Πρεσπών … εξάρει το παράδειγμα του Καραμανλή;

Ο καθηγητής Ρουσόπουλος παίρνει εξάρι, σχολίασε φίλος.

* Θα έχετε πάρει πολλές φορές γράμμα από τη χήρα ή άλλον συγγενή κάποιου εκλιπόντος Αφρικανού μεγιστάνα που σας παρακαλεί να σας δωρίσει ένα αμύθητο ποσόν.

Ιδού ένα τελευταίο δείγμα, ξεκαρδιστικό στη μηχανομετάφρασή του:

Νόημα δεν βγαζει, κι έτσι δεν θα μάθουμε γιατί ο ψυχρός εκτελεστής καθάρισε τον συγγενή μας. Να φταίει που ήταν καθυστερημένος; Δεν είναι αυτό λόγος να σκοτώνεις ανθρώπους.

* Κυκλοφορεί στο Διαδικτυο μια αναφορά κάποιων που διαμαρτύρονται διότι στις καταιγίδες δίνονται αρχαία ελληνικά ονόματα. Δεν βαζω λινκ αλλά την παραθέτω:

Σας παρακαλούμε θερμά να σταματήσετε να δίνετε αρχαία ελληνικά ονόματα στα επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα. Είναι πολύ κακό ενεργειακά και ψυχολογικά, να ταυτίζετε ονόματα όπως Μίνωας, Ξενοφών, Ορέστης και τώρα Πηνελόπη με καταστάσεις φόβου, ανησυχίας και κινδύνου. Αυτή η νοοτροπία αποδυναμώνει –είτε το καταλαβαίνετε είτε όχι- τα αρχέτυπα του Ελληνισμού.
Αναλογιστείτε ότι οι Αμερικανοί που μιμείστε, δεν έχουν διανοηθεί ποτέ να ονομάσουν τους τυφώνες τους Τζέφερσον, Λίνκολν, Φραγκλίνο ή Ουάσινγκτον! Τους δίνουν κοινά καθημερινά ονόματα.
Σας ζητούμε να σταματήσετε αυτή την απαράδεκτη νέα μόδα, αναλογιζόμενοι τις ολέθριες συνέπειες που έχει στο ομαδικό ελληνικό ασυνείδητο.

Πρέπει να είναι παλιότερη, διότι δεν αναφέρει τον Τηλέμαχο και την (αναμενόμενη) Υπατία. Πάντως, ειδα ότι συνεχίζει να υπογράφεται (όχι από πολλούς).

Οπότε, για το Φ να διαλέξουμε κάποιο καθημερινό όνομα, ας πούμε Φούφουτος.

* Και μια νέα προσθήκη στο τοπίο της Νομανσλανδης. Μάθαμε πώς λέγεται ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός της, λέγεται Federal Railways.

Ή αλλιώς, σε ρεπορτάζ από την Αυστρία, για ένα αγριοκάτσικο που παγιδεύτηκε στα χιόνια και το απεγκλώβισαν εργάτες των σιδηροδρόμων, διαβάζουμε:

Με επιτυχία στέφθηκε μετά από μεγάλη προσπάθεια η απόπειρα δυο εργατών στον σιδηροδρομικό σταθμό Federal Railways της Αυστρίας να απεγκλωβίσουν μέσα από παχιές στοιβάδες χιονιού μια άγρια κατσίκα.

Φυσικά, πρόκειται για εργάτες της ÖBB, των Αυστριακών Ομοσπονδιακών Σιδηροδρόμων -το αγγλικό πρωτότυπο θα είχε κάτι σαν Austrian Federal Railways, το οποίο περιέργως μετατράπηκε σε όνομα σιδηροδρομικου σταθμού, συμπληρώνοντας έτσι τις υποδομές της Νομανσλάνδης!

Παρεμπιπτόντως, το «στοιβάδες» είναι ανορθογραφία. Μπορεί να στοιβάζουμε σε στοίβες, αλλά οι στιβάδες γράφονται με γιώτα, έτσι από έμφυτη τζαναμπετιά.

* Και κλείνω εδώ, παραθέτοντας χωρίς όμως να σχολιάσω, τον σύνδεσμο προς τη μακροσκελή δήλωση του Κ. Ζουράρι για τη Συμφωνία των Πρεσπών. Λιγάκι μπερδεμένα τα λέει, αλλά στο υστερόγραφο το ρεζουμέ δίνεται σε απλή και κατανοητή γλώσσα:

Υ.Γ. Ἡ ὡς ἄνω ἄποψή μου συνυπάρχει μὲ τὴν πλήρη καὶ διαρκῆ ἐκ μέρους μου στήριξη πρὸς τὴν παροῦσα κυβέρνηση, μέχρις λήξεως τῆς ἐντολῆς. Σύμφωνα μὲ τὸ καθ’ ἡμᾶς συναμφότερον.

