Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘πορτοκαλισμοί’

Ελευθέρια μεζεδάκια

Posted by sarant στο 15 Δεκεμβρίου, 2012

Ή ίσως ελευθεριακά, πάντως τα σημερινά μεζεδάκια παίρνουν το όνομά τους από το γεγονός ότι σήμερα είναι του Αγίου Ελευθερίου και γιορτάζει κι ο φίλος μου ο Λευτέρης (όχι ο Λευτεράκης, αυτός έγινε ταινία), που έχω τόσον καιρό να τον δω. Λιγοστά μεζεδάκια θα έχουμε σήμερα διότι πέτρα που κυλάει μεζεδάκια δεν μαζεύει, εννοώ ότι είχα ταξίδια την εβδομάδα που μας πέρασε.

Προχτές είχαμε την επέτειο του θανάτου του Μποστ, που μας άφησε στις 13 Δεκεμβρίου του 1995. Με την ευκαιρία, ένα χορταστικό αφιέρωμα στον Μποστ δημοσιεύτηκε προχτές από τη Lifo, ενώ τις επόμενες μέρες είναι πολύ πιθανό να κυκλοφορήσει, ευρέως αλλά εκτός εμπορίου, κάποια άλλη δουλειά με/για τον Μποστ, στην οποία έχω βάλει κι εγώ το χέρι μου. Αλλά θυμήθηκα τον Μποστ όταν διάβασα τις προάλλες ότι οι αγρότες «απειλούν με αποκλείσεις δρόμων«. (Εγώ βέβαια το διάβασα στο nooz.gr, αλλά μετά το διόρθωσαν και το έκαναν «αποκλεισμούς δρόμων«). Γιατί θυμήθηκα τον Μποστ; Διότι ο Μποστ συνήθιζε να κάνει το αντίθετο κόλπο, λογουχάρη από τις ενοχλήσεις να φτιάχνει τη λέξη «ενοχλισμοί» ή από την ανανδρία τους αναδρισμούς. Εδώ η λεξιπλασία είναι αντίστροφη και δεν γίνεται για πλάκα -βέβαια, να πούμε ότι στα αρχαία υπάρχει λέξη «απόκλεισις», οπότε αν το δούμε διαχρονικά και τρισχιλιετώς θα πούμε ότι δεν είναι μαργαριτάρι οι αποκλείσεις δρόμων.

Όπως είδαμε, καθώς τα κείμενα των μεγάλων ειδησεογραφικών ιστοτόπων αντιγράφονται εν ριπή οφθαλμού από δεκάδες ιστολόγια και άλλους μικρότερους ιστότοπους, κάθε λάθος και κάθε μαργαριτάρι, ακόμα κι αν διορθωθεί στην πηγή, είναι μοιραίο να διατηρηθεί εσαεί, αφού δεν θα διορθωθεί στους ιστότοπους που το έχουν αυτόματα αναπαράξει (σικ, ρε). Έτσι τις προάλλες, ένα αριστουργηματικό λαθάκι του Βήματος κέρδισε τη διαιώνιση παρόλο που διορθώθηκε στην πηγή. Σε ρεπορτάζ για τη χώρα που δεν έχει όνομα, το Βήμα έγραψε: «Η γείτονος δεν έλαβε ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων». Παλιότερα ο χαρακτηρισμός «η γείτων» χρησιμοποιόταν αποκλειστικά για την Τουρκία, αλλά φαίνεται ότι έχει επεκταθεί και στις άλλες γειτονικές μας χώρες, κάτι που είναι βολικό όταν η γειτονική χώρα δεν έχει όνομα, αλλά ο συντάκτης, που άκουσε κάποτε κάποιον να λέει «της γείτονος», θεώρησε ότι είναι άκλιτος τύπος, κι έτσι προέκυψε η γείτονος. Και στο μεν Βήμα το διόρθωσαν, κόβοντας το προβληματικό υποκείμενο του ρήματος, όχι όμως πριν το απαθανατίσει ο επιμελής Δρ. Ζίμπενμαλ στη Λεξιλογία, και, κυρίως, όχι πριν το αναπαράξουν (ρεσίκ, ρε) διάφοροι άλλοι ιστότοποι, δήθεν ειδησεογραφικοί.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Μύθοι, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 254 Σχόλια »

