Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘πανεπιστήμιο Πατρών’

Ο πρύτανης και η πρυτάνισσα

Posted by sarant στο 14 Νοέμβριος, 2014

Παρά τον τίτλο, δεν θα αφιερώσω το άρθρο στις καινούργιες προκλήσεις του πρύτανη του ΕΚΠΑ κ. Φορτσάκη, που έκλεισε το Πανεπιστήμιο Αθηνών για… να διασφαλίσει τη λειτουργία του, σε ένα ιδιότυπο λοκ-άουτ που ολοφάνερα έχει σκοπό να λειτουργήσει σαν θρυαλλίδα ενόψει των εορτασμών της επετείου της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

Βέβαια, ο κ. Πρύτανης δεν είναι παρά το προϊόν του εκτρωματικού νόμου για τα πανεπιστήμια, αφού εκλέχτηκε από εκλογές-παρωδία από τις οποίες είχαν αποκλειστεί οι μη αρεστοί στα Συμβούλια Ιδρύματος υποψήφιοι (σκεφτείτε πώς θα ήταν το αντίστοιχο σε εθνικές εκλογές: να επιτρέπεται να παίρνουν μέρος μόνον όσα κόμματα εγκρίνονται από την τρόικα).

Πριν από 41 χρόνια στη Θεσσαλονίκη, ο πρύτανης του ΑΠΘ κ. Ευάγγ. Σδράκας είχε καλέσει τα τανκς της χούντας στο κτίριο της Πολυτεχνικής («εισήλθον και μερικά άρματα μάχης προς εκφοβισμόν») με αποτέλεσμα να κερδίσει το ντροπιαστικό προσωνύμιο του «πρύτανη των τανκς». Ο κ. Φορτσάκης, αν συνεχίσει έτσι, εμφανίζεται βασικός διεκδικητής για να του κατακυρωθεί ο αντίστοιχος ντροπιαστικός τίτλος του «πρύτανη των ΜΑΤ», παρόλο που έχουν προηγηθεί κι άλλοι που τον είχαν επίσης αποσπάσει πρόσκαιρα.

Αλλά εμείς εδώ λεξιλογούμε. Η λέξη πρύτανης είναι αρχαία. Ο σημερινός νεοελληνικός τύπος, πρύτανης, είναι μεταπλασμός του αρχαίου, πρύτανις, ο οποίος επίσης διατηρείται -και ήταν ο βασικός τύπος έως τη μεταπολίτευση. Η αρχαία λέξη, που εμφανίζεται ήδη στον Όμηρο ως κύριο όνομα, πρέπει να είναι δάνειο από κάποια ανατολική γλώσσα, μια υπόθεση που ενισχύεται από την ποικιλία τύπων (πρότανις, βρύτανις, πρώτανις) σε διάφορες αρχαίες διαλέκτους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Επαγγελματικά θηλυκά, Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Θηλυκό γένος, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , , , | 92 Σχόλια »

Να μεταφερθεί και το Πολυτεχνείο στους Γαργαλιάνους;

Posted by sarant στο 27 Νοέμβριος, 2012

 

Πήρα ένα ηλεμήνυμα από έναν φίλο που διδάσκει στο τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, στο οποίο γίνεται λόγος για μια φήμη που κυκλοφορεί πολύ έντονα στην Πάτρα και έχει απασχολήσει τον τοπικό Τύπο, όσο κι αν φαίνεται απίστευτη, τόσο γενικά όσο και ειδικά στην περίοδο που περνάμε, με την οικονομική ασφυξία που πλήττει την εκπαίδευση. Παρόλο που προσπαθώ στο ιστολόγιο να μην αναμεταδίδω πράγματα ανεξακρίβωτα, θα παραβώ αυτόν τον κανόνα και θα αναδημοσιεύσω σήμερα μια ανοιχτή επιστολή των μελών του Διδακτικού και Επιστημονικού Προσωπικού του τμήματος Φιλολογίας, που εκφράζει την ανησυχία των διδασκόντων για τις (επαναλαμβάνω, έντονες) φήμες που κυκλοφορούν ότι, στο πλαίσιο του «πανεπιστημιακού Καλλικράτη», το τμήμα Φιλολογίας θα μεταφερθεί από την Πάτρα στην Καλαμάτα, όπου θα ενταχθεί στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου!

Εκ πρώτης όψεως αυτό φαίνεται εντελώς παράλογο: ένα σχετικά παλιό, πολυπληθές και εδραιωμένο πανεπιστημιακό τμήμα, με 15χρονη ήδη ύπαρξη και 1300 φοιτητές, σχεδιάζεται (αν αληθεύουν οι φήμες) να ενταχθεί σε ένα σαφώς νεότερο πανεπιστήμιο -το λογικό θα ήταν, αν υποτεθεί ότι πρέπει να γίνουν συγχωνεύσεις, οι νεότερες και μικρότερες σχολές να ενταχθούν στις μεγαλύτερες. Επιπλέον, σε καιρούς δεινής οικονομικής κρίσης, είναι πολύ αμφίβολο αν το κόστος της μετακόμισης θα καλυφθεί από μελλοντικές εξοικονομήσεις. Και φυσικά υπάρχει και η ανθρώπινη πλευρά. Αφενός για τους καθηγητές, οι οποίοι (αν οι φήμες αληθεύουν και αν πραγματωθεί η τερατώδης μετακόμιση), ενώ το εισόδημά τους ήδη υφίσταται άγριες περικοπές, θα πρέπει να επωμιστούν το δυσβάσταχτο κόστος της μετεγκατάστασης σε άλλη πόλη και πολλοί από αυτούς θα επιβαρυνθούν με ενοίκιο. Όσο για τους φοιτητές, μια ματιά στον χάρτη δείχνει ότι η Πάτρα είναι πολύ κοντύτερα απ’ ό,τι η Καλαμάτα για την πλειοψηφία των σημερινών φοιτητών. Να σημειωθεί επίσης ότι το τμήμα Φιλολογίας είναι ένα εύρωστο τμήμα, που έχει πολύ καλές επιδόσεις στην εξωτερική αξιολόγηση, επιδόσεις που ασφαλώς θα κινδυνέψουν σε ενδεχόμενη μετακόμιση.

