Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Πάτρα’

Το ελληνικό μαύρο χρυσάφι ξανά

Posted by sarant στο 13 Αύγουστος, 2019

Επειδή είχα μετακινήσεις χτες, αναδημοσιεύω σήμερα ένα παλιό άρθρο της σειράς με τα οπωρικά, ένα άρθρο μάλιστα που, περιέργως, δεν έχει αναδημοσιευτεί μετά την αρχική του δημοσίευση, το μακρινό 2011, παρά μόνο στο βιβλίο μου «Οπωροφόρες λέξεις». Σήμερα βάζω το αντίστοιχο κομμάτι από το βιβλίο, που είναι αρκετά διαφορετικό από την αρχική μορφή του άρθρου.

Πετρέλαιο ακόμα δεν έχουμε αξιωθεί να βρούμε σε μεγάλες ποσότητες κάτω από τη γη ή τη θάλασσά μας, και ίσως να μη βρούμε ποτέ, αλλά ελληνικός μαύρος χρυσός έχει υπάρξει στο παρελθόν, εξίσου προσοδοφόρος και πολύ πιο εύγευστος. Είναι η σταφίδα.

Η αποξήρανση των σταφυλιών για παρασκευή σταφίδας είναι γνωστή από τα αρχαία χρόνια. Ο Έρμιππος, κωμικός της κλασικής εποχής, σε ένα απόσπασμα κωμωδίας που διασώζεται από τον Αθήναιο, μας πληροφορεί ότι οι καλύτερες σταφίδες έρχονταν από τη Ρόδο. Η λέξη που χρησιμοποιεί είναι «ασταφίς», που ήταν παράλληλος τύπος με το «σταφίς» και αρχαιότερος. Φανερή είναι η σχέση με τη λέξη «σταφυλή». Υπάρχει και αρχαία παροιμία, «Ανθρώπου γέροντος ασταφίς η κεφαλή», η οποία μας θυμίζει το «σταφιδιασμένος» που λέμε εμείς σήμερα για κάποιον που έχει γεράσει και το δέρμα του είναι ζαρωμένο και  γεμάτο ρυτίδες.

Η κορινθιακή σταφίδα, δηλαδή η μαύρη, έγινε τόσο ονομαστή ώστε ταυτίστηκε σχεδόν με τη σταφίδα και γλωσσικά. Η λέξη «currant», που σημαίνει στα αγγλικά την κορινθιακή μαύρη σταφίδα, έχει την αρχή της στην Κόρινθο. Από τα γαλλικά, raisins de Corinthe, ή μάλλον raisins de Corauntz όπως ήταν στα γαλλικά της εποχής, πέρασε τον 14ο αιώνα και στα αγγλικά, όπου σιγά-σιγά το raisins παραλείφθηκε. Στα κείμενα της εποχής τη λέξη τη βρίσκει κανείς γραμμένη σε πάμπολλες παραλλαγές: corentes, corauntz, currents, currence, corans κτλ.

Μάλιστα, όταν τον 16ο αιώνα άρχισαν να καλλιεργούνται στην Αγγλία τα φραγκοστάφυλα, ο κόσμος νόμισε ότι αυτός ο καρπός είναι η νωπή μορφή της σταφίδας, και τα είπε κι αυτά currant· το λάθος επισημάνθηκε αμέσως, αλλά, όπως συχνά συμβαίνει, ρίζωσε, γι’ αυτό  σήμερα currants λέγονται και τα φραγκοστάφυλα και οι σταφίδες. Στην Αμερική, για να διαλυθεί η σύγχυση, τις σταφίδες τις λένε Zante currants, δηλαδή ζακυνθινές. Η Ζάκυνθος ήταν σημαντική πηγή για εξαγωγές σταφίδας προς τη Βρετανία. Μια λέξη σχεδόν ξεχασμένη για την κορινθιακή σταφίδα είναι το κουρεντί,  αντιδάνειο από το currant.

Όταν κέρδισε η Ελλάδα την ανεξαρτησία της, η σταφίδα ήταν το μοναδικό αξιόλογο εξαγωγικό προϊόν του νεαρού κράτους. Δεδομένου ότι έφτασε να αντιπροσωπεύει το 50%-75% της αξίας του συνόλου των ευρωπαϊκών εξαγωγών, δεν είναι υπερβολή αυτό που είχε πει ο Ξ. Ζολώτας, ότι η σταφίδα για την Ελλάδα ήταν «ό,τι και ο καφές για τη Βραζιλία». Τότε η σταφίδα χαρακτηρίστηκε «χρυσός της Κορινθίας», αν και καλλιεργήθηκε σε πολύ ευρύτερη ζώνη, σε όλη τη δυτική και βορειοδυτική Πελοπόννησο και στα Επτάνησα, όπου οι αγρότες επέκτειναν δυσανάλογα τις αμπελοφυτείες σε βάρος των ελαιώνων και των άλλων καλλιεργειών. Πολλές οικογένειες που έπαιξαν ηγετικό ρόλο στην ελληνική πολιτική σκηνή εδραιώθηκαν με άξονα τις ζώνες Κόρινθος-Πάτρα και Πύργος-Καλαμάτα και συνδέθηκαν με το εμπόριο της σταφίδας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Πρόσφατη ιστορία, Φρούτα εποχής | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 142 Σχόλια »

Ο χορός των μεταμφιεσμένων (διήγημα του gpointofview)

Posted by sarant στο 27 Μαΐου, 2018

Ο φίλος μας ο Τζι ή Gpointofview, που πριν από 3-4 μήνες είχαμε δημοσιεύσει ένα άλλο διήγημά του, μου έστειλε τις προάλλες ένα «αλλιώτικο» διήγημά του όπως λέει.