 

 

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Μιμίδια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , , , , | 185 Σχόλια »

Γιατί πειράζει η κακή μετάφραση; (άρθρο του Μαρκ Πολιτσότι)

Posted by sarant στο 10 Αυγούστου, 2018

Το ιστολόγιό μας πολύ συχνά ασχολείται με μεταφραστικά θέματα κι αυτό δεν είναι παράξενο αφού κι εγώ επαγγελματικά με τη μετάφραση ασχολούμαι, όπως άλλωστε και αρκετοί από τους αναγνώστες ή σχολιαστές του. Θα παρουσιάσω σήμερα ένα άρθρο του συγγραφέα και μεταφραστή Μαρκ Πολιτσότι, που δημοσιεύτηκε πριν από καμιά δεκαριά μέρες στη Νιου Γιορκ Τάιμς, φυσικά στα αγγλικά.

Βρήκα πως το άρθρο έχει ενδιαφέρον και δίνει αφορμές για συζήτηση αν και δεν είμαι βέβαιος αν ισχύουν όλα όσα γράφει ο συγγραφέας του.

Η μετάφραση, βιαστική πάντως, είναι δική μου, Επισημαίνω στο τέλος καναδυό σημεία που με προβλημάτισαν.

Γιατί πειράζει η κακή μετάφραση;

Η μετάφραση παίζει το ρόλο του σιωπηλού σερβιτόρου στα γλωσσικά θέματα: συχνά, την προσέχουν μόνο όταν ρίξει κάτω τον δίσκο με τις παραγγελίες. Μερικές φορές τα μεταφραστικά λάθη είναι σχετικά ανώδυνα –ας πούμε μια ατζαμήδικη απόδοση της πρόζας ενός συγγραφέα, κάτι που θα μπορούσε να δώσει σε έναν κριτικό βιβλίου την αφορμή για καναδυό δηκτικά σχόλια.

Όμως, η ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα κακών μεταφράσεων  –κάποτε το λάθος ήταν σκόπιμο, άλλοτε επρόκειτο για απλή παρεξήγηση- που είχαν σοβαρότερες συνέπειες. Για μια δουλειά που συχνά συνεπάγεται ατέλειωτες ώρες αναδίφησης βιβλίων ή αναζήτησης στον υπολογιστή, η μετάφραση μπορεί να αποδειχτεί αναπάντεχα επικίνδυνη.

Η περιβόητη δήλωση του Νικήτα Χρουστσόφ το 1956, το «Θα σας θάψουμε», εγκαινίασε μια από τις πιο επικίνδυνες φάσεις του ψυχρού πολέμου, όπου κυριαρχούσε η παράνοια και η πεποίθηση ότι οι δυο πλευρές είχαν στόχο να καταστρέψουν η μια την άλλη. Κι όμως, αποδεικνύεται ότι ο Χρουστσόφ δεν είπε κάτι τέτοιο, τουλάχιστον όχι στα ρώσικα. Στην πραγματικότητα, ο Χρουστσόφ είχε πει «Θα ζήσουμε περισσότερο από εσάς» -που μπορεί να είναι αλαζονικό και πρόωρο αλλά πολύ απέχει από την κήρυξη εχθροπραξιών που άκουσαν οι περισσότεροι Αμερικανοί, εξαιτίας του λάθους του διερμηνέα του.

Η απάντηση του Καντάρο Σουζούκι, πρωθυπουργού της Ιαπωνίας σε ένα τελεσίγραφο των Συμμάχων τον Ιούνιο του 1945, λίγες μόνο μέρες πριν από τη Χιροσίμα, μεταφέρθηκε στον Χάρι Τρούμαν ως «σιωπηλή περιφρόνηση» (“mokusatsu”), ενώ στην πραγματικότητα το νόημά της ήταν «Ουδέν σχόλιο. Χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο». Δεν τους δόθηκε καθόλου χρόνος.

Όσο για τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου, και όλα όσα ακολούθησαν, θα μπορούσαν ίσως να είχαν αποφευχθεί αν τα μηνύματα που είχε υποκλέψει η αμερικανική αντικατασκοπία στις 10 Σεπτεμβρίου είχαν μεταφραστεί από τα αραβικά εγκαίρως και όχι στις 12 του μηνός –εδώ βέβαια το θέμα δεν είναι το μεταφραστικό λάθος αλλά η έλλειψη προσωπικού, αλλά και πάλι πρόκειται για μεταφραστική αστοχία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βίβλος, Λαθολογία, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , , | 185 Σχόλια »

Προημιτελικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 7 Ιουλίου, 2018

Θα τα ονομάσουμε ετσι αφού χτες και σημερα γίνονται τα ματς των προημιτελικών του Μουντιάλ. Το λεξικο λέει ότι η λέξη «ημιτελικός» είναι μεταφραστικό δάνειο από το γαλλ. démi-final (ή από το γερμανικό Halbfinale, λέω εγώ) αλλά ο προ-ημιτελικος είναι εγχώριος σχηματισμός και δεν έχει, απ’ όσο ξέρω, αντίστοιχο σε άλλη ευρωπαϊκή γλώσσα, όπου ο αντίστοιχος όρος σημαίνει, κατά λέξη, «τεταρτοτελικός» (quarter final, Viertelfinale, cuartos de final, κτλ.)