Υπάρχει όμως κάτι που δικαιολογεί την ανησυχία των πανεπιστημιακών της Πάτρας, όσο κι αν ελπίζω οι φόβοι τους να είναι αβάσιμοι. Δυστυχώς, η Καλαμάτα δεν είναι απλώς μια όμορφη πόλη της Πελοποννήσου, είναι και η πρωτεύουσα της Μεσσηνίας, δηλαδή της εκλογικής περιφέρειας του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά. Και δυστυχώς ο πρωθυπουργός έχει ήδη δώσει δείγματα γραφής -και δεν θα αναφερθώ στις καταγγελίες (που ουδέποτε ανασκευάστηκαν) για κατά συρροή προσλήψεις Μεσσηνίων στο Μουσείο της Ακρόπολης όταν ο σημερινός πρωθυπουργός ήταν υπουργός Πολιτισμού, γιατί θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι αυτά έγιναν όταν ο πρωθυπουργός ήταν δέσμιος της παλαιάς νοοτροπίας του πελατειακού κράτους, που μας έφερε μέχρι εδώ, και ότι τώρα έχει απεκδυθεί τον παλαιό Σαμαρά, έχει μηδενίσει τους βαθμούς ποινής και προχωράει με λευκό (ή έστω λευκασμένο) ποινικό μητρώο. Ακόμα όμως κι αν δεχτούμε αυτή την (αρκετά προβληματική από πολλές απόψεις) πολιτική λήθης για το αμαρτωλό παρελθόν όσων κυβέρνησαν, το ανησυχητικό είναι ότι και ο αναγεννημένος και άσπιλος Σαμαράς έχει προφτάσει να λερώσει αρκετά την πρωθυπουργική φωλιά του, ή τουλάχιστον έτσι καταγγέλλει ακόμα και το Σπίγκελ (το άρθρο αυτό δεν φαίνεται να δημοσιεύτηκε σε ιστοτόπους μεγάλων εφημερίδων, πάντως βρήκα εδώ μια μετάφρασή του), ενώ στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό στη Βουλή, η βουλευτίνα κ. Ρεπούση, που ανήκει σε συμπολιτευόμενο κόμμα, κατάγγειλε ότι, ενώ παντού έγιναν περικοπές, ο προϋπολογισμός της Ακαδημίας αυξήθηκε επειδή πρόκειται να ιδρύσει ένα… ινστιτούτο μελέτης της κλιματικής αλλαγής το οποίο (ασφαλώς θα πρόκειται για σύμπτωση) θα εδρεύει στο νομό Μεσσηνίας. Και ενώ ο υπουργός Παιδείας έδωσε μια απάντηση, δεν παρέλειψε να προσθέσει ότι οι Μεσσήνιοι «δεν είναι παιδιά ενός κατώτερου Θεού» -λες και υπάρχουν σε όλες τις πρωτεύουσες νομών ινστιτούτα της Ακαδημίας, οπότε ας γίνει και ένα στην Καλαμάτα να αποκατασταθεί η αδικία!

Και επειδή ο κ. Σαμαράς ως υπουργός κατάφερε να μεταφέρει διοικητικά τον ναό του Επικουρείου Απόλλωνα από τον νομό Ηλείας στον νομό Μεσσηνίας, προσωπικά φοβάμαι μήπως και το τμήμα Φιλολογίας του πανεπιστημίου Πατρών πάρει την άγουσα για την Καλαμάτα. Αναρωτιέμαι όμως γιατί να υπάρχει τέτοια υπερσυγκέντρωση στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα. Δηλαδή οι κάτοικοι των άλλων πόλεων και κωμοπόλεων της Μεσσηνίας γιατί να μένουν παραπονεμένοι; Είναι τάχα (για να χρησιμοποιήσω την έκφραση του υπουργού Παιδείας) «παιδιά ενός κατώτερου Θεού»; Γιατί να μη μεταφερθεί και μια σχολή στην Πύλο, ένα ΤΕΙ στα Φιλιατρά, ένα ινστιτούτο στη Μεσσήνη, μερικές σχολές του Πολυτεχνείου στους Γαργαλιάνους; Και η Κυπαρισσία; Γιατί κύριε η Κυπαρισσία δεν είναι; Μάλιστα, στην περίπτωση που μεταφερθούν σχολές του ΕΜΠ στους Γαργαλιάνους ή στην Κυπαρισσία, δεν θα χρειαστεί καν να αλλάξουν οι ταμπέλες του ιδρύματος: ΕΜΠ, Εθνικό Μεσσηνιακό Πολυτεχνείο, σαν έτοιμο από καιρό!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ανακοινώσεις, Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Πανεπιστήμιο | Με ετικέτα: , , , , | 233 Σχόλια »