Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Πολ Κρούγκμαν’

Athenae delenda est λοιπόν;

Posted by sarant στο 17 Φεβρουαρίου, 2015

Άλλο άρθρο λογάριαζα να ανεβάσω σήμερα, εκτός επικαιρότητας, αλλά η περίεργα σκληρή στάση των εταίρων μας στην χτεσινή συνεδρίαση του Γιούρογκρουπ, με την αντικατάσταση του κειμένου στο οποίο ήταν έτοιμη να συμφωνήσει η ελληνική πλευρά με ένα άλλο που ήταν αδύνατο να το δεχτεί, με αναγκάζει να… αντικαταστήσω κι εγώ το δικό μου κείμενο και να αφήσω το ανεπίκαιρο για άλλη μέρα.

Ο τίτλος δεν είναι δικός μου, τουλάχιστον όχι οι τρεις πρώτες λέξεις. ‘Ετσι διάλεξε να τιτλοφορήσει το άρθρο που ανέβασε στο ιστολόγιό του στη Νιου Γιορκ Τάιμς ο νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν -Κρούγκερ τον είπε, δυο φορές, η Σία Κοσιώνη στο δελτίο ειδήσεων του Σκάι (εφιάλτης στο δρόμο με τις φιλύρες).

Περιττό να σας πω ότι ο τίτλος κάνει ευθεία παραπομπή στο «Carthago delenda est», πρέπει να καταστραφεί η Καρχηδών, φράση με την οποία λέγεται ότι τελείωνε όλους τους λόγους του στη ρωμαϊκή Σύγκλητο ο Κάτων ο πρεσβύτερος, ακόμα κι αν το θέμα της αγόρευσής του ήταν το αίτημα των αλλαντοπωλών της Λουκανίας για μείωση του φόρου επιτηδεύματος. Ακριβέστερα, ο Κάτωνας έλεγε κάτι σαν Ceterum censeo Carthaginem esse delendam (Και εκτός αυτού, φρονώ ότι πρέπει να καταστραφεί η Καρχηδών), φράση που συντομεύτηκε στην πιο επιγραμματική που αναφέραμε πρωτύτερα. Αυτό το delenda είναι ρηματικό επίθετο του ρήματος deleo (καταστρέφω), στο θηλυκό γένος για να συμφωνεί με τη θηλυκού γένους Καρχηδόνα. Οπότε, αρχαιοπρεπώς ή αρχαιοφανώς θα το αποδίδαμε «η Καρχηδών καταστρεπτέα εστί».

Εγώ δεν θα πω πολλά -θα ακούσω τη γνώμη σας πιο πολύ για την κατάσταση και για το πρακτέο. Όμως, έτσι πυκνές που είναι οι εξελίξεις, σήμερα έχουμε κι άλλη μια σημαντική απόφαση που πρόκειται να ανακοινωθεί, το πρόσωπο που πρόκειται να προτείνει η κυβέρνηση για το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Μέχρι πρόσφατα, φαινόταν βέβαιο ότι θα ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρότεινε τον κ. Δημήτρη Αβραμόπουλο, και δεν αποκλείω να είναι πράγματι αυτή η επιλογή του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , , | 377 Σχόλια »

Παγωμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 4 Φεβρουαρίου, 2012

Σάββατο σήμερα, το μενού έχει μεζεδάκια, το έχουμε καθιερώσει. Λιγάκι παγωμένα βέβαια μια και τη βδομάδα που πέρασε πιάσαμε καινούργια ρεκόρ ψύχους σε όλη την Ευρώπη, αλλά δεν πειράζει, έτσι διατηρούνται πιο φρέσκα. Πολύ φρέσκα μάλιστα, αφού πρόσθεσα στο τέλος και ένα που συνεισέφερε η αγαπητή Μπερναρντίνα.

* Ξεκινάω μ’ ένα κάπως παλιότερο μεζεδάκι, από το Βήμα, νομίζω μάλιστα και από την έντυπη έκδοση, όπου εμφανίστηκε ένα άρθρο του Πολ Κρούγκμαν, με τον περίεργο τίτλο «Δουλειές, δουλειές και αυτοκίνητα». Jobs, jobs and cars. Γιατί άραγε το έβαλε δυο φορές το «δουλειές/jobs» ο νομπελίστας αρθρογράφος; Μήπως για να το εμπεδώσουμε; Όχι, ο Κρούγκμαν κάνει ένα ολοφάνερο λογοπαίγνιο, που άλλωστε το εξηγεί και μέσα στο άρθρο, με το όνομα του μακαρίτη επικεφαλής της Apple, του Στιβ Τζομπς (Jobs), μια και η συζήτηση είναι για το αν η Apple δημιούργησε ή όχι θέσεις εργασίας (jobs) στις ΗΠΑ. Στα αγγλικά το λογοπαίγνιο λειτουργεί τέλεια’ στα ελληνικά όχι και τόσο, αν και η αγγλομάθεια των αναγνωστών θα το έσωζε. Ωστόσο, ο μεταφραστής ή ο υλατζής προτίμησαν να το ισοπεδώσουν, μεταφράζοντας δυο φορές «δουλειές»!

* Ένας φίλος φώναζε τις προάλλες επειδή είχε δει σε είδηση του in.gr ότι «ο συλληφθέντας θα οδηγηθεί την Παρασκευή…» Ένας άλλος φίλος είπε, στ’ αστεία, ότι ο συντάκτης θα διάβαζε Ελύτη -διότι ο Ελύτης έχει κάποιους παρόμοιους τύπους (ο νικήσαντας τον Άδη και σώσαντας…). Ωστόσο, το «ο συλληφθέντας», ιδίως όταν στέκει μόνο του χωρίς ουσιαστικό είναι γνήσιος λαϊκός τύπος και χρησιμοποιείται αρκετά συχνά -εμένα δεν μ’ ενοχλεί καθόλου, μάλλον μ’ αρέσει θα έλεγα.  Βέβαια, το συγκεκριμένο άρθρο του in.gr είναι γραμμένο στο πόδι αλλά και με τα πόδια. Παρόμοιο δρόμο άλλωστε ακολούθησαν και ο μέλλοντας με τον παράγοντα (από μέλλων και παράγων). Και πολύ πιο παλιά, στις αρχές του περασμένου αιώνα, που υπήρχε η δυνατότητα οι στρατεύσιμοι να παίρνουν απαλλαγή πληρώνοντας ένα ποσό, είχε καθιερωθεί ο τύπος «ο απαλλαγέντας».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αργκό, Μαργαριτάρια, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , | 120 Σχόλια »