Όπως θα καταλάβατε ίσως από τον τίτλο, το διήγημα είναι εμπνευσμένο από την ομώνυμη όπερα του Βέρντι -στο πρωτότυπο Un ballo in maschera. Ο Τζι είναι φανατικός βερντιστής και αν δεν κάνω λάθος αυτή είναι η αγαπημένη του βερντική όπερα -κοκκινίζοντας ομολογώ πως μια-δυο φορές την έχω ακούσει και όχι προσεχτικά.

Ο Τζι έχει μεταφερει τα βασικά πρόσωπα της όπερας και την υπόθεση στην εποχή μας και στο καρναβάλι της Πάτρας αλλά εχει αλλάξει την πλοκή εντελώς, δεν πρόκειται δηλαδή για απλή μεταφορά.

Δεν ξέρω αν η οπερα του Βέρντι έχει ανεβεί εκσυγχρονισμένη, κάτι που είναι πάντως πολύ συχνό. Πριν από μερικά χρόνια είχαμε δει στη Λυρική Σκηνή τον Ριγολέτο μεταφερμένο στη φασιστική Ιταλία του μεσοπολέμου, ενώ υπάρχει και ενα γνωστό ανέβασμά του με μεταφορά στον κόσμο της νιουγιορκέζικης Μαφίας.

Η ίδια η όπερα του Βερντι πέρασε απο σαράντα κύματα. Το λιμπρέτο του Antonio Somma, που μελοποίησε ο Βέρντι, ήταν διασκευή  από λιμπρέτο του Eugène Scribe, που είχε γραφτεί για την όπερα Γουσταύος ο 3ος του Daniel Auber, εμπνευσμένο από πραγματικό περιστατικό, τη δολοφονία του βασιλιά της Σουηδίας Γουσταύου του 3ου το 1792 σε χορό μεταμφιεσμένων στη Στοκχόλμη. Για να μπορέσει να περάσει τους σκοπέλους της λογοκρισίας, που δεν ήθελε να βλέπει βασιλιάδες να δολοφονουνται επί σκηνής, ο Βέρντι μετέφερε την υπόθεση στην αποικιακή Βοστώνη και αλλαξε το όνομα του Γουσταύου σε Ρικάρντο.

Αλλά αυτά είναι απλώς εγκυκλοπαιδικά, ας δούμε τώρα το διήγημα του Τζι:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in όπερα, Διηγήματα, Λογοτεχνία | Με ετικέτα: , , , , | 98 Σχόλια »

Ξεβλαχεμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Απρίλιος, 2018

Και χουντομεζεδακια θα μπορούσα να τα τιτλοφορήσω επειδή σήμερα έχουμε 21 Απριλιου, την 51η επέτειο της δικτατορίας του 1967, τελικά ομως άλλαξα γνωμη και προτίμησα να θυμίσω ένα μικροπεριστατικό της εβδομάδας που πέρασε, που προκάλεσε για μια-δυο μέρες μεγάλη τρικυμία στο ποτηράκι των κοινωνικών μέσων.

Σε μια συνέντευξη σε ένα κανάλι βήτα κατηγορίας, ο Πέτρος Κωστόπουλος δήλωσε ότι με τα περιοδικά του «ξεβλάχεψε» πολλούς Έλληνες που έψαχναν τότε την Ευρώπη -και προκάλεσε κύματα αγανάκτησης, ανάμεσα στ΄ άλλα και απο ανθρώπους που πριν από 10 χρόνια θα σκότωναν για να μπουν στα περιοδικά του. Ωστοσο, από σεμνότητα ο καλός εκδότης δεν είπε ότι με τα περιοδικά του φέσωσε περισσότερους απ’ όσους ξεβλάχεψε.

Εγώ το ΚΛΙΚ το έχω φυλλομετρησει μία φορά σε μια αίθουσα οδοντογιατρού -στη δεκαετία του 80 υπήρχαν περιοδικάρες, από το Τέταρτο, τον Πολίτη και τον Σχολιαστή ίσαμε τη Λέξη και το Αντί, που δεν αισθάνθηκα την ανάγκη να αγοράσω τα καθρεφτάκια του Κωστόπουλου.

Κατά τα άλλα, πρόσεξα ότι στα κοινωνικά μέσα πολλοί έκαναν λόγο για «ξεβλάχωμα» -επιρροή από το ξεβράχωμα προφανώς, αλλά κανονικά είναι ξεβλάχεμα. Για τους βλάχους χρωστάω άρθρο, αλλά το θέμα ειναι δύσκολο. Να σημειώσω πάντως ότι, όπως έχουμε γράψει στο ιστολόγιο, το πρόθημα ξε- δεν σημαίνει μονο την αντίθετη ενέργεια από του αρχικου ρηματος. Μπορεί να λειτουργεί και επιτατικά: για παράδειγμα, όταν ξεγυμνώνω ή όταν ξεκουφαίνω κάποιον τον γυμνώνω ή τον κουφαίνω εντελώς, δεν τον… ντύνω. Οπότε ίσως ο κ. Πέτρος να εννοούσε έτσι το «ξεβλαχεύω».

* Και προχωράμε. Συζητήθηκε αρκετά η συμβολική ενέργεια διαδηλωτών που προσπάθησαν να γκρεμίσουν το άγαλμα του Τρούμαν.

Την ενέργεια τη χαρακτηρισα συμβολική επειδή με αυτο το δέσιμο σκοινιων (εννοώ, σε αυτό το ύψος) και με αυτό το εργαλείο θα ήταν πολύ δύσκολο να γκρεμιστεί όντως το άγαλμα.

