Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Πρίνστον’

Τα αρχαία ελληνικά, το Πρίνστον και η κορεκτίλα

Posted by sarant στο 10 Ιουνίου, 2021

Η είδηση έχει κυκλοφορήσει εδώ και μερικές μέρες, και έχουμε κάνει κάποιες συζητήσεις στα σχόλια, όμως άρθρο δεν της έχουμε αφιερώσει -και ίσως αξίζει να τη συζητήσουμε.

Λοιπόν, πριν από καμιά δεκαριά μέρες πρωτοδιαβάσαμε στον ελληνικό τύπο μιαν είδηση με τον εντυπωσιακό αλλά ανακριβή τίτλο «Το Πρίνστον εξοστρακίζει αρχαία ελληνικά και λατινικά για να καταπολεμήσει τον δομικό ρατσισμό«, ενώ ακολούθησαν άλλα άρθρα με άλλους, επίσης εντυπωσιακούς, ισχυρισμούς, όπως ότι το Πρίνστον αποφάσισε να «καταργήσει τα αρχαία ελληνικά από τη διδακτέα ύλη του«. Η Σώτη Τριανταφύλλου είδε ότι το Πρίνστον «αποφάσισε να καταργήσει τα πτυχία αρχαίων ελληνικών και λατινικών», ενώ σύμφωνα με την Αγγελική Κώττη «Η κορεκτίλα τρώει τα αρχαία ελληνικά από τα ξένα πανεπιστήμια».

Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι τουλάχιστον παραπλανητικοί. Ούτε καταργήθηκε η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών (και λατινικών) στο Πρίνστον, ούτε εξοβελίστηκαν από τη διδακτέα ύλη. Όπως διαβάζουμε αν προσπεράσουμε τους εντυπωσιοθηρικούς τίτλους, αυτό που αλλάζει είναι ότι τα αρχαία ελληνικά/λατινικά δεν είναι πλέον υποχρεωτικό μάθημα για όσους προπτυχιακούς φοιτητές επιλέξουν να «πάρουν major» στο αντικείμενο των κλασικών σπουδών.

Και ένας πολύ πιο βάσιμος λόγος για αυτή την αλλαγή ήταν ότι, με το πέρασμα των χρόνων, ολοένα και λιγότεροι μαθητές επιλέγουν/διδάσκονται αρχαία ελληνικά στο Λύκειο κι έτσι όταν φτάσουν στο 3ο έτος του Πρίνστον, επειδή δεν ξέρουν καθόλου αρχαία/λατινικά, αδυνατούν να επιλέξουν major στις κλασικές σπουδές με αποτέλεσμα να φθίνουν οι εγγραφές.

Και ο δομικός ρατσισμός; Πώς μπήκε άραγε στην εικόνα; Ενώ οι ελληνικοί ιστότοποι είναι σχεδόν ομόφωνοι ως προς το ότι η απόφαση του Πρίνστον υπαγορεύτηκε από τη βούληση «να καταπολεμηθεί ο δομικός ρατσισμός» (ή αλλιώς «η κορεκτίλα τρώει τα αρχαία ελληνικά»), αν ανατρέξουμε σε αμερικανικούς ιστοτόπους θα βρούμε πολύ λιγότερες αναφορές σε αυτη τη σύνδεση.

Στην αρχική πηγή της είδησης, που ήταν ένα άρθρο στο εβδομαδιαίο δελτίο των αποφοίτων του Πρίνστον διαβάζουμε ότι, εκτός από τις αλλαγές στις κλασικές σπουδές, στον τομέα των Πολιτικών επιστημών προστέθηκε ένα νέο αντικείμενο «Φυλή και ταυτότητα» το οποίο εντάσσεται στην ευρύτερη πρωτοβουλία για αντιμετώπιση του συστημικού ρατσισμού στο Πρίνστον, ενώ αλλαγές έγιναν επίσης στον τομέα των Θρησκευτικών σπουδών. Δηλαδή, η αντιμετώπιση του ρατσισμού δεν συνδέεται με τις αλλαγές στις κλασικές σπουδές αλλά με την εισαγωγή του νέου γνωστικού αντικειμένου στις Πολιτικές επιστήμες.

