Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘παντούμ’

Τα παντούμ και η συλλογή του Θάνου Γιαννούδη

Posted by sarant στο 30 Ιουνίου, 2019

Την Κυριακή βάζουμε λογοτεχνικό θέμα συνήθως -και συνήθως πεζογραφία, διηγήματα ας πούμε. Σπάνια βάζουμε ποιήματα και ακόμα σπανιότερα ποιήματα σημερινών ποιητών (μια εξαίρεση ήταν η παρουσίαση της συλλογής του Δημήτρη Κοσμόπουλου πριν απο δυόμισι μήνες).

Εξαίρεση κάνω και σήμερα, αφού παρουσιάζω μιαν ακόμα ποιητική συλλογή και μάλιστα ενός νέου ποιητή, του Θάνου Γιαννούδη ο οποίος ακόμα δεν έχει κλείσει τα τριάντα του χρόνια. Ο Γιαννούδης είναι εκπρόσωπος της νεότατης γενιάς των ποιητών που αναβιώνουν τον παραδοσιακό στίχο. Παλιότερα δημοσίευε τα ποιήματά του στο ιστολόγιό του, και στη συνέχεια σε λογοτεχνικούς ιστοτόπους (παράδειγμα), τώρα όμως έβγαλε και την πρώτη του ποιητική συλλογή, Του ουρανού και της γης.

Με τον Θάνο γνωριζόμαστε εδώ και καιρό, ιντερνετικά αλλά και διά ζώσης όποτε περνάω από Θεσσαλονίκη. Μου είχε δώσει τη συλλογή πριν ακόμα βγει και μου ζήτησε να πάρω μέρος στην παρουσίασή της -επειδή όμως η ημερομηνία της εκδήλωσης άλλαξε και δεν βρισκόμουν στην Ελλάδα, τελικά η συμμετοχή μου στην παρουσίαση έγινε μέσω υπομνήματος, που το διάβασε ο μυστηριώδης ποιητής Ααρών Μνησιβιάδης.

Το κείμενο αυτό θα το παρουσιάσω πιο κάτω, αλλά πρώτα θα πω δυο λόγια για το παντούμ, ένα στιχουργικό είδος που μ’ αρέσει πολύ και που αρέσει και στον Γιαννούδη, αρκετά ώστε να ξεκινήσει τη συλλογή του με ένα παντούμ.

Πρόλογος – Παντούμ για το Νέο Κόσμο

 ”O brave new world,
that has such people in ‘t!” –
Shakespeare

 

Αν υπάρχω στη ζωή, είναι για σένα…
Μακριά σου ο κόσμος όνειρο κακό,
κιθαρίστας που τού έκλεψαν την πένα
και μαντεύει κάθε νότα το σκοπό.

Μακριά σου ο κόσμος όνειρο κακό
-Πόση αγάπη θα επιζήσει; Πες μου, πόση;-
και μαντεύει η κάθε νότα το σκοπό,
τη σειρά της μουσικής να περισώσει.

Πόση αγάπη θα επιζήσει; Πες μου, πόση;
Ποιο τραγούδι θα υμνήσει τον καιρό,
τη σειρά της μουσικής θα περισώσει;
Δεν στεριώνει ο ρυθμός που προχωρώ…

Ποιο τραγούδι θα υμνήσει τον καιρό:
νέε κόσμε, εσύ, λαμπρέ φωτοκυκλώνα!
Δεν στεριώνει ο ρυθμός που προχωρώ,
η καρδιά της πλάσης θάφτηκε στο χώμα.

Νέε κόσμε, εσύ, λαμπρέ φωτοκυκλώνα,
σε γεννήσαν ο καημός κι η συμφορά!
Η καρδιά της πλάσης θάφτηκε στο χώμα,
το χαμόγελό σου η άβυσσος φορά!

Σε γεννήσαν ο καημός κι η συμφορά
-Χαίρε, άμετρη ανθρώπινή μας φύση!-
Το χαμόγελό σου η άβυσσος φορά
κι έχει μέσα σου το χάος εμφυσήσει.