Αλλά ποιο εργαλείο χρησιμοποιεί ο διαδηλωτής; Σύμφωνα με την άριστη Καθημερινή, αλυσοπρίονο, βλ. και τον τίτλο της: «Με αλυσοπρίονο κατά αγάλματος Τρούμαν» (χωρίς οριστικό αρθρο, λες και υπάρχουν καμιά πενηνταριά αγάλματα του Τρούμαν στο λεκανοπέδιο να περιφέρονται).

Ωστόσο, το αλυσοπρίονο είναι αυτό, ο γκριζομάλλης φοιτητής κρατάει τροχό. Αλλά όταν υπάρχει αριστεία δεν είναι ανάγκη να ξέρεις γι’ αυτα που γράφεις.

* Ένας γκρινιάρης φίλος, βρίσκει αφορμή να γκρινιάξει ακόμα και σε ειδήσεις ευχάριστες. Μου στέλνει λινκ για ένα άρθρο ιατρικό, όπου αναγγέλλεται ότι «διαγνωστικό εμφύτευμα ανιχνεύει πρόωρα τον καρκίνο».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in χημεία, Επιγραφές, Κύπρος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 188 Σχόλια »

Οι ΔΑΠίτες αντιγράφουν υπέροχα

Posted by sarant στο 14 Σεπτεμβρίου, 2017

Θα μου πείτε πως είναι άδικος ο τίτλος, αφού ασφαλώς οι 106 φοιτητές του Πανεπιστημίου Πατρών, που παρέδωσαν πανομοιότυπη εργασία στο τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και τιμωρήθηκαν με αποκλεισμό από την εξεταστική περίοδο του Σεπτεμβρίου, δεν θα ανήκουν όλοι στη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ.

Ωστόσο, επειδή μόνο η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία ζητάει να αρθεί η ποινή, και επειδή η ανακοίνωση, όπως μπορείτε να διαβάσετε, είναι μνημείο γελοιότητας, θαρρώ ότι αξίζει να χρεωθεί μόνη της την κατακραυγή παρ’ όλο που, πράγματι, στο άθλημα της παραγωγής και διανομής σημειώσεων, που έχει εξελιχθεί σε μάστιγα για το πανεπιστήμιο, δεν επιδίδεται μόνο η ΔΑΠ, αλλά και η ΠΑΣΠ.

Η κατακραυγή άλλωστε ήταν τόσο μεγάλη, που ανάγκασε και τη μητρική ΟΝΝΕΔ να διαχωρίσει τη θέση της και να καταδικάσει τα τοπικά στελέχη της ΔΑΠ Πάτρας.

Να θυμίσω ότι οι 106 φοιτητές αποκλείστηκαν από την εξεταστική επειδή παρέδωσαν την ίδια εργασία στο μάθημα «Δυναμικά Μαθηματικά Υποδείγματα». Η εργασία συνίστατο στη λύση τεσσάρων ενοτήτων με ασκήσεις και αντιστοιχούσε σε ποσοστό 30% του τελικού βαθμού. Η ποινή που επιβλήθηκε από τη ΓΣ του τμήματος φαίνεται αυστηρή, αλλά στην πραγματικότητα μάλλον χαμηλή είναι, αφού για ανάλογο παράπτωμα η ΓΣ έχει το δικαίωμα να αποκλείσει τους δράστες έως και από τρεις εξεταστικές περιόδους.

Αν αναζητήσετε στο γκουγκλ «Φοιτητικές εργασίες» θα βρείτε κάμποσους ιστότοπους που διαφημίζουν τις υπηρεσίες τους και που λένε, λιγότερο ή περισσότερο απερίφραστα ότι αναλαμβάνουν να γράψουν κάθε λογής φοιτητικές εργασίες, ακόμα και διπλωματικές ή πτυχιακές (παράδειγμα) επί πληρωμή. Κάτι ανάλογο θα συνέβη και στην περίπτωση της Πάτρας.

Ομολογώ ότι όταν ήμουν εγώ φοιτητής τέτοια φαινόμενα ή δεν υπήρχαν ή δεν τα βλέπαμε. Σημειώσεις κυκλοφορούσαν, αλλά δεν είχαν γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από τις μεγάλες φοιτητικές παρατάξεις. Αργότερα, όπως όλοι οι νεότεροι ξέρουν, η ΔΑΠ και η ΠΑΣΠ χρησιμοποίησαν τις σημειώσεις ως δέλεαρ για την άγρα ψηφοφόρων και τις μοίραζαν ή τις μοιράζουν ακόμα από τα τραπεζάκια τους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναμνήσεις, Επικαιρότητα, Εκπαίδευση | Με ετικέτα: , , , , | 181 Σχόλια »

Εντολοδόχα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Ιανουαρίου, 2017

Τα σημερινά μεζεδάκια τα ονόμασα έτσι για να τιμήσω ένα ωραίο μαργαριτάρι που ακούστηκε πριν απο μερικές μέρες στη Βουλή. Θα μπορούσα να τα πω και «παγωμένα» διότι εδώ στη Λοθαριγγία έχουμε κύμα ψύχους ή ίσως «τραμπαλισμένα» αφού την ώρα που γράφονται ορκίζεται ο Ντόναλντ Τραμπ με προσκεκλημένους, ανάμεσα στ’ άλλα (διάβασα και δεν διαψεύστηκε) το ζεύγος Πατούλη (θα είναι μέλη στην ίδια οργάνωση προώθησης του καλού γούστου) και τον τραγουδιστή Βαλάντη (εδώ η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά). Ωστόσο, «τραμπαλισμένα» είχα πει τα μεζεδάκια αμέσως μετά την εκλογή του Τραμπ, οπότε προτίμησα τα εντολοδόχα.

