Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘παραισθησιογόνα’

Τεύκρος Ανθίας: Εξομολογήσεις ενός αιθερομανούς

Posted by sarant στο 13 Απριλίου, 2014

Tο σημερινό άρθρο είναι συνέχεια της δημοσίευσης της προηγούμενης Κυριακής, που ήταν αφιερωμένη στον Κύπριο ποιητή Τεύκρο Ανθία (1903-1968). Ο Ανθίας στα μέσα και στα τέλη της δεκαετίας του 1920 ήταν ο κατεξοχήν εκπρόσωπος του αλητισμού στην αθηναϊκή λογοτεχνική σκηνή. Το 1929 δημοσίευσε και την πρώτη του συλλογή, Τα σφυρίγματα του αλήτη (εδώ μερικά ποιήματά του). Στη συνέχεια επέστρεψε στην Κύπρο, στρατεύτηκε στην κομμουνιστική αριστερά, συμμετείχε στην αντιαποικιακή εξέγερση του 1931, φυλακίστηκε -σύντομες βιογραφικές πληροφορίες παραθέτω στο προηγούμενο άρθρο.

Το τελευταίο τεύχος (αρ. 14) των Μικροφιλολογικών Τετραδίων, ενός παραρτήματος του καλού κυπριακού περιοδικού Μικροφιλολογικά, με το οποίο συνεργάζομαι, ήταν αφιερωμένο σε ένα αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ανθία, «Τρία χρόνια αλήτης. Απομνημονεύματα της αλήτικης ζωής μου», σε επιμέλεια Λευτέρη Παπαλεοντίου. Παίρνοντας από αυτό αφορμή, δημοσίευσα κι εγώ ένα άρθρο στο τ. 35 των Μικροφιλολογικών, με «Παραλειπόμενα για τον Τεύκρο Ανθία». Το πρώτο μέρος αυτού του άρθρου το παρουσίασα εδώ την περασμένη Κυριακή. Σήμερα συνεχίζω παρουσιάζοντας το ημιτελές αφήγημά του «Εξομολογήσεις ενός αιθερομανούς», ένα αθησαύριστο κείμενο του Ανθία που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στη Βραδυνή το 1929. Ο Ανθίας πράγματι είχε πειραματιστεί με τις παραισθησιογόνες ιδιότητες του αιθέρα την εποχή εκείνη. Στα Μικροφιλολογικά έβαλα ένα μικρό απόσπασμα, διότι δεν υπήρχε χώρος για περισσότερο, εδώ έχω ολόκληρο το αφήγημα, όσο δημοσιεύτηκε δηλαδή.

Οι «Εξομολογήσεις» είναι γραμμένες απρόσεχτα, για να δημοσιευτούν στην εφημερίδα. Είναι ζήτημα αν αξίζει να διασώζονται τα πάντα από τις δαγκάνες της λήθης, αλλά η δημοσίευση συμπληρώνει ένα κενό και απ’όσο ξέρω δεν έχουμε και τόσο πολλά κείμενα του είδους από την εποχή εκείνη.

Ευχαριστώ τον φίλο μας τον Λεώνικο που πληκτρολόγησε όλο σχεδόν το κείμενο (εκτός από την πρώτη συνέχεια, που την έγραψα εγώ).

Οι “Εξομολογήσεις ενός αιθερομανούς” είναι αφήγημα που δημοσιεύτηκε στην αθηναϊκή εφημερίδα Βραδυνή στα τέλη Ιουλίου και αρχές Αυγούστου 1929, σε οχτώ συνολικά συνέχειες. Στη Βραδυνή είχε δημοσιεύσει ο Ανθίας και ποιήματα από τα Σφυρίγματα του αλήτη πριν εκδοθεί η συλλογή, όπως πληροφορούμαστε από την εισαγωγή του αρχισυντάκτη της εφημερίδας.

Το περίεργο είναι ότι οι εξομολογήσεις σταματούν μες στη μέση• στο τέλος της όγδοης συνέχειας (στο φ. της 5.8.1929) σημειώνεται «Αύριο η συνέχεια», αλλά ένατη συνέχεια δεν δημοσιεύτηκε ποτέ. Αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η έναρξη της δημοσίευσης πραγματοποιήθηκε πρωτοσέλιδη με τυμπανοκρουσίες, αλλά σχετικά γρήγορα οι επόμενες συνέχειες υποβιβάστηκαν στο ημίφως των μέσα σελίδων, μου υποβάλλει την ιδέα ότι οι ιθύνοντες της εφημερίδας περίμεναν κάτι πιο σκανδαλιστικό από τον Ανθία και μάλλον απογοητεύτηκαν -αλλά αυτό είναι απλή εικασία μου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθησαύριστα, Κύπρος, Λογοτεχνία | Με ετικέτα: , , , , , , | 71 Σχόλια »