Το αμπεμπαμπλόμ είναι αρχαίο! (σοβαρή υποψηφιότητα για το Βραβείο Πορτοκάλος)

Posted by sarant στο 12 Οκτωβρίου, 2012

Παρασκευή είναι, τελειώνει η εργάσιμη εβδομάδα, καλό είναι να τελειώσει με χαμόγελο. Πριν από αρκετόν καιρό, το ιστολόγιο είχε εισηγηθεί τη θέσπιση των βραβείων Πορτοκάλος, με τα οποία θα βραβεύονται οι πιο εξωφρενικές ελληνοβαρεμένες ετυμολογήσεις. Όπως καταλάβατε, ονομάζονται έτσι προς τιμήν του Γκας Πορτοκάλος, του αξιαγάπητου ήρωα της ταινίας «Γάμος αλά ελληνικά», ο οποίος υποστήριζε ότι όλες οι λέξεις όλων των γλωσσών έχουν ελληνική προέλευση. Για παράδειγμα, θα το θυμάστε, ετυμολογούσε το κιμονό από τον χειμώνα (διότι το φοράμε όταν κρυώνουμε).

Το φιλόδοξο σχέδιο των βραβείων Πορτοκάλος δεν υλοποιήθηκε δυστυχώς, μια και η κρίση μάς στέρησε τους σπόνσορες, και είναι κρίμα διότι κάθε τόσο εμφανίζονται πολύ αξιόλογα δείγματα ελληναράδικης «επιστήμης», ένα από τα οποία θα σας παρουσιάσω σήμερα. Βέβαια, για να μη διαμαρτύρεται ο Καίσαρας, πρέπει να πω ότι δεν το ψάρεψα εγώ: ο φίλος Γιάννης Χάρης μού το έστειλε, και μου θύμισε ταυτόχρονα δυο ακόμα δείγματα ελληνοβαρεμένης ετυμολογίας (και τα δυο δικά του αλιεύματα) που θα τα αναφέρω έτσι σαν ορεκτικό.

Το πρώτο, που είχε γραφτεί σε έντυπο, αλλά το βλέπω και σε διαδικτυακό φόρουμ, είναι ότι η φράση «κου-πε-πε» που λέμε στα βρέφη είναι επιβίωση του αρχαίου «κούπα, ω παι!» που τάχαμου έλεγαν οι μανάδες στην αρχαιότητα στα βλαστάρια τους, δείχνοντάς τους την κούπα με το γάλα. (Η κούπα βέβαια είναι λατινικό δάνειο, αλλά αυτά τα προσπερνάμε αγέρωχα).

Το δεύτερο, ίσως του Κ. Πλεύρη, είναι ότι τάχα η λέξη «πούστης» (τουρκικής ετυμολογίας) ετυμολογείται από την αρχαία φράση «πού στη;» με την οποία οι αρχαίοι αστυφύλακες ρωτούσαν πού είναι ο ομοφυλόφιλος για να τον συλλάβουν!! Αλλά αυτές οι προσπάθειες, όσο κι αν είναι ευρηματικές, ωχριούν πιστεύω μπροστά στην καταπληκτική ετυμολογία του «αμπεμπαμπλόμ», που θα σας αποκαλύψω τώρα, αν δεν την έχετε κιόλας δει, διότι κυκλοφορεί ευρέως και αναπαράγεται ανεξέταστα από ελληνοκεντρικά ιστολόγια και μπορεί κάποιος να σας την έστειλε με ηλεμήνυμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαιολατρία, Γκας Πορτοκάλος, Γλωσσικοί μύθοι, Ετυμολογικά, Ευτράπελα, Ελληνοβαρεμένοι | Με ετικέτα: , , , , , | 255 Σχόλια »