* Ξεκινάμε όμως με ένα μεζεδάκι που ξεχάστηκε την προηγούμενη βδομάδα -έχει δηλαδή παλιώσει λίγο αλλά νομίζω πως δεν έχει μπαγιατέψει.

Σε αθλητικόν ιστότοπο διαβάζουμε για τον Κολομβιανό ποδοσφαιριστή Ιμπάρμπο του Παναθηναϊκού, ο οποίος δεν είχε γυρίσει από τη χριστουγεννιάτικη άδειά του (δεν ξέρω αν στο μεταξύ επέστρεψε ή όχι):

Το εστιατόριο «La Casa De Socorro», που εδράζεται στο προάστιο Καρταγένα, στην πόλη Μπογκοτά της Κολομβίας, ανάρτησε μία φωτογραφία με τον Ιμπάρμπο, στο επίσημο προφίλ που διατηρεί στο Facebook.

Εδώ, όπως επισήμανε φίλος στο Facebook, υπάρχει διπλό λάθος. Το εστιατόριο υπάρχει, και λέγεται έτσι, και πράγματι βρίσκεται στην Καρταχένα (και όχι Καρταγένα), μόνο που η Καρταχένα δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί… προάστιο της Μπογκοτά, αφού απέχει… 665 χιλιόμετρα από τη Μπογκοτά -αεροπορικώς, μάλιστα, διότι αν πάμε οδικώς θα διανύσουμε πάνω απο 1000 χιλιόμετρα. Και γενικά δύσκολα θα χαρακτηριζόταν προάστιο η Καρταχένα, αφού έχει πληθυσμό κάπου 1 εκατομμύριο.

Αυτό ήταν το γεωγραφικό μαργαριτάρι, υπάρχει όμως και γλωσσικό, αφού το εστιατόριο εδρεύει στην Καρταγένα (σε πιο στρωτά ελληνικά: βρίσκεται στην Καρταχένα) -δεν εδράζεται! Εδράζομαι θα πει «στηρίζομαι».

* Σε άρθρο για τα μεγάλα έργα που γίνονται αυτή την περίοδο σε ολόκληρο τον κόσμο, διαβάζουμε για ένα έργο στην Κίνα, ότι «περιλαμβάνει την κατασκευή τριών τεράστιων καναλιών, τα οποία θα μεταφέρουν νερό πάνω από 11 εκατομμύρια άνθρωποι στην πρωτεύουσα της Κίνας».

Υποθέτω ότι θα μεταφέρουν νερό σε πάνω από 11 εκατ. ανθρώπους -και ελπίζω η ασυνταξία να οφείλεται σε κάποια διόρθωση που έμεινε στη μέση, απλώς και να μην είναι ένδειξη προϊούσας ακλισιάς.

Αλλά, αναρωτιέμαι, γιατί «projects» στον τίτλο; Για έργα πρόκειται, που έχουν ξεκινήσει και βρίσκονται σε φάση κατασκευής. Υπάρχουν ίσως κάποιες περιπτώσεις όπου υπάρχει κάποια άλλη ελληνική απόδοση για τη λέξη project, εδώ όμως σαφώς έχουμε έργα (προσωπικά, εγώ το project το μεταφράζω σχεδόν απαρεγκλίτως «έργο»).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Γεωγραφία, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 175 Σχόλια »

Η μέρα του πι

Posted by sarant στο 14 Μαρτίου, 2016

piΣήμερα είναι 14 Μαρτίου, 14/3 δηλαδή, κι άμα το γράψουμε αμερικανοπρεπώς είναι 3/14, οπότε δεν είναι ανεξήγητο που διάλεξα αυτή την ημερομηνία για να παρουσιάσω ένα άρθρο αφιερωμένο στο π -μάλιστα το περίεργο είναι που δεν το σκέφτηκα νωρίτερα, κάποιαν από τις προηγούμενες χρονιές και το άφησα για φέτος, χρονιάρα μέρα.

Βέβαια, δεν θα αναφερθώ μόνο στο μαθηματικό π, αλλά με αυτή την ευκαιρία θα παρουσιάσω και ό,τι έχω να πω για το γράμμα π, κι έτσι θα έχουμε (και) ένα από τα αλφαβητικά άρθρα που βάζω πότε πότε.

Αλλά θα ξεκινήσουμε από τα μαθηματικά, όπου το π είναι πασίγνωστο επειδή συμβολίζει τον λόγο της περιφέρειας ενος κύκλου προς τη διάμετρό του, ένα μέγεθος που είναι πανταχού παρόν σε όλες τις θετικές επιστήμες. Είναι δηλαδή μια μαθηματική σταθερά, που συνήθως την προσεγγίζουμε με δύο ψηφία (3,14, που μας έδωσε και την αφορμή για το σημερινό άρθρο). Συχνά την προσεγγίζουμε επίσης με πέντε ψηφία, 3,14159, που όταν ήμουν μαθητής το θυμόμασταν με τη βοήθεια του ρητού «Αεί ο Θεός ο μέγας γεωμετρεί» (ρήση που αποδίδεται από τον Πλούταρχο στον Πλάτωνα).