* Και ξεκιναμε με μια μουντιαλική ακλισιά από άρθρο του in.gr για το προηγούμενο γύρο των νοκάουτ συναντήσεων: Λίγο… περισσότερο από την ομάδα του Μεξικό αξίζει ο Νεϊμάρ.

Το έχουμε βέβαια ξαναγραψει: τα ξένα τοπωνύμια που έρχονται συμμορφωμένα με το τυπικό της ελληνικής, κατά γενικό κανόνα κλίνονται, ιδίως όταν είναι ονοματα χωρών ή μεγαλουπόλεων. Αυτός είναι ο γενικος κανόνας, που έχει και εξαιρέσεις -για παραδειγμα, το Μονακό ή το Όσλο συνηθίζονται άκλιτα.

Κατά μείζονα λογο πρέπει να κλινονται τα ξένα τοπωνύμια που εχουν υποστεί κάποια προσαρμογή και εξελληνισμό στη γλώσσα μας, οπως Πεκίνο ή Λονδίνο. Και το Μεξικό θα μπορούσε κανείς σε αυτή την κατηγορία να το εντάξει, αφού οι ντόπιοι το λένε Μέχικο.

Οπότε, σε κάθε περίπτωση δεν βλέπω γιατί να μη λέμε και γράφουμε «του Μεξικού». Να σημειωθεί ότι στο κυρίως άρθρο το Μεξικό κλίνεται («του Μεξικού») οπότε την ακλισιά τη χρεώνεται μονάχα ο υλατζής του ιστότοπου.

* Ενθαρρυντικό βεβαίως που μια εφημερίδα θυμήθηκε τον Αργύρη Εφταλιώτη, όπως έκανε η ΕφΣυν πρόσφατα, αλλά ο φίλος που το στέλνει διαφωνεί με τη γεωγραφική ακρίβεια της φράσης:

Γίνεται γνωστός ως πεζογράφος και ποιητής με το ψευδώνυμο Αργύρης Εφταλιώτης, από την καταπράσινη παραλία Ευθαλού δίπλα στον Μόλυβο (ευ+θάλλω), απ’ όπου ατενίζει τη Λήμνο και τα κορίτσια της:

Μου λέει (και ο χάρτης τον επιβεβαιώνει):

Η Εφταλού, βέβαια, δεν βλέπει Λήμνο αλλά το μπουγάζι και την Τουρκία. Απλά πρέπει να ξέρουμε και πού είναι.

Εμένα με ενοχλεί και ο ευπρεπισμός της Εφταλούς σε Ευθαλού, που δεν ξέρω καν αν έχει ετυμολογική ή άλλη βάση. Δεν λέω ότι είναι εύρημα του αρθρογράφου, χρησιμοποιείται και από άλλους (όχι και πολύ πάντως). Αλλά το να λες ότι ο Εφταλιώτης πήρε το ψευδώνυμό του από την Ευθαλού είναι κωμικό -κι αν το άκουγε ο μακαρίτης, που ήταν πούρος δημοτικιστής, θα το θεωρούσε μεγάλη προσβολή.

* Κι άλλη μια ακλισιά, κυπριακή: Σεμινάριο κατασκευής σαπούνι με ελαιόλαδο. Εδώ δεν έχουμε ξένη λέξη (εντάξει, η απώτατη αρχή ξένη είναι αλλά αυτό δεν φαίνεται), δεν έχουμε υποκοριστικό, κι όμως κάποιοι ίσως δυσκολεύονται στο «κατασκευής σαπουνιού» (εγώ θα έγραφα ‘παρασκευής σαπουνιού’ μάλλον). Λέτε να είχαν δίκιο εκείνοι οι παλιοί που επέμεναν ότι στη νέα ελληνική η γενική πτώση ατροφεί;

* Και μια και πιάσαμε την Κύπρο, σε φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ είδα αυτό το σουπεράκι από τον κυπριακό Αντένα, που επικρίνει την διάθεση πιστώσεων για τον πολιτισμό, ή, όπως χλευαστικά το γράφει, «για χωροδίες και θεατράκια».

Ίσως αν είχε παρακολουθήσει μερικές συναυλίες με χορωδίες, να ήξερε πώς γράφεται η λέξη.