Σπύρος Μελάς, Πεγιότλ

Posted by sarant στο 23 Φεβρουαρίου, 2014

Στο σημερινό μας κυριακάτικο άρθρο, καθαρά φιλολογικό τούτη τη φορά, ανεβάζω ένα απόσπασμα από ένα πολύ περίεργο μικρό βιβλίο που κυκλοφόρησε το 1961, ένα ιδιότυπο αριστουργηματάκι του Σπύρου Μελά, στο οποίο περιγράφονται οι εμπειρίες από ψυχοτρόπες ουσίες, και συγκεκριμένα από τον κάκτο πεγιότλ της Κεντρικής Αμερικής, που είναι πασίγνωστος για τις ιδιότητές του αυτές.

Ακαδημαϊκός από το 1935, στυλοβάτης του καθεστώτος (κάθε καθεστώτος: και του δοσιλογικού της Κατοχής, ένα θέμα που θα το θίξουμε άλλη φορά), συγγραφέας καλογραμμένων μυθιστορηματικών βιογραφιών εθνικών ηρώων, ας πούμε του Κολοκοτρώνη, του Μιαούλη ή της Μαντώς Μαυρογένους, απεσταλμένος της ελληνικής κυβέρνησης στη Σουηδία για να ματαιώσει τη βράβευση του Καζαντζάκη με το Νόμπελ, ο Μελάς δεν είναι ακριβώς το πρόσωπο εκείνο που θα περίμενε κανείς να πειραματίζεται με το θέμα των παραισθησιογόνων και της ψυχεδέλειας. Φαίνεται όμως ότι η μεγάλη ηλικία απελευθερώνει -ο Μελάς βάδιζε στα ογδόντα όταν έγραφε το Πεγιότλ- και ότι κάθε άνθρωπος έχει απροσδόκητες πτυχές.

Το Πεγιότλ αρχικά κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Φέξη το 1961 με πρόλογο Άρη Δικταίου, ενώ έχει επανεκδοθεί άλλες δυο φορές τουλάχιστον. Εδώ το παρουσιάζω όπως το πληκτρολόγησε ο φίλος Γ.Τ. που τον ευχαριστώ. Δεν έχω κάνει διασταύρωση της πληκτρολόγησης με το πρωτότυπο, οπότε μπορεί να έχουν ξεφύγει λαθάκια, ούτε έχω εναρμονίσει την ορθογραφία, πέρα από τον τίτλο ο οποίος στο πρωτότυπο είναι Πεγυότλ -όμως το ύψιλον είναι εντελώς αδικαιολόγητο, κι ας υπάρχει στα γαλλικά, peyotl, όπου όμως αντιστοιχεί στον φθόγγο γι.

Εδώ παρουσιάζω ένα μόνο απόσπασμα από το Πεγιότλ, αλλά ολόκληρο το έργο μπορείτε να το βρείτε σε άλλη σελίδα που έχω φτιάξει. Αν υπάρχει θέμα πνευματικών δικαιωμάτων, ενημερώστε με να κατεβάσω τη σελίδα.

[Παρένθεση με άσχετο διαφημιστικό περιεχόμενο: Θυμίζω τις δυο πρώτες εκδηλώσεις της επόμενης εβδομάδας:
* Δευτέρα 24.2 στις 10.15 στο αμφιθέατρο 204 της Φιλοσοφικής, ομιλία με θέμα «Μύθοι και αλήθειες για την ελληνική γλώσσα»
* Τετάρτη 26.2, στις 18.00 στον Ιανό (Σταδίου 24) παρουσίαση του βιβλίου μου «Λόγια του αέρα«. ]

Σπύρος Μελάς, Πεγιότλ (απόσπασμα)

Μα τι να πρωτοϊστορήσω απ’ όλα; Έζησα το παν, ως κι αυτό το είδος της απομονωμένης σφήκας, της ακοινώνητης που μένει σε μια τρύπα γης. Κι’ έστρωσα το γιατάκι μου, για χαλί, το φρέσκο ροδοπέταλο. Κι ότι να πω τώρα, πάντα θα φαίνεται ξέψυχος ήχος.

Η αλήθεια είναι, πως θάταν αδύνατο να περάσω τόσες μορφές ζωής χωρίς τον εχινόκακτο. Η γνωριμία μου με το μαντικό και μεταγνωμικό φυτό ήταν ο μεγάλος σταθμός στον χιλιοπαιδεμένο βίο μου. Πρέπει να ιστορήσω με κάποια τάξη το περιστατικό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Πεζογραφία | Με ετικέτα: , , , , | 68 Σχόλια »