Ωστόσο, πρέπει να πούμε ότι η σταθερά π είναι άρρητος αριθμός, έχει δηλαδή άπειρα δεκαδικά ψηφία και μια από τις εφαρμογές των υπερυπολογιστών είναι να βρίσκουν εκατομμύρια και άλλα εκατομμύρια ψηφία του π, όρεξη να έχει κανείς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in όπερα, Αθυροστομίες, Αλφάβητο, Λεξικογραφικά, Μαθηματικά | Με ετικέτα: , , , , | 202 Σχόλια »

Σατυρικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 6 Ιουλίου, 2013

Και σατιρικά βεβαίως, αφού τα περισσότερα μεζεδάκια μας είναι ευτράπελα, αλλά ο τίτλος δεν οφείλεται εκεί. Αρχικά τα είχα πει «Ιουλιανά» μεζεδάκια, αλλά τον τίτλο αυτό τον έχω ήδη χρησιμοποιήσει πρόπερσι, οπότε είδα στο εορτολόγιο ότι σήμερα γιορτάζουν καμιά εικοσαριά άγνωστοι στο ευρύ κοινό άγιοι, ένας εκ των οποίων είναι και ο Σάτυρος, που δεν ήξερα βέβαια ότι υπάρχει, και σκέφτηκα να τα πω σατυρικά.

* Έτσι για ορεκτικό, μια παραπανίσια δάσυνση από τα εύφορα μαργαριτοφόρα λιβάδια του protagon: «είναι μεταξύ εκείνων που υιοθέτησαν καθ´ εικόνα και ομοίωση την τουρκική στάση» . Μόνο για ορεκτικό, γιατί είναι λειψό, δεν λέει δηλαδή… «καθ’ εικόνα και κατ’ ομοίωση».

* Οι τιμητές ξαναχτυπούν. Ο λόγος στον βουλευτή Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλο που, όπως δείχνει το απόσπασμα, αδικείται που δεν έγινε υπουργός: «Άκουσα χτες στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ τα οποία έσυραν τον Ανδρέα Παπανδρέου στο Ειδικό Δικαστήριο να γίνονται τιμητές του. Ο κ. Παπαδημούλης ήταν από αυτούς που έλεγαν να πάει ο Ανδρέας Παπανδρέου στο Ειδικό Δικαστήριο και χτες προσπάθησε να γίνει τιμητής του». Τα έχουμε ξαναπεί, τιμητής είναι αυτός που επικρίνει τους άλλους, τους επιτιμά, όχι αυτός που τους τιμά.

* Φαήλος Κρανιδιώτης στη «Δημοκρατία» (άλλος έχει τ’ όνομα κι άλλος έχει τη χάρη), παρουσιάζει τους βασικούς άξονες της μελλοντικής συνεργασίας με τη Χρυσή Αβγή: «καταπολέμηση λαθρομετανάστευσης κι εγκληματικότητας, στιβαρή εξωτερική πολιτική, αποκατάσταση της αμυντικής μας ισχύς…» Οι άντρες δεν κλίνουν, όπως περίπου έλεγε το τραγούδι της Μαρινέλλας.

Ένας άλλος στόχος του Φαήλου είναι και «η επανελλήνιση της Παιδείας» -με τον Καιάδα υπουργό, προφανώς.

* Το antinews πάντως έσπευσε από τώρα να εφαρμόσει τις γαρουφαήλειες προσταγές. Σε πρόσφατο άρθρο: Γενικώς ο κ. Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκονται σε διαρκές παροξυσμό, κάτι σαν καλοκαιρινό μεθύσι. Κάποιος να τους μαζέψει γιατί εκτίθενται.

* Χρύσανθος Λαζαρίδης εναντίον Κ.Π.Καβάφη, μαργαριτάρι κρυφό, που το είπε μεν σε συνέντευξη στην τηλεόραση, αλλά το επανέλαβε και γραπτώς, και ως τώρα όχι μόνο δεν το πήραν είδηση (και ποιος να το πάρει; διαβάζει μήπως κανείς από αυτούς ποίηση; λαπάδες τους έλεγαν τους ποιητές ), αλλά το έβαλαν και στον τίτλο του σχετικού άρθρου στον επίσημο ιστότοπο του κόμματος: την ώρα που η χώρα δοκιμάζεται, δεν υπάρχουν περιθώρια να τσακωνόμαστε “για το ποιος έβλαψε την Αλεξάνδρεια περισσότερο”.

Πήγε κι ο καημένος ο Χρύσανθος να μιμηθεί τον αρχηγό του, που διανθίζει τους λόγους του με στίχους του Ελύτη (μερικούς σωστούς), θέλησε κι αυτός να κάνει έναν ποιητικόν υπαινιγμό στον Καβάφη, αλλά την πάτησε. Διότι, σκέφτηκε, αφού ήταν Αλεξαντρινός ο Καβάφης, την Αλεξάνδρεια θα έβλαφταν αυτοί σ’ εκείνο το ποίημα. Ο Καβάφης όμως είχε πει «βλάπτουν κι οι τρεις τους την Συρία το ίδιο«. Τη Συρία, Χρύσανθε, όχι την Αλεξάνδρεια! (Ώρες είναι την επόμενη φορά να πει ‘αποχαιρέτα τη την Συρία που χάνεις’).

* Το επόμενο μεζεδάκι είναι υπουργικό. Από βιβλιοκρισία του Αλέκου Παπαδόπουλου στο Βήμα της Κυριακής, που δεν υπάρχει ονλάιν: Υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις, ότι, ακόμη και στην Ελλάδα, όπου ανέκαθεν ευδοκιμεί η δημαγωγία, ο λαϊκισμός και η ιδιοτελής εθελοτυφλία των ιθυνόντων τάξεων… Επειδή δεν μπορώ να δω ολόκληρο το άρθρο δεν ξέρω αν δικαιολογείται το «ισχυρές αποδείξεις» που με ξενίζει λίγο. Πάντως, το «ιθυνόντων τάξεων» δείχνει, γι’ άλλη μια φορά, πόσο αυτοί οι τύποι είναι ασυμμόρφωτοι.