Χαίρε, άμετρη ανθρώπινή μας φύση,
χαίρε φύσημα της πλαστουργού πνοής!
Έχει μέσα σου το χάος εμφυσήσει
σαν δεν βρίσκεις πια ένα νόημα ζωής.

Χαίρε φύσημα της πλαστουργού πνοής,
νιότης όνειρα που μοιάζετε σαν ξένα
σαν δεν βρίσκεις πια ένα νόημα ζωής
-αν υπάρχω στη ζωή, είναι για σένα…

2017

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θεσσαλονίκη, Παρουσίαση βιβλίου, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , | 131 Σχόλια »

Νέοι ήχοι στο παμπάλαιο νερό

Posted by sarant στο 3 Ιουνίου, 2009

Παμπάλαιο νερό λέγεται η ιστολογική ανθολογία (ή το ανθολογικό ιστολόγιο) που έχουν ξεκινήσει, εδώ και ένα μήνα περίπου, οι ποιητές Σοφία Κολοτούρου και Κώστας Κουτσουρέλης. Ποιητικό ιστολόγιο λοιπόν και ανθολογία που τώρα φτιάχνεται, αφού κάθε μέρα προσθέτουν ένα ποίημα, αλλά με μια ιδιομορφία, ή μάλλον με δύο.

pampalaio-nero-1cΗ ιδιομορφία είναι ότι στο Παμπάλαιο νερό ανθολογούνται μόνο ‘παραδοσιακά’ ποιήματα, γραμμένα δηλαδή με τον ισόμετρο στίχο, κοινώς με μέτρο και ρίμα. Όπως λένε οι ίδιοι οι ανθολόγοι: Ως ποιήματα γραμμένα σε παραδοσιακές μορφές εκλαμβάνουμε όσα στηρίζονται σε έναν ή περισσότερους τρόπους της προνεωτερικής μορφοπλασίας: μέτρο, ρίμα, αριθμό συλλαβών, κανονική στροφική οργάνωση. Επίσης, με μια ευρύτερη έννοια, όσα δανείζονται τέτοια στοιχεία και τα αναμειγνύουν εκλεκτικά με τους τρόπους της ελευθερόστιχης ποίησης, συγκλίνοντας έτσι σε μεικτές ή υβριδικές μορφές.

Η δεύτερη ιδιομορφία είναι ότι ανθολογούνται μόνο ποιήματα των τελευταίων τριάντα ετών. Έτσι, όχι Παλαμάς, Καρυωτάκης ή Λαπαθιώτης, αλλά καινούργια ποιήματα, μάλιστα πολλά εντελώς νέα, φετινά ή έστω του τωρινού αιώνα.

Γράφονται στις μέρες μας ποιήματα σε παραδοσιακές μορφές; θα ρωτήσει κανείς. Είναι αλήθεια ότι από το 1950 έως το 1980 περίπου οι παραδοσιακές μορφές υποχώρησαν πολύ, τόσο που να τις ταυτίζουν πολλοί με τα στιχάκια του λαϊκού ημεροδείχτη ή με τις αδέξιες προσπάθειες ερωτευμένων νεαρών. Όταν όμως το εκκρεμές έφτασε στην άκρη, παρουσιάστηκε ορμητικά (στα τέλη της δεκαετίας του 1980-αρχές 1990) μια νέα γενιά ποιητών του ισόμετρου στίχου. Η ανθολογία «Παμπάλαιο νερό» θα μας βοηθήσει να συνειδητοποιήσουμε ότι καλή ισόμετρη ποίηση εξακολουθεί να γράφεται και ότι μάλλον ποτέ δεν σταμάτησε να γράφεται. Μάλιστα, οι ανθολόγοι υποστηρίζουν ότι ανάκαμψη των παραδοσιακών ποιητικών μορφών παρατηρείται διεθνώς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μεταμπλόγκειν, Προτάσεις, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , | 7 Σχόλια »