* Όχι ότι η παρακολούθηση χορωδιών εξασφαλίζει την καλλιέργεια ή τη νηφαλιότητα. Αυτό δα αποδείχτηκε περίτρανα από το πρωτοφανές περιστατικό που διαδραματίστηκε την περασμένη Κυριακή στη χορωδιακή συνάντηση «Στα βήματα του Αποστόλου Παύλου» που πραγματοποιήθηκε στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων, όταν κάποιοι έφτυσαν τον μαέστρο επειδή δεν έπαιζε συνθέσεις Ελλήνων αλλά Μπαχ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αντισημιτισμός, Βουλή, Γελοιογραφίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , | 205 Σχόλια »

Να γυρίσουν όλοι οι πρόσφυγες;

Posted by sarant στο 16 Μαΐου, 2018

Ένα συνθημα της κομμουνιστικής αριστεράς στα πρώτα χρόνια μετά τη μεταπολίτευση ήταν το «Να γυρισει η προσφυγιά / διχως όρους μαζικά», και εννοούσε βέβαια τους πολιτικούς πρόσφυγες, που μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού στον εμφύλιο πόλεμο είχαν καταφύγει στις σοσιαλιστικές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Κάποιοι πρόσφυγες ειχαν γυρίσει στη δεκαετία του 1960, καποιοι άλλοι μετά τη μεταπολίτευση αλλά οι πολλοί γύρισαν μετά τη νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981. Γύρισαν όλοι; Όχι όλοι -οι «μη Έλληνες το γένος» πολιτικοί πρόσφυγες, δηλαδή οι σλαβομακεδόνες, εξαιρέθηκαν. Ο αριθμός τους πρέπει να ήταν σημαντικός, αν σκεφτούμε οτι προς το τέλος της απελπισμενης εποποιίας του ΔΣΕ αντιπροσώπευαν ίσως και την πλειοψηφία (ή πλειονότητα) των μαχητών. Απ’ ό,τι θυμαμαι (και γενικά γράφω από μνήμης τούτο το άρθρο, οπότε διορθώστε ελεύθερα) οι αντιδράσεις του ΚΚΕ για την επαίσχυντη αυτή εξαίρεση ήταν μάλλον χλιαρές. Βέβαια, το σημερινό ΚΚΕ έχει προχωρήσει πολύ περισσότερο στην άρνηση της ιστορίας του και της ύπαρξης (ιστορικά) σλαβομακεδονικής μειονότητας. Όμως δεν είναι αυτό το θέμα μας.

Η διεθνής κοινή γνώμη συγκλονίστηκε προχτές από τους σχεδόν 60 νεκρούς στη Γάζα -ανάμεσά τους κι ο ανάπηρος Δαβίδ της φωτογραφίας, που ειχε χάσει τα πόδια του το 2008 και σκοτώθηκε προχτές, θύμα ελεύθερου σκοπευτή, χωρίς να καταφέρει να γρατζουνίσει έστω τον Γολιάθ.

Το λάδι στη φωτιά για τις προχτεσινές πολύνεκρες συγκρούσεις το προσθεσε απλόχερα ο Ντόναλντ Τραμπ με την απόφασή του να μεταφέρει την αμερικανική πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ -ερχομενος σε ρήξη με την άγραφη στάση της διεθνούς κοινότητας. Για να ειμαστε δίκαιοι, πρόκειται για μια απόφαση που ειχε παρθει επί Μπιλ Κλίντον αλλά παρέμενε ανενεργή καθώς οι επόμενοι πρόεδροι δίσταζαν να την υλοποιησουν. Ήδη, ο Τραμπ λατρεύεται στο Ισραήλ -η ποδοσφαιρική ομάδα Μπεϊτάρ πρόσθεσε το όνομά του στην ονομασία της, μια πλατεία μετονομάστηκε προς τιμήν του, ασφαλώς θα στηθούν και αγάλματα. Το Ισραήλ μετατρέπεται σε Τραμπιστάν, έγραψε η αριστερή Χααρέτς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διεθνή, Επικαιρότητα, Εβραϊσμός, Ισραήλ | Με ετικέτα: , , , | 260 Σχόλια »

Ποια είναι η λέξη της χρονιάς για το 2017;

Posted by sarant στο 11 Δεκεμβρίου, 2017

Το τέλος της χρονιάς παραδοσιακά είναι καιρός απολογισμών. Το ιστολόγιο προσπαθεί να τηρεί ευλαβικά τις παραδόσεις κι έτσι με το σημερινό άρθρο συνεχίζουμε ένα εγχείρημα που φέτος επαναλαμβάνεται, ούτε λίγο ούτε πολύ, για όγδοη χρονιά: πράγματι, ήρθε και φέτος το πλήρωμα του χρόνου για να διαλέξουμε τη Λέξη της Χρονιάς για το 2017.

Όταν λέμε «λέξη της χρονιάς», εννοούμε κάποια λέξη που ακούστηκε πολύ μέσα στη χρονιά που κοντεύει να τελειώσει. Δεν είναι υποχρεωτικό να είναι νεολογισμός· μπορεί να είναι λέξη που υπάρχει ήδη, αλλά να έχει πάρει καινούργια σημασία ή γενικά να σημάδεψε τη χρονιά που τελειώνει. Τη «λέξη» την εννοούμε με την ευρύτερη έννοια, δηλαδή γίνονται δεκτοί και σύμπλοκοι όροι (πρόπερσι λέξη της χρονιάς ήταν σύμπλοκος όρος, και μάλιστα ξενικός, τα κάπιταλ κοντρόλς) καθώς και ακρώνυμα (το 2014, λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε ο ΕΝΦΙΑ).

