Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Οδυσσέας Τσάκαλος’

Η μέρα με τα τρία δεκάρια

Posted by sarant στο 10 Οκτωβρίου, 2010

Σήμερα έχουμε 10 Οκτωβρίου 2010, που το γράφουμε 10/10/2010 ή, αν έχουμε ξεπεράσει το φόβο του «σφάλματος της χιλιετίας» (το θυμάται κανείς αυτό; ), 10/10/10. Παναπεί, σήμερα είναι η μέρα με τα τρία δεκάρια, η μοναδική σε τούτον τον αιώνα, οπότε σκέφτηκα να γράψω ένα αρθράκι για να την τιμήσω. Οι ταχτικοί θαμώνες ίσως να θυμούνται ότι παρόμοιο άρθρο είχα γράψει και πριν από ένα χρόνο, ένα μήνα και μια μέρα, τότε όμως ήταν η μέρα με τα τρία εννιάρια.

Ο αριθμός δέκα λοιπόν είναι φυσικά πανταχού παρών, αφού έχουμε δέκα δάχτυλα και ακολουθούμε το δεκαδικό σύστημα. Η ίδια η λέξη προέρχεται από ινδοευρωπαϊκή ρίζα, και βρίσκουμε ομόριζά της στο λατινικό decem, απ’ όπου τα γαλλικά (dix), ιταλικά (dieci) κτλ., στα αρχαία γερμανικά (*tehun), απ’ όπου το γερμανικό zehn, το αγγλικό ten και άλλα, στο σανσκριτικό dasa, και αλλού. Το δέκα είναι ο πρώτος διψήφιος αριθμός, η βάση του δεκαδικού συστήματος, το άριστα στο δημοτικό σχολείο αλλά και στο πανεπιστήμιο -ενώ η βάση στο γυμνάσιο. Ωστόσο, το δέκα θεωρείται συνώνυμο του άριστα γενικότερα, και έξω από το σχολείο. Το «δέκα με τόνο» δεν νομίζω να υπάρχει πια στα σχολεία, αλλά έχει γίνει παροιμιώδες και μάλλον θα μείνει στη γλώσσα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Λογοτεχνία, Παροιμίες, Τραγούδια, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , | 162 Σχόλια »