Το μεζεδάκι το στέλνει φίλος που του αρέσει να μαντιναδολογεί, και το συνοδεύει με την εξής επιτούτου φτιαγμένη μαντινάδα:

Δεν είν’ η ύστερη φορά, δεν είναι ούτ’ η πρώτη / που μύστακα φορέσανε στου θηλυκού τη νιότη… [Να το κάνουμε «μήτ’ εκείνο το «ούτ'»;]

* Κι άλλο ένα που δεν υπάρχει ονλάιν, οπότε θα πρέπει να με πιστέψετε ή μάλλον τον φίλο, που το διάβασε στην έντυπη έκδοση της Εφημερίδας των Συντακτών και μας το στέλνει. Προχτεσινό χόλιο στη στήλη «Ανάγωγα»: ‘να ταράξουν τον νήνεμο ύπνο της Μέρκελ’.

Σχολιάζει ο φίλος που το στέλνει: Δεν ξέρω αν την Μέρκελ θα την ενοχλούσε μια δροσερή αύρα και πόση νηνεμία θέλει για να κοιμηθεί, αλλά ο ύπνος της θα είναι μάλλον νήδυμος.

agnoristei * Ενδιαφέρον τυπογραφικό λαθάκι στο προχτεσινό ηλεΒήμα: Να αγνωριστεί η πρόοδος της Ελλάδας. Μα, το είχε εξαγγείλει ο πρωθυπουργός ότι φιλοδοξεί να κάνει την Ελλάδα αγνώριστη, οπότε λογικό είναι να «αγνωριστεί» και η πρόοδος που έχει σημειώσει η χώρα!

* Δεν παρακολούθησα την προχτεσινή ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στην Πάτρα, αλλά μου είπαν ότι έκανε το κλασικό λάθος που κάνουν όλοι οι μη Πατρινοί. Νόμιζε πως η πλατεία όπου βρισκόταν και μιλούσε λέγεται «Πλατεία Αγίου Γεωργίου», ενώ λέγεται «Πλατεία Γεωργίου», από τον παλιό βασιλιά.

* Με ενοχλεί όταν βλέπω να γράφονται με λατινικό αλφάβητο διάφορες ξένης προέλευσης λέξεις και φράσεις που έχουν ενταχθεί εδώ και καιρό στην ελληνική και γράφονταν εδώ και δεκαετίες με ελληνικό αλφάβητο -π.χ. sexy ή star. Αλλά το θέαμα παύει να με εκνευρίζει και γίνεται κωμικό όταν διάφοροι, που θέλουν ντε και καλά να γράψουν στα ξένα για να δείξουν ότι ξέρουν και «ξέναι γλώσσαι», γράφουν λάθος τις λέξεις αυτές! Στάνταρ περίπτωση λάθους είναι όταν η λέξη έχει προέλευση από τα γαλλικά ή τα ισπανικά ή τα γερμανικά, οπότε οι ημιμαθείς που θέλουν να τη «γράψουν σωστά» τη γράφουν όπως θα ήταν (ίσως) στα αγγλικά, μια και αυτή είναι η μόνη μισή ξένη γλώσσα που ξέρουν. Τελευταίο κρούσμα στο Antinews, όπου, άρθρο υπέρ της ανάγκης για συνεργασία της  ΝΔ με τη βάση της Χρυσής Αβγής ξεκινάει: Το Βύρωνα Πολύδωρα τον ξέρω πολλά χρόνια. Και προφανώς δεν έχει ανάγκη να αποδείξει τις δημοκρατικές του πεποιθήσεις σε κανένα. Πολύ δε περισσότερο σε  κάποιους που  επιλέγουν τη δημοκρατία ala card και την εμπορεύονται ξεδιάντροπα.

Αφού δεν ξέρεις, αγαπητέ, το à la carte, γιατί πετάς την αμερικανιά και δεν το γράφεις ελληνοπρεπώς, αλά καρτ ή αλακάρτ, όπως έχει καθιερωθεί να γράφεται εδώ και δεκαετίες; (Γράφεται και τρίλεξο, α λα καρτ, αλλά συνήθως τα σύμπλοκα της κατηγορίας αυτής, που είναι κάμποσα, π.χ. αλά μπρατσέτα, αλά πολίτα, γράφονται ή δίλεξα ή και μονολεκτικά, όπως στο ΛΚΝ: αλαπολίτα, αλαμιλανέζα. Το ΛΚΝ λημματογραφεί αλακάρτ, ο Μπαμπινιώτης μάλλον δεν το έχει συμπεριλάβει).

Και κλείνω με ένα λάθος που το ψάρεψε ο Θέμης στη Λεξιλογία. Σε άρθρο στο in.gr διαβάζουμε ότι: «Βαθιά πεπεισμένος» ότι η έκθεση της τρόικας που θα παρουσιαστεί στο Eurogroup την Δευτέρα θα είναι θετική δηλώνει ο Β.Σόιμπλε, μπλέκοντας εγκώμιο στην κυβέρνηση Σαμαρά. Ο Σόι-μπλε που μπλέκει εγκώμια που προσφέρει μεγάλες δυνατότητες για λογοπαίγνια, θαρρώ.

Αλλά να με συμπαθάτε που δεν θα κλείσω με εύθυμο τόνο όπως αρμόζει σε μεζεδάκια, και μάλιστα σατυρικά.

