Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘πληθυντικός αριθμός’

Η ρύθμιση των ήχων και οι ζωές των άλλων

Posted by sarant στο 13 Μαΐου, 2015

Τον παλιό καιρό, θυμάμαι, τότε που άκουγα φανατικά ραδιόφωνο, στην αρχή ή στο τέλος κάθε εκπομπής, εκεί που αναφέρονταν οι συντελεστές της, ακουγόταν και η στερεότυπη αναφορά: «Στη ρύθμιση του ήχου ο τάδε».Τώρα ακούω σπανιότερα ελληνικό ραδιόφωνο -και κυρίως από τον υπολογιστή- αλλά, στο Κόκκινο 105,5 τουλάχιστον, η στερεότυπη αναφορά έχει τροποποιηθεί: στη ρύθμιση των ήχων ο τάδε. Πάλι από το ραδιόφωνο, ακούω πολύ συχνά ότι την τάδε ώρα ο τάδε «διαλέγει/βάζει μουσικές», ενώ στα νιάτα μου διάλεγε τη μουσική, έβαζε μουσική ή, στον πληθυντικό, έβαζε τραγούδια.

Έχουν βέβαια προηγηθεί οι πολιτικές, οι τακτικές, οι δράσεις, όλοι αυτοί οι (να ‘μαι κι εγώ) ευρωπληθυντικοί, αφού από μεταφρασμένα κείμενα της ΕΟΚ (νυν ΕΕ) έγινε μαζική διείσδυση τέτοιων τύπων στα ελληνικά πριν από εικοσιπέντε-τριάντα χρόνια. Είναι και η επιρροή των αγγλικών, διότι στα αγγλικά λες στο αντικείμενο του πόθου σου ότι θες να ζήσετε μαζί for the rest of our lives, δηλαδή κατά λέξη «για το υπόλοιπο των ζωών μας», ενώ στα ελληνικά λέμε «για την υπόλοιπη ζωή μας» (ή, πιο απλά, «για όλη μας τη ζωή»). Το παράδειγμα το παίρνω από ένα παλιότερο άρθρο του φίλου Γιάννη Χάρη, στο οποίο παραπέμπει και η της πιο πρόσφατη επιφυλλίδα του στην ΕφΣυν. Όπως σωστά σημειώνει ο Χάρης, «στη γλώσσα μας «υπόλοιπες ζωές» έχουν μονάχα οι οπαδοί της μετενσάρκωσης και οι γάτες»

Κάτι παρόμοιο είχε ειπωθεί πριν από μερικά χρόνια για τον τίτλο της ταινίας «Οι ζωές των άλλων», όπου χρησιμοποιήθηκε αυτός ο κάπως αφύσικος για τα ελληνικά πληθυντικός, κατά μίμηση του αγγλικού τίτλου The lives of others (και όχι του πρωτότυπου γερμανικού, που ήταν στον ενικό: Das Leben der Anderen).

Πράγματι, υπάρχουν ουσιαστικά για τα οποία ο πληθυντικός φαίνεται καταχρηστικός -υπάρχει μόνο σε ειδικές χρήσεις. Ας πούμε, η πείνα, που, όπως πάλι λέει ο Χάρης, σε πληθυντικό θα μπορούσε να σταθεί μόνο σε εκφράσεις του τύπου «έχω κάτι πείνες που δεν βλέπω μπροστά μου».

Αλλά ας δώσω τον λόγο στον Χάρη -θα παραθέσω ολόκληρο το άρθρο του:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γραμματική, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , , , | 166 Σχόλια »