Κάθε χρόνο η διαδικασία ξεκινάει περίπου την ίδια εποχή και περιλαμβάνει τρία στάδια, με τρία ισάριθμα άρθρα. Φέτος, το πλήρωμα του χρόνου ήρθε λίγο αργότερα, εξαιτίας ανειλημμένων υποχρεώσεων της εφορευτικής επιτροπής,

Για να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι, τα περυσινά αποτελέσματα θα τα βρείτε εδώ. Πέρυσι λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε το Μπρέξιτ και ακολούθησαν πρόσφυγες και χοτ σποτ. (Βλέπετε και πάλι ότι γίνονται δεκτοί και ξενικοί όροι, απλοί και σύμπλοκοι. Τα προπέρσινα αποτελέσματα μπορείτε να τα βρείτε εδώ. Πρόπερσι λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε ο σύμπλοκος όρος κάπιταλ κοντρόλς, στη δεύτερη θέση είχαμε τον όρο πρώτη φορά αριστερά και στην τρίτη το γκρέξιτ. Τα αποτελέσματα του 2014 θα τα βρείτε εδώ. Το 2014 λέξη της χρονιάς ήταν, όπως είπαμε, ο ΕΝΦΙΑ, ενώ στη δεύτερη θέση βρέθηκαν οι ιπτάμενοι αναρχικοί και στην τρίτη ο ένοικος του τάφου. Τα αποτελέσματα του 2013 μπορείτε να τα βρείτε εδώ. Το 2013, λέξη της χρονιάς ψηφίστηκε το σαξές στόρι, ενώ στη δεύτερη θέση ήρθε η βιαποπουκιανπροέρχεται και στην τριτη θέση τα άκρα/θεωρία των άκρων. Τα αποτελέσματα του 2012 μπορείτε να τα βρείτε εδώ. Το 2012 είχατε ψηφίσει για λέξη της χρονιάς την επαναδιαπραγμάτευση, στη δεύτερη  θέση το εγέρθουτου και στην τρίτη την αλληλεγγύη. Αν θέλετε να πάμε ακόμα πιο πίσω, τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας του 2011 βρίσκονται εδώ. Το 2011 πρώτη είχε έρθει, με διαφορά, η λέξη αγανακτισμένοι, ενώ στη δεύτερη και τρίτη θέση ισοβάθμησαν το κούρεμα και το χαράτσι. Τέλος, τα αποτελέσματα, του 2010, βρίσκονται εδώ. Το 2010, πρώτη χρονιά του… θεσμού, είχε έρθει πρώτη η λέξη μνημόνιο, ακολούθησε με μικρή διαφορά το ΔουΝουΤου και την τριάδα έκλεισε η τρόικα.

Ένας κανόνας που έχουμε καθιερώσει σε αυτές τις ψηφοφορίες είναι ότι οι λέξεις που έχουν διακριθεί τα προηγούμενα χρόνια αποκλείονται από την ψηφοφορία. Δεν είμαι και τόσο βέβαιος αν αυτός ο κανόνας πρέπει να διατηρηθεί, αλλά να δούμε πρώτα αν θα παραστεί ανάγκη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απολογισμοί, Επικαιρότητα, Λεξικογραφικά, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , , | 174 Σχόλια »

Τα τελευταία μεζεδάκια του Σεπτέμβρη

Posted by sarant στο 30 Σεπτεμβρίου, 2017

Τα τελευταία βεβαίως, αφού δημοσιεύονται όχι απλώς το τελευταίο Σάββατο του Σεπτέμβρη αλλά και την τελευταία μέρα του -κι έτσι γλιτώνω τον πονοκέφαλο να ψάχνω να βρω τίτλο για το σημερινό μας πολυσυλλεκτικό άρθρο.

Χωρίς άλλα προκαταρκτικά, ξεκινάμε με μια γενική που δεν την είχα ξαναδεί. Τα οξύτονα θηλυκά ονόματα σε -ώ, που μπορεί να είναι αρχαία (π.χ. Σαπφώ, Ερατώ, Κλειώ) ή νεότερα (π.χ. Αργυρώ, Μαριγώ, Ζωζώ) πριν από μερικές δεκαετίες ήταν αυτονόητο ότι και τα μεν και τα δε κλίνονται με τον δημοτικό τρόπο, δηλαδή της Σαπφώς, της Αργυρώς, τουλάχιστον όταν αναφέρονταν σε σημερινές γυναίκες. Ύστερα μάς πήρε και μας σήκωσε η γλωσσική σοβαροφάνεια και δηθενιά, και αρχίσανε να εμφανίζονται γενικές όπως «το ταμπεραμέντο της Σαπφούς Νοταρά» (που αν ζούσε να το δει η ίδια, θα τους έψελνε τον αναβαλλόμενο) και μετά η μπάλα πήρε και τα νεότερα ονόματα και διαβάζει κανείς για τη συνταγή της… Αργυρούς Μπαρμπαρήγου ή για την αγαπημένη συνήθεια της… Γωγούς Μαστροκώστα, λες και τη λένε Γωγού.