Ο 29χρονος αναρχικός Κώστας Σακκάς βρίσκεται προφυλακισμένος, χωρίς να έχει δικαστεί, από τον Δεκέμβριο του 2010, δηλαδή έχει συμπληρώσει 31 μήνες. Το Σύνταγμα έχει θέσει ανώτατο όριο 18 μηνών στην προφυλάκιση, αλλά και οι 12 επιπλέον μήνες που προβλέπονται από τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας σε εξαιρετικές περιπτώσεις έχουν επίσης περάσει. Τη μέρα που συμπληρώθηκαν οι 30 μήνες, στις 4 Ιουνίου, ξεκίνησε απεργία πείνας ως έσχατο μέσο διαμαρτυρίας. Οι γιατροί λένε ότι η κατάστασή του είναι κρίσιμη. Αλλά το θέμα δεν είναι μόνο ότι κινδυνεύει η ζωή ή η υγεία ενός νέου ανθρώπου, είναι επίσης ότι επιχειρείται να καταργηθεί στην πράξη το ανώτατο όριο προφυλάκισης, άρα και το τεκμήριο αθωότητας, στα πρότυπα του Γκουαντάναμο. Υπάρχουν διάφορες κινητοποιήσεις αυτές τις μέρες, το ελάχιστο είναι να υπογράψουμε στο κείμενο που κυκλοφορεί. (Την ίδια στιγμή, βέβαια, ο καταδικασμένος πρωτόδικα σε 11μισι χρόνια για εκβιασμό, παράνομη οπλοφορία, οπλοχρησία και τοκογλυφία αφέθηκε ελεύθερος έως να γίνει η δίκη σε δεύτερο βαθμό. Αλλά δεν είναι αναρχικός).

Posted in Καβαφικά, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 95 Σχόλια »

Να μεταφερθεί και το Πολυτεχνείο στους Γαργαλιάνους;

Posted by sarant στο 27 Νοέμβριος, 2012

 

Πήρα ένα ηλεμήνυμα από έναν φίλο που διδάσκει στο τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, στο οποίο γίνεται λόγος για μια φήμη που κυκλοφορεί πολύ έντονα στην Πάτρα και έχει απασχολήσει τον τοπικό Τύπο, όσο κι αν φαίνεται απίστευτη, τόσο γενικά όσο και ειδικά στην περίοδο που περνάμε, με την οικονομική ασφυξία που πλήττει την εκπαίδευση. Παρόλο που προσπαθώ στο ιστολόγιο να μην αναμεταδίδω πράγματα ανεξακρίβωτα, θα παραβώ αυτόν τον κανόνα και θα αναδημοσιεύσω σήμερα μια ανοιχτή επιστολή των μελών του Διδακτικού και Επιστημονικού Προσωπικού του τμήματος Φιλολογίας, που εκφράζει την ανησυχία των διδασκόντων για τις (επαναλαμβάνω, έντονες) φήμες που κυκλοφορούν ότι, στο πλαίσιο του «πανεπιστημιακού Καλλικράτη», το τμήμα Φιλολογίας θα μεταφερθεί από την Πάτρα στην Καλαμάτα, όπου θα ενταχθεί στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου!

Εκ πρώτης όψεως αυτό φαίνεται εντελώς παράλογο: ένα σχετικά παλιό, πολυπληθές και εδραιωμένο πανεπιστημιακό τμήμα, με 15χρονη ήδη ύπαρξη και 1300 φοιτητές, σχεδιάζεται (αν αληθεύουν οι φήμες) να ενταχθεί σε ένα σαφώς νεότερο πανεπιστήμιο -το λογικό θα ήταν, αν υποτεθεί ότι πρέπει να γίνουν συγχωνεύσεις, οι νεότερες και μικρότερες σχολές να ενταχθούν στις μεγαλύτερες. Επιπλέον, σε καιρούς δεινής οικονομικής κρίσης, είναι πολύ αμφίβολο αν το κόστος της μετακόμισης θα καλυφθεί από μελλοντικές εξοικονομήσεις. Και φυσικά υπάρχει και η ανθρώπινη πλευρά. Αφενός για τους καθηγητές, οι οποίοι (αν οι φήμες αληθεύουν και αν πραγματωθεί η τερατώδης μετακόμιση), ενώ το εισόδημά τους ήδη υφίσταται άγριες περικοπές, θα πρέπει να επωμιστούν το δυσβάσταχτο κόστος της μετεγκατάστασης σε άλλη πόλη και πολλοί από αυτούς θα επιβαρυνθούν με ενοίκιο. Όσο για τους φοιτητές, μια ματιά στον χάρτη δείχνει ότι η Πάτρα είναι πολύ κοντύτερα απ’ ό,τι η Καλαμάτα για την πλειοψηφία των σημερινών φοιτητών. Να σημειωθεί επίσης ότι το τμήμα Φιλολογίας είναι ένα εύρωστο τμήμα, που έχει πολύ καλές επιδόσεις στην εξωτερική αξιολόγηση, επιδόσεις που ασφαλώς θα κινδυνέψουν σε ενδεχόμενη μετακόμιση.

