Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘οικονομικά μέτρα’

Άμετρα μέτρα

Posted by sarant στο 8 Μαρτίου, 2010

Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στην εφημ. Αυγή χτες, 7.3.2010

Άλλες φορές ψάχνεις πολύ να βρεις μια λέξη που να ξεχωρίζει από την τρέχουσα επικαιρότητα, τούτον το μήνα όμως είναι πανεύκολο, μια και υπάρχει μια λέξη πανταχού παρούσα: μέτρα. Μέτρα πρόσθετα απαιτούν οι Βρυξέλλες, μέτρα σκληρά έφερε στις βαλίτσες του ο Επίτροπος Όλι Ρεν, και τελικά η αναμενόμενη για τον Μάρτη (και γδάρτη) νέα ομοβροντία μέτρων, «με όποιο κόστος και πόνο», έπεσε προχτές: αύξηση φόρων, περικοπή επιδομάτων κι αποχαιρέτα τον, τον δέκατο τέταρτο που χάνεις· κι αν αυτά δεν φτάσουν, το πρόγραμμα προβλέπει άρση μονιμότητας και ορίου απολύσεων και αύξηση χρόνου συνταξιοδότησης.

Μέσα σ’ αυτή τη μετρολαγνεία των κυβερνώντων –και πριν μας πιάσει μετροφοβία– ας διερευνήσουμε την ιστορία της λέξης. Η λέξη είναι αρχαία, ήδη ομηρική. Στον Όμηρο τα μέτρα είναι μονάδα μέτρησης της χωρητικότητας, όμως αλλού η λέξη χρησιμοποιείται στη στιχουργική (όπως και σήμερα), σημαίνει επίσης το μέτρο σύγκρισης, τον κανόνα· αλλά η διασημότερη αρχαία σημασία της λέξης μέτρον είναι η αρμόζουσα αναλογία, η συμμετρία, και το «μέτρον άριστον» που είπε ο Κλεόβουλος ο Λίνδιος και που εσείς κι εγώ το μάθαμε στο σχολείο «παν μέτρον άριστον» και που μπορεί σήμερα κάποιος λαθοθήρας να σας πει πως είναι λάθος να το λέτε έτσι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Λαθολογία | Με ετικέτα: , , | 62 Σχόλια »

Τόσο κοντά και τόσο μακριά…

Posted by sarant στο 4 Μαρτίου, 2010

Μου το έστειλε ένας φίλος, που το διάβασε στην Καθημερινή, αλλά το βλέπω να επαναλαμβάνεται σε όλους τους ειδησεογραφικούς ιστοτόπους. Λέγεται ότι το είπε ο Υπουργός Οικονομικών:

Σύμφωνα με τον υπουργό, τα φορολογικά έσοδα για τον Φεβρουάριο είναι κοντά στο στόχο που έχει τεθεί αλλά δεν τον προσεγγίζουν καθώς υπήρξαν και οι απεργίες των ελεγκτικών μηχανισμών.

Μπορεί κάτι να βρίσκεται κοντά σε κάτι άλλο αλλά να μην το προσεγγίζει; Σύμφωνα με το λεξικό, το «προσεγγίζω σε κάτι» σημαίνει «έρχομαι κοντά σε κάτι, το πλησιάζω». Περίτεχνη διατύπωση για να κόψει την τρίχα στα τέσσερα, ποιητική διάθεση (βλ. και τον τίτλο του σημειώματος) ή απλώς ακυρολεξία;

Τέτοια ώρα τέτοιες κουβέντες, θα μου πείτε. Και θα έχετε δίκιο.

Posted in Επικαιρότητα, Κοτσανολόγιο | Με ετικέτα: , , | 50 Σχόλια »