Η νεότερη εξέλιξη είναι ότι η αρρώστια αυτή επεκτάθηκε και στα παροξύτονα νεότερα θηλυκά, τα οποία ως τώρα είχαν μείνει αλώβητα. Έτσι, σε άρθρο που έχει και αυτοτελές ενδιαφέρον, ένας ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου γράφει: Τον Ιανουάριο – Μάρτιο του 1938 υπηρέτησε ως πρέσβης της Ελλάδας στη Σοβιετική Ενωση ο αδερφός της γιαγιάς μου, Δέσπους Κυριαζή, το γένος Νικολοπούλου…..

Η Δέσπου της Δέσπους προφανώς. Δες πού φτάσαμε, ακριβέστερα.

* Πριν από μερικές μέρες, ο Στέφανος Κασιμάτης στην καθημερινή του επιφυλλίδα είχε εγκωμιάσει το στυλ γραφής της Λίνας Μενδώνη: «Το γνωρίζω, επειδή κάποτε διάβασα μέσα σε μία νύχτα το βιβλίο της για τους νεολιθικούς οικισμούς της Τζιας». Ωστόσο, την κατηγόρησε διότι σε κάποιο άρθρο της δεν αναφέρθηκε καθολου στις «καταγγελίες της κ. Λούβη».

Προχτές, η κ. Μενδώνη απάντησε ότι α) το άρθρο που ενόχλησε τον κ. Κασιμάτη είχε γραφτεί τον Φλεβάρη, άρα ήταν απολύτως αδύνατο να αναφέρεται σε γεγονότα του Αυγούστου, και β) ενώ έχει γράψει αρκετά βιβλία, δεν έχει γράψει βιβλίο για τους νεολιθικούς οικισμούς της Τζιας!

Και καταλήγει η κ. Μενδώνη: Καθώς είμαι τακτική αναγνώστρια της στήλης σας, αναρωτιέμαι, αν και για τα υπόλοιπα θέματα που πραγματεύεσθε, είστε το ίδιο καλά ενημερωμένος, όπως και σε ό,τι με αφορά.

Ω ναι!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Χόακες | Με ετικέτα: , , , , , , , | 231 Σχόλια »

Χενετικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 23 Σεπτεμβρίου, 2017

Όπως και την προηγούμενη βδομάδα, έτσι και σήμερα ο τίτλος του πολυσυλλεκτικού μας άρθρου είναι παρμένος από ένα μεζεδάκι της πιατέλας. Κι αυτό το είχα από την (προ)προηγούμενη εβδομάδα, αλλά δεν είναι από τα μεζεδάκια που μπαγιατεύουν.

Και πάλι, τη φωτογραφία μού την έστειλε φίλος από το Ηράκλειο Κρήτης.

Όπως μου λέει, η πινακίδα της φωτογραφίας βρίσκεται σε στάση του Αστικού ΚΤΕΛ και δείχνει τη διαδρομή ενός λεωφορείου που φέρνει τους τουρίστες κοντά στα αξιοθέατα της πόλης.

Κάτω δεξιά, είναι το Henetian Port και στην άκρη του δεσπόζει το Koule Fort. Το Koule Fort είναι πλεονασμός που θα μπορούσε να δικαιολογηθεί, αλλά τι να πει κανείς για το Henetian Port;

Οι τουρίστες θα αναρωτιούνται ποιος είναι αυτός ο άγνωστος λαός, οι Henetians, εκτός αν σκεφτούν ότι η λέξη  αναφέρεται σε κάποια ιδιαίτερη τεχνική κατασκευής λιμανιών…

(Φυσικά στα αγγλικά είναι Venetian. Πάντως, ο ληξίαρχος της αγγλικής πτέρυγας της Νομανσλάνδης παρακαλείται να εγγράψει τους Henetians στα κιτάπια του -και εξ αντανακλάσεως εμείς τους Χενετούς).

* Ξεκινάμε με μια είδηση για ένα κορίτσι που το απήγαγε ο πατέρας του, που δεν έχει την επιμέλειά του. Στη σχετική ειδησεογραφία χρησιμοποιείται συνήθως ο όρος «αρπαγή» στον τίτλο της είδησης, αλλά στο κυρίως κείμενο χρησιμοποιείται το ρήμα «απομακρύνθηκε» και μάλιστα με τρόπο που κάθε άλλο παρά σαφής είναι:

Η Ειρήνη Ζ., έχει ύψος 1,30 μ., ζυγίζει 29 κιλά, έχει καστανά μαλλιά και καστανά μάτια. Την ημέρα που απομακρύνθηκε από τον πατέρα της φορούσε πολύχρωμο κολάν, λευκή μπλούζα με μαύρες καρδιές και μωβ σαγιονάρες.