Φαίνεται ότι τη σύνδεση μεταξύ «καταπολέμησης του συστημικού ρατσισμού» και της αλλαγής των απαιτήσεων στις κλασικές σπουδές την έκανε ο (υποθέτω) ελληνοαμερικανικός ιστότοπος greekreporter.com, ο οποίος, με μάλλον κακόπιστο τρόπο, κάνει αυτή την αυθαίρετη σύνδεση και την «τεκμηριώνει» παραπέμποντας σε αντιρατσιστικές θέσεις της επιτροπής ισότητας του τμήματος κλασικών σπουδών του Πρίνστον και στην αρθρογραφία του καθηγητή Dan-el Padilla Peralta, που έχει γίνει το κόκκινο πανί των συντηρητικών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία ελληνικά, Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Νόμος του Μέφρι, Πολιτική ορθότητα | Με ετικέτα: , , , | 138 Σχόλια »

Πέρα στο πέρα κάμπους

Posted by sarant στο 22 Οκτωβρίου, 2014

Το γραφείο τύπου του Υπουργείου Παιδείας εξέδωσε χτες ένα δελτίο τύπου αφιερωμένο στην παρέμβαση του υπουργού κ. Λοβέρδου ενώπιον της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, που μου δίνει απλώς την αφορμή για το σημερινό μου άρθρο. Δηλαδή, δεν θα αναφερθώ στα όσα είπε ο κ. υπουργός, αν και θα ήθελα, έτσι παρεμπιπτόντως, να επισημάνω ότι είναι λυπηρό ειδικά το Υπουργείο Παιδείας να εκδίδει δελτία τύπου με φριχτά ορθογραφικά λάθη όπως «ο Πρύτανεις» και «μεταλλυκειακή» (δυο-τρεις φορές, ποιος ξέρει τι σύνδεση με μεταλλεύματα έκανε ο συντάκτης του κειμένου στο μυαλό του). Αλλά βέβαια, τα ανορθόγραφα δελτία τύπου είναι, με μεγάλη διαφορά, το μικρότερο κακό απ’ όσα έχει κάνει τα τελευταία χρόνια το συγκεκριμένο υπουργείο.

Δικαιολογώντας λοιπόν τον φορτσάτο πρύτανη του ΕΚΠΑ κ. Φορτσάκη, που θέλησε να βάλει έλεγχο εισερχομένων στα πανεπιστήμια, ο κ. Λοβέρδος διευκρίνισε ότι: «Αυτό που κάνει ο Πρύτανεις (sic) αφορά την Πρυτανεία, δηλαδή, το διοικητήριο όχι το κάμπους, όχι τους χώρους όπου γίνεται το μάθημα».

Θα σταθώ, όπως θα καταλάβατε από τον τίτλο, στη λέξη «κάμπους». Εδώ και μέρες, από τότε που έγραψα για τον ιππόκαμπο, που φαίνεται σαν να έχει αλλά στην πραγματικότητα είναι άσχετος με τον κάμπο, έψαχνα να βρω αφορμή να γράψω για τις λέξεις της πολυμελέστατης αυτής οικογένειας, τόσο ελληνικές όσο και ξένες. Και τώρα τη βρήκα.

Η λέξη «κάμπους», μεταφορά στα ελληνικά του αγγλ. campus, δεν υπάρχει στα ελληνικά λεξικά (αν και δεν έχω κοιτάξει τη νεότερη έκδοση του λεξικού Μπαμπινιώτη), παρόλο που ακούγεται αρκετά, χωρίς όμως να έχει επιβληθεί. Εμείς λέμε «πανεπιστημιούπολη» (εκτός από τον καιρό που ήταν πρύτανης ο Μπαμπινιώτης, οπότε και πάλι «πανεπιστημιούπολη» λέγαμε, αλλά τα επίσημα έγγραφα του ΕΚΠΑ έγραφαν «Πανεπιστημιόπολη»). Ρώτησα την κόρη μου, που είναι φοιτήτρια, αν χρησιμοποιεί και αν ακούει τη λέξη «κάμπους» και μου είπε ότι δεν την πολυχρησιμοποιεί -ακούγεται μεν, αλλά όχι πολύ, μου είπε.

Ίσως στη Θεσσαλονίκη, όπου το κάμπους είναι πολύ πιο ορατό καθώς βρίσκεται καταμεσής στην πόλη (και πάνω στα εβρέικα μνήματα), η λέξη  να χρησιμοποιείται περισσότερο. Πράγματι, γκουγκλίζοντας τη βρίσκω αρκετές φορές, μεταξύ άλλων και στη Βικιπαίδεια, όπου για κάποιο λόγο τη γράφουν στα ξένα, campus, μάλλον για να δείξουν ότι ξέρουν πώς γράφεται.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικά δάνεια, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Πανεπιστήμιο | Με ετικέτα: , , , , | 239 Σχόλια »