Υπάρχει όμως κάτι που δικαιολογεί την ανησυχία των πανεπιστημιακών της Πάτρας, όσο κι αν ελπίζω οι φόβοι τους να είναι αβάσιμοι. Δυστυχώς, η Καλαμάτα δεν είναι απλώς μια όμορφη πόλη της Πελοποννήσου, είναι και η πρωτεύουσα της Μεσσηνίας, δηλαδή της εκλογικής περιφέρειας του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά. Και δυστυχώς ο πρωθυπουργός έχει ήδη δώσει δείγματα γραφής -και δεν θα αναφερθώ στις καταγγελίες (που ουδέποτε ανασκευάστηκαν) για κατά συρροή προσλήψεις Μεσσηνίων στο Μουσείο της Ακρόπολης όταν ο σημερινός πρωθυπουργός ήταν υπουργός Πολιτισμού, γιατί θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι αυτά έγιναν όταν ο πρωθυπουργός ήταν δέσμιος της παλαιάς νοοτροπίας του πελατειακού κράτους, που μας έφερε μέχρι εδώ, και ότι τώρα έχει απεκδυθεί τον παλαιό Σαμαρά, έχει μηδενίσει τους βαθμούς ποινής και προχωράει με λευκό (ή έστω λευκασμένο) ποινικό μητρώο. Ακόμα όμως κι αν δεχτούμε αυτή την (αρκετά προβληματική από πολλές απόψεις) πολιτική λήθης για το αμαρτωλό παρελθόν όσων κυβέρνησαν, το ανησυχητικό είναι ότι και ο αναγεννημένος και άσπιλος Σαμαράς έχει προφτάσει να λερώσει αρκετά την πρωθυπουργική φωλιά του, ή τουλάχιστον έτσι καταγγέλλει ακόμα και το Σπίγκελ (το άρθρο αυτό δεν φαίνεται να δημοσιεύτηκε σε ιστοτόπους μεγάλων εφημερίδων, πάντως βρήκα εδώ μια μετάφρασή του), ενώ στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό στη Βουλή, η βουλευτίνα κ. Ρεπούση, που ανήκει σε συμπολιτευόμενο κόμμα, κατάγγειλε ότι, ενώ παντού έγιναν περικοπές, ο προϋπολογισμός της Ακαδημίας αυξήθηκε επειδή πρόκειται να ιδρύσει ένα… ινστιτούτο μελέτης της κλιματικής αλλαγής το οποίο (ασφαλώς θα πρόκειται για σύμπτωση) θα εδρεύει στο νομό Μεσσηνίας. Και ενώ ο υπουργός Παιδείας έδωσε μια απάντηση, δεν παρέλειψε να προσθέσει ότι οι Μεσσήνιοι «δεν είναι παιδιά ενός κατώτερου Θεού» -λες και υπάρχουν σε όλες τις πρωτεύουσες νομών ινστιτούτα της Ακαδημίας, οπότε ας γίνει και ένα στην Καλαμάτα να αποκατασταθεί η αδικία!

Και επειδή ο κ. Σαμαράς ως υπουργός κατάφερε να μεταφέρει διοικητικά τον ναό του Επικουρείου Απόλλωνα από τον νομό Ηλείας στον νομό Μεσσηνίας, προσωπικά φοβάμαι μήπως και το τμήμα Φιλολογίας του πανεπιστημίου Πατρών πάρει την άγουσα για την Καλαμάτα. Αναρωτιέμαι όμως γιατί να υπάρχει τέτοια υπερσυγκέντρωση στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα. Δηλαδή οι κάτοικοι των άλλων πόλεων και κωμοπόλεων της Μεσσηνίας γιατί να μένουν παραπονεμένοι; Είναι τάχα (για να χρησιμοποιήσω την έκφραση του υπουργού Παιδείας) «παιδιά ενός κατώτερου Θεού»; Γιατί να μη μεταφερθεί και μια σχολή στην Πύλο, ένα ΤΕΙ στα Φιλιατρά, ένα ινστιτούτο στη Μεσσήνη, μερικές σχολές του Πολυτεχνείου στους Γαργαλιάνους; Και η Κυπαρισσία; Γιατί κύριε η Κυπαρισσία δεν είναι; Μάλιστα, στην περίπτωση που μεταφερθούν σχολές του ΕΜΠ στους Γαργαλιάνους ή στην Κυπαρισσία, δεν θα χρειαστεί καν να αλλάξουν οι ταμπέλες του ιδρύματος: ΕΜΠ, Εθνικό Μεσσηνιακό Πολυτεχνείο, σαν έτοιμο από καιρό!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ανακοινώσεις, Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Πανεπιστήμιο | Με ετικέτα: , , , , | 233 Σχόλια »

Βιβλία για το καλοκαίρι και πάλι

Posted by sarant στο 27 Ιουλίου, 2011

 

Πέρυσι, στις αρχές του Ιούλη, σας είχα ζητήσει να προτείνετε βιβλία για το καλοκαίρι. Αντιγράφω την εισαγωγή του περυσινού άρθρου, μια και θαρρώ πως διατηρεί την επικαιρότητά του:

Διακοπές θα πει βιβλία, για μένα και για πολλούς άλλους. Βέβαια, σε καιρούς κρίσης το βιβλίο είναι που χτυπιέται από τα πρώτα, μια και αποτελεί είδος “μη παραδεδεγμένης χρησιμότητος”. Μου έλεγε κάποιος ότι μεγαλομεσαίο βιβλιοπωλείο του κέντρου (δηλαδή, όχι από τα πολύ μεγάλα) μια Τρίτη του Ιούνη κατέγραψε τον χειρότερο τζίρο της ιστορίας του, με 21 ευρώ όλα κι όλα.

Η κατάσταση στη βιβλιαγορά δεν έχει βελτιωθεί από πέρσι μέχρι φέτος, το αντίθετο. Φέτος τον Μάη πέρασα μερικές ώρες στο περίπτερο ενός εκδοτικού οίκου στην έκθεση βιβλίου στο Ζάππειο, το απόγεμα μιας καθημερινής. Περνούσαν πολλοί, στέκονταν πολλοί, αλλά όλη την ώρα που κάθισα ένα μόνο βιβλίο πουλήθηκε. Συνεχίζω με το περυσινό άρθρο:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Λογοτεχνία | Με ετικέτα: , , | 120 Σχόλια »