Όταν διαβάζω «απομακρύνθηκε από τον πατέρα της» καταλαβαίνω πως το κορίτσι μόνο του πήγε πιο πέρα, χωρίς ο πατέρας να το πάρει είδηση, και τελικά χάθηκε -και νομίζω πως κι εσείς το ίδιο καταλαβαίνετε, και μόνο αυτό. Δεν καταλαβαίνω ότι ο πατέρας πήρε το παιδί και δεν το επέστρεψε όπως ήταν το συμφωνημένο. Για να το καταλάβω αυτό πρέπει ή να χρησιμοποιηθεί άλλο ρήμα (π.χ. απήχθη) ή να πούμε: την απομάκρυνε ο πατέρας της.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Φρασεολογικά, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 223 Σχόλια »

Σαρανταπεντάρια

Posted by sarant στο 3 Ιουλίου, 2017

Πολύ μας βασάνισε ο καύσωνας το τελευταίο τετραήμερο, αλλά τουλάχιστο μας έδωσε έμμεσα την αφορμή για το σημερινό σύντομο άρθρο -σύντομο, διότι γράφεται ενώ ακόμα έξω κάνει πολλή ζέστη, οπότε θα είμαστε λακωνικοί.

Το Σάββατο λοιπόν άκουσα στο αναγγελτικό κάποιου δελτίου ειδήσεων τον εκφωνητή να αναγγέλλει με στόμφο: Δείτε σε ποιες περιοχές της χώρας θα χτυπήσει ο υδράργυρος σαρανταπεντάρια!

Ο υδράργυρος βέβαια είναι πλέον σχήμα λόγου, αφού, αν δεν κάνω λάθος, εδώ και χρόνια έχει απαγορευτεί η πώληση θερμομέτρων με υδράργυρο -οπότε, αυτό που εννοείται είναι «σε ποια μέρη θα ανέβει η θερμοκρασία στους 45 βαθμούς Κελσίου».

Και πράγματι, στα κοινωνικά μέσα άρχισαν να εμφανίζονται φωτογραφίες (ψηφιακών) θερμομέτρων από αυτοκίνητα ή από κινητές συσκευές, με την ένδειξη να φτάνει στους 45 βαθμούς, ενώ είδα και βιντεάκια από τη Λάρισα που έδειχναν κάποιους να τηγανίζουν αυγά χωρίς φωτιά, μόνο με τη θερμότητα θερμοκρασία του ήλιου.

Σε κάποιο άλλο άρθρο μπορεί να μαζέψουμε τα κλισέ που χρησιμοποιούν οι δημοσιογράφοι όταν έχει καύσωνα (καμίνι, σε σημείο βρασμού, λιώνει η άσφαλτος, στους Χ βαθμούς σκαρφάλωσε ο υδράργυρος) αλλά τώρα θα σταθούμε στα σαρανταπεντάρια.

Όπως θα περίμενε κανείς, η σημασία «σαρανταπεντάρι = θερμοκρασία 45 βαθμών» δεν είναι λεξικογραφημένη, και δεν θα μπορούσε να είναι. Τα λεξικά δεν είναι θησαυρός, να έχουν όλες τις άπαξ ειρημένες λέξεις και σημασίες της γλώσσας. Ελπίζω μάλιστα να μην χρειαστεί να λεξικογραφηθεί ποτέ αυτή η σημασία, δηλαδή να μην παγιωθούν οι καύσωνες τόσο που τα θερμοκρασιακά 45άρια να γίνουν κοινός τόπος.

Ωστόσο, το λήμμα σαρανταπεντάρι έχει βρει τη θέση του στα λεξικά, αλλά η λεξικογραφική κάλυψή του δεν είναι ούτε πλήρης, ούτε σωστή. Στο Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, αναφέρεται:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Επικαιρότητα, Λεξικογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 140 Σχόλια »

Εντολοδόχα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Ιανουαρίου, 2017

Τα σημερινά μεζεδάκια τα ονόμασα έτσι για να τιμήσω ένα ωραίο μαργαριτάρι που ακούστηκε πριν απο μερικές μέρες στη Βουλή. Θα μπορούσα να τα πω και «παγωμένα» διότι εδώ στη Λοθαριγγία έχουμε κύμα ψύχους ή ίσως «τραμπαλισμένα» αφού την ώρα που γράφονται ορκίζεται ο Ντόναλντ Τραμπ με προσκεκλημένους, ανάμεσα στ’ άλλα (διάβασα και δεν διαψεύστηκε) το ζεύγος Πατούλη (θα είναι μέλη στην ίδια οργάνωση προώθησης του καλού γούστου) και τον τραγουδιστή Βαλάντη (εδώ η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά). Ωστόσο, «τραμπαλισμένα» είχα πει τα μεζεδάκια αμέσως μετά την εκλογή του Τραμπ, οπότε προτίμησα τα εντολοδόχα.

* Ξεκινάμε όμως με ένα μεζεδάκι που ξεχάστηκε την προηγούμενη βδομάδα -έχει δηλαδή παλιώσει λίγο αλλά νομίζω πως δεν έχει μπαγιατέψει.

Σε αθλητικόν ιστότοπο διαβάζουμε για τον Κολομβιανό ποδοσφαιριστή Ιμπάρμπο του Παναθηναϊκού, ο οποίος δεν είχε γυρίσει από τη χριστουγεννιάτικη άδειά του (δεν ξέρω αν στο μεταξύ επέστρεψε ή όχι):

Το εστιατόριο «La Casa De Socorro», που εδράζεται στο προάστιο Καρταγένα, στην πόλη Μπογκοτά της Κολομβίας, ανάρτησε μία φωτογραφία με τον Ιμπάρμπο, στο επίσημο προφίλ που διατηρεί στο Facebook.

Εδώ, όπως επισήμανε φίλος στο Facebook, υπάρχει διπλό λάθος. Το εστιατόριο υπάρχει, και λέγεται έτσι, και πράγματι βρίσκεται στην Καρταχένα (και όχι Καρταγένα), μόνο που η Καρταχένα δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί… προάστιο της Μπογκοτά, αφού απέχει… 665 χιλιόμετρα από τη Μπογκοτά -αεροπορικώς, μάλιστα, διότι αν πάμε οδικώς θα διανύσουμε πάνω απο 1000 χιλιόμετρα. Και γενικά δύσκολα θα χαρακτηριζόταν προάστιο η Καρταχένα, αφού έχει πληθυσμό κάπου 1 εκατομμύριο.

Αυτό ήταν το γεωγραφικό μαργαριτάρι, υπάρχει όμως και γλωσσικό, αφού το εστιατόριο εδρεύει στην Καρταγένα (σε πιο στρωτά ελληνικά: βρίσκεται στην Καρταχένα) -δεν εδράζεται! Εδράζομαι θα πει «στηρίζομαι».

* Σε άρθρο για τα μεγάλα έργα που γίνονται αυτή την περίοδο σε ολόκληρο τον κόσμο, διαβάζουμε για ένα έργο στην Κίνα, ότι «περιλαμβάνει την κατασκευή τριών τεράστιων καναλιών, τα οποία θα μεταφέρουν νερό πάνω από 11 εκατομμύρια άνθρωποι στην πρωτεύουσα της Κίνας».

Υποθέτω ότι θα μεταφέρουν νερό σε πάνω από 11 εκατ. ανθρώπους -και ελπίζω η ασυνταξία να οφείλεται σε κάποια διόρθωση που έμεινε στη μέση, απλώς και να μην είναι ένδειξη προϊούσας ακλισιάς.

Αλλά, αναρωτιέμαι, γιατί «projects» στον τίτλο; Για έργα πρόκειται, που έχουν ξεκινήσει και βρίσκονται σε φάση κατασκευής. Υπάρχουν ίσως κάποιες περιπτώσεις όπου υπάρχει κάποια άλλη ελληνική απόδοση για τη λέξη project, εδώ όμως σαφώς έχουμε έργα (προσωπικά, εγώ το project το μεταφράζω σχεδόν απαρεγκλίτως «έργο»).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Γεωγραφία, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 175 Σχόλια »

Μεζεδάκια της Αριάδνης

Posted by sarant στο 14 Ιανουαρίου, 2017

Μια και την περασμένη βδομάδα είχαμε, έστω και με μερικές μέρες καθυστέρηση, τον πολυδιαφημισμένο χιονιά, που τον ονομάσαμε Αριάδνη, είπα να ονομάσω έτσι τα σημερινά μας μεζεδάκια παρόλο που τα χιόνια έχουν αρχίσει να λιώνουν -ή και έχουν λιώσει.

trimetriΣτην ειδησεογραφική κάλυψη του χιονιά είχαμε τον συνήθη πληθωρισμό και τις υπερβολές, όπως εδώ με τους 70 πόντους χιόνι που φτάνουν μεχρι τον αστράγαλο της τετράμετρης δημοσιογράφου.

Πολύ σχολιάστηκε επίσης η ανοργανωσιά του δήμου Θεσσαλονίκης και ιδίως οι παγωμένες του αλατιέρες· βγήκε μάλιστα και τραγούδι. Θα περίμενε κανείς να είναι στο σκοπό του «Πάγωσε η τσιμινιέρα», και ίσως να βγήκε και τέτοια παρωδία, αλλά αυτό που άκουσα εγώ ήταν παρωδία της Ταμπακέρας: Τι μου την πάγωσες αυτή την αλατιέρα. Η ταμπακέρα προσφέρεται πράγματι για παρωδίες. Να θυμίσω ότι κι εδώ στο ιστολόγιο είχαμε παλιά βάλει μιαν παρωδία της, με καμαριέρα (στο τέλος του άρθρου).

* Ένα ακόμα θύμα των άσπονδων φίλων από τη σελίδα του Διεθνούς Βιβλιοπωλείου Ελευθερουδάκη στο Φέισμπουκ:

Καλμέρα σε όλους με ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο από το Theguardian.com, και το πώς διαβάζοντας (λογοτεχνία) μας μαθαίνει να καταλαβαίνουμε καλύτερα τα συναισθήματα/αντιδράσεις των άλλων. Με αποτέλεσμα πολλοί αναγνώστες να είμαστε πιο εμπαθείς. Εσείς τί πιστεύετε?

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , | 193 Σχόλια »