Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘ξώπορτος’

Το ξώπορτο του πρωθυπουργού

Posted by sarant στο 13 Οκτωβρίου, 2014

Αν μου πείτε ότι κακώς ασχολούμαι δεύτερη φορά για το ίδιο θέμα, δηλαδή με τη λέξη «ξώπορτο» που ξεφούρνισε ο πρωθυπουργός κ. Αντώνης Σαμαράς την περασμένη Παρασκευή κατά την ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής συζήτησης για την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση, θα θεωρήσω δικαιολογημένα μεν τα παράπονά σας, αλλά θα σας αντιτείνω ότι για ένα ιστολόγιο που κυρίως λεξιλογεί το θέμα εξακολουθεί να παρουσιάζει ενδιαφέρον, πολύ περισσότερο που δεν είναι λυμένο. Άλλωστε, την πρώτη φορά, στα μεζεδάκια του Σαββάτου, το θέμα το είχα θίξει ακροθιγώς -ή ίσως «ξώπορτα», μια και αφού δεν ξέρουμε (ακόμα) τι ακριβώς σημαίνει η λέξη δεν αποκλείεται να έχει και αυτή τη σημασία.

Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, ο κ. Σαμαράς, σύμφωνα και με την καταγραφή της ομιλίας του, είπε, απευθυνόμενος (φυσικά) προς το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης: Και δεν φτάνουν όλα τα άλλα, κοροϊδεύετε και τον κόσμο. Και το κάνετε με έναν τρόπο ξώπορτο. Η λέξη αυτή προκάλεσε γέλια και επιφωνήματα απορίας, οπότε ο κ. πρωθυπουργός αναφώνησε: Ξώπορτο! Καλά, κανένας δεν είναι από χωριό εδώ πέρα; Δεν υπάρχει κανένας να καταλάβει τι είναι ξώπορτο; Και μετά συνέχισε: Τη μια αρχίζετε μια στροφή στην Εκκλησία. Υποτίθεται! Πήγατε στο ‘Αγιον Όρος. Μέχρι και στο Βατικανό έφτασε η χάρη σας… Αλλά εδώ, στον Αγιασμό, μόλις προχθές, αποφύγατε το σταυρό που σας πρότεινε ο Αρχιεπίσκοπος. Κάντε ό,τι θέλετε, δικαίωμά σας. Τον κόσμο να μη δουλεύετε μόνο

Αν προσπαθήσουμε από τα συμφραζόμενα να καταλάβουμε τι σημαίνει η λέξη, θα δυσκολευτούμε. Πάντως είναι κάτι κακό. Ίσως να σημαίνει «ξεδιάντροπο».

Αν επιστρατεύσουμε την ετυμολογία της λέξης, που μας δείχνει τάχα την αλήθεια για τη σημασία της, θα δούμε ότι προέρχεται απο τις λέξεις «έξω» και «πόρτα», αλλά αυτό δεν θα μας διαφωτίσει και πολύ, γιατί η λέξη έχει πάρει μεταφορική σημασία.

Όμως, ο κ. Σαμαράς είχε χρησιμοποιήσει ξανά τη λέξη «ξώπορτο» ή μάλλον το επίρρημά της, «ξώπορτα», τον Ιούνιο του 2013, στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Τότε είχε πει: «Στην  ΕΡΤ διέπραξαν σφάλματα όλοι όσοι κυβέρνησαν μέχρι τώρα και επωφελήθηκαν ιδιαίτερα όλοι όσοι δεν κυβέρνησαν. Ασφαλώς και το ΠΑΣΟΚ διόριζε και η ΝΔ διόριζε, αλλά, γιατί μ’ αρέσει να τα λέω όλα ξώπορτα, και οι δύο διόριζαν  κυρίως ανθρώπους της αριστεράς«.

Ας προσπεράσουμε τη θηριώδη αντιστροφή της πραγματικότητας κι ας επικεντρωθούμε στη λέξη «ξώπορτα». Εδώ είναι ολοφάνερο τι σημαίνει: έξω απ’ τα δόντια, με παρρησία, χωρίς υπεκφυγές. Πάντως, είναι κάτι αναντίρρητα θετικό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Βουλή, Επικαιρότητα, Λεξικογραφικά, Ντοπιολαλιές | Με ετικέτα: , , | 142 Σχόλια »