Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ν. Δρακουλίδης’

Ψολόεις κατουρίσας -το χλευαστικό εγκώμιο προς Μιστριώτη

Posted by sarant στο 2 Δεκεμβρίου, 2010

Το σημερινό σημείωμα είναι αφιερωμένο στον γλωσσαμύντορα Γ. Μιστριώτη, τον δασύτριχο αρχαϊστή καθηγητή του πανεπιστημίου που έβαλε τη σφραγίδα του στις γλωσσικές διαμάχες την αρχή του 20ού αιώνα. Για τον Μιστριώτη έχουμε ξαναγράψει στο ιστολόγιο, αλλά το θέμα δεν εξαντλείται με ένα σημείωμα.

Οι γλωσσικές αυτές διαμάχες κατά περιόδους έφτασαν σε όξυνση απίστευτη, σε σημείο να θρηνήσουμε και νεκρούς, με τα Ευαγγελικά του 1901 και τα Ορεστειακά του 1903, που και στα δύο έβαλε το χεράκι του ο Μιστριώτης, ξεσηκώνοντας διαδηλώσεις διαμαρτυρίας, την πρώτη φορά για τη μετάφραση του Ευαγγελίου, και τη δεύτερη για την παράσταση της Ορέστειας σε μετάφραση (σε απλή καθαρεύουσα, όχι σε δημοτική!) –ειδικά αυτή τη δεύτερη φορά είχε και άμεσο συμφέρον, μια και ο ίδιος ανέβαζε ερασιτεχνικές παραστάσεις τραγωδιών με το πρωτότυπο, αρχαίο κείμενο.

Όμως, οι γλωσσικές αντιπαραθέσεις έδωσαν επίσης αφορμή για άφθονα πειράγματα και από τις δυο πλευρές, μια και πνεύμα διέθεταν και οι μεν και οι δε. Σήμερα, θυμόμαστε κυρίως τα πειράγματα των καθαρευουσιάνων προς τους μαλλιαρούς, ανάμεσα στα οποία γνωστότεροι είναι οι δήθεν μαλλιαρισμοί, δηλαδή οι (ψεύτικες) κατηγορίες ότι τάχα οι μαλλιαροί έλεγαν «Κεχριμπάρα» την Ηλέκτρα, «Κρυφό τσιμπούσι» τον Μυστικό δείπνο, «Κώτσο Παλιοκουβέντα» τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και άλλα πολλά ανάλογα. Βέβαια, αυτά ισορροπούν ανάμεσα στο πείραγμα και στη συκοφαντία, μια και τέτοιοι εξωφρενισμοί (που ουδέποτε ειπώθηκαν) γίνονταν πιστευτοί από τους αφελείς ή απ’ όσους ήθελαν να τους πιστέψουν.  Ωστόσο, εκ των υστέρων βγάζουν όντως γέλιο. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Γλωσσικό ζήτημα, Ευτράπελα, Πρόσφατη ιστορία, Σατιρικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 